Isak Preek 2

Die geboortegeskiedenis van Isak

Reeks preke oor die openbaring van die HERE se verbond en uitverkiesing in die geboortegeskiedenis van Isak

Dr AH Bogaards

2012

Preek 2

Lees: Gen.25:19-23, Rom.9

Teks: Gen.25:22-23; Rom.9:10-13 (Isak: nr.2)

Datum: 9 September 2012

Psalms: 89:1,2; 89:6,7; Ps.87:1,2; 87:3,4,5; 135:1,2

1. Inleiding

Dit gaan in die geboortegeskiedenis van Isak oor genesis, dit wil sê oor geboorte. Onder andere handel dit oor geboorte
van die kerk. En daardie geboorte is nét God se werk. Daartoe lewer die mens geen enkele bydrae nie. Dit is die duidelike onderrig in die onvrugbaarheid van Rebekka en die daarop volgende wondergeboorte van Jakob en Esau enkel en alleen deur die krag van God se verbondsbelofte en deur sy verbondstrou.

En hierdie waarheid kom met des te meer nadruk tot ons waar ons vandag en in die verdere verloop van die geboortegeskiedenis van Isak te staan kom voor: die moeilike leerstuk van die uitverkiesing. Want uitverkiesing sê: net deur die werk van God en sonder die werk van die mens – so word die kerk gebore.

Ons let op twee punte:

  1. Deur God te raadpleeg, leer Rebekka iets van die geboorte van die kerk begryp; en ons kyk
  2. Wat God Rebekka aangaande die hemelse geboorte van die kerk leer

2.1. Deur God te raadpleeg, leer Rebekka iets van die geboorte van die kerk begryp

Die HERE het Isak se ernstige smeekgebed verhoor. Op sy gebed het God ‘n tweeling in die skoot van Rebekka gelê.

Beide – en dit wil ek reeds hier aan die begin baie sterk benadruk – , beide kinders was verbondskinders. Jakob, maar óók Esau was deel van die volk van God. Daar is geen enkele rede om te sê dat Esau dit nie was nie. Hierdie waarheid kom duidelik na vore in die verbondsluiting in Genesis 17:7,10, 11, waar die HERE sê: En Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou … Dit is my verbond wat julle moet hou tussen My en julle en jou nageslag ná jou: Al wat manlik onder julle is, moet besny word — … en dit sal ‘n teken wees van die verbond tussen My en julle.

Dit is van kardinale belang dat ons sal weet Wié in die sakrament van die besnydenis en die doop spreek. Uit Genesis 17 is dit oorduidelik: God spreek; Hy sê dat Hy sy verbond ook met die nageslag oprig. Soos wat Hy die Sprekende is in die Woord, so is Hy ook die Sprekende in die sigbare Woord van die besnydenis en doop. Daarom is Woord en Sakrament absoluut gesagvol en betroubaar. Dit sal alle dwase geredekawel oor die egtheid of onegtheid van doop of besnydenis by die wortel afsny.

Boonop word ook nog gesê dat Esau die eersgeboortereg gehad het. Hy het dus, kragtens sy geboorte as eersteling, sekere voorregte binne die verbond gehad.

Esau was dus óók ‘n verbondskind. Hierdie gedagte moet u in die vervolg van die geskiedenis deeglik vashou. Dit is van die uiterste belang vir die verstaan van die geskiedenis wat volg: Want ons sal die leerstuk van die uitverkiesing en die verwerping net dan kan verstaan as ons dit besien binne die raamwerk van die verbond. Wie verbond en verkiesing uitmekaar haal, beland in ‘n onontwarbare raaisel en verskriklike onsekerheid. Dit noem ek maar vooraf en in die verdere verloop van die preekreeks sal dit vir u duideliker word.

Maar ons gaan verder:

Hoe bly moes Isak en Rebekka nie gewees het oor hierdie swangerskap nie! Maar – tydens die swangerskap het daar iets vreemds gebeur: Die kinders het teen mekaar gestoot binne-in haar. Hulle het teen mekaar gebots, staan daar eintlik. In dié woord bots sit daar iets vyandigs. Vir Rebekka was dit ‘n onheilspellende verskynsel. Dit is duidelik. Dit het haar beangs gemaak. Daarom sê sy: As dit so gaan, waarvoor leef ek dan? Saam met Holwerda wil ek die vraag so verstaan dat Rebekka vra: Wat is die betekenis hiervan? Of nog duideliker: Wat wil die HERE hiermee sê? Sy begryp: Hier sit ‘n profesie, ‘n Godspraak in.

Rebekka staan voor iets wat sy nie begryp nie, ‘n diep geheimenis. Dit raak die geboorte van haar kinders, ja, maar nog meer: Hier gaan dit ten diepste om die geboorte van die kerk, die groot volk wat God beloof het.

Wat vir ons vandag van die uiterste belang is, is: Hoé hanteer Rebekka hierdie vraagstuk ?
Waarheen gaan sy met haar vrae?

En dan sien ons: Sy gaan na die HERE toe. So staan dit in vers 22: Daarop het sy gegaan om die Here te raadpleeg. Sy het Hom opgesoek vir ‘n antwoord. Dít is die regte adres: na God toe, na sy Woord toe. Na Hom toe moet óók ons gaan met al ons vrae, met al ons beproewings, met ons vrae oor die probleme in die kerk vandag … en ook met ons vrae oor die moeilike leer van die uitverkiesing.

Ons kan dit maar gerus só sê: Rebekka het gebid én toe het sy gegaan om die Woord van die HERE te hoor.

Dit is die tweede keer binne die bestek van net twee verse dat ons hoor dat die kerk bid. In die vorige vers buig Isak die knieë en nou is dit Rebekka. In die eerste gebed het Isak gebid om die geboorte van die kerk, dat sy vrou mag swanger word. En ook in hierdie tweede gebed gaan dit om die geboorte van die kerk, maar hierdie keer gaan dit om ‘n raaisel, wat hom in verband met die geboorte voordoen, te verstaan.

Twee keer hoor ons dus die kerk bid. Vir die tweede maal hoor ons ook dat die HERE antwoord. God luister na sy kinders. Dit mag ons weet. Hy is ‘n verhoorder van ons gebede. Dit is heerlik om dit te mag weet. Hy antwoord en – Hy antwoord deur sy Woord!

Ons leer twee baie belangrike lesse hier:

  1. Langs die weg van gebed en
  2. by die lig van die Woord kom Rebekka tot helderheid.

Dit is is ook vir ons vandag die weg. Alleen so leer ons God se wil begryp en slegs so leer ons sy handelinge met sy kerk gelowig aanvaar. Ons moet Hom opsoek dáár
waar Hy te vinde is: in sy Woord.

Maar nou wil ek in besonderhede met u by hierdie Woord van die HERE stilstaan en wat hierdie Woord Rebekka leer aangaande die verskynsel in haar moederskoot. Ons staan staan dan tweedens stil by:

2.2. Wat God Rebekka uit die Woord aangaande die hemelse geboorte van die kerk leer

In vers 23 skenk die HERE die antwoord op Rebekka se gebedsvrae: Twee nasies is in jou skoot, en twee volke sal van mekaar gaan uit jou liggaam; en die een volk sal sterker wees as die ander volk; en die oudste sal die jongste dien.

Ter wille daarvan dat u dit beter kan volg, wil ek drie punte aanstip:

  1. Eerstens hoor ons hier van ‘n STRYD: die kinders stoot teen mekaar;
  2. In die tweede plek verneem ons in God se aankondiging (Woord) dat die HERE die natuurlike orde omkeer: die oudste sal die jongste dien; en
  3. Derdens moet ons let op die TYD van hierdie aankondiging (Woord): Voor die geboorte reeds word hier iets van die twee kinders gesê.
  4. Eerstens hoor ons van ‘n STRYD: Die kinders bots teen mekaar in die moederskoot. ‘n Vyandskap, ‘n oorlog word hier aan ons geopenbaar.

Presies dit sien ons in die lewe van die twee kinders gebeur. Jakob en Esau se lewe was een van stryd. Esau het Jakob gehaat.

Maar daar eindig dit nie. Die Here sê nie dat daar twee kinders in Rebekka se skoot is nie, maar twee nasies. Uit Jakob sal Israel gebore word en uit Esau die volk Edom. Dit sal dus ook nasie teen nasie wees. En so sien ons dit inderdaad gebeur in die Bybel: Op weg na Kanaän is dit Amalek, nasate van Esau, wat Israel in die rug aanval. In Amalek staan Esau aan die voorpunt van vyandige aanslag teen God se volk. En dink aan Psalm 137, hoe Edom by die verwoesting van Jerusalem deur Babel uitgeroep het: Breek weg, breek weg, tot op die grond met hom! In die geskiedenis van koningin Ester is dit Hamman, die Edomiet, wat planne beraam om die Jode uit te roei.

Om hierdie stryd werklik te verstaan, moet ons begryp dat dit geen gewone oorlog was nie. Hier word van ‘n geestelike oorlog, ‘n sataniese stryd teen God en sy volk gewag gemaak. Dit is ‘n voortsetting van die stryd van Genesis 3 vers 15: die slangesaad teen die Vrousaad. Esau het vyandig gestaan nie maar slegs teenoor Jakob nie, maar teenoor God se genade, teen God se Beloftewoord wat in die lyn van Jakob voortgesit is. U sal hierdie stryd nog beter verstaan as u in gedagte hou wat Matteus 1 ons leer oor Genesis: Uit Matteus 1:1 en 2 is dit immers duidelik dat dit in Genesis gaan oor die wording, oor die geboortegeskiedenis van Christus. Teen Hom, teen die Christus is die stryd ten diepste.

Duidelik sien ons die stryd Esau teen Christus wanneer Herodes, met die kindermoord van Betlehem, die Christus-kind probeer vermoor. Want daardie Herodes – hy was ‘n Edomiet. Dit is ‘n merkwaardige feit dat ons direk aan die begin van die Nuwe Testament, direk wanneer die genesis, die geboorte van Christus vermeld is, ook te make kry met hierdie Esauskind en sy haat teen die Christuskind. Dit is sekerlik nie toevallig nie.

  1. Die tweede wat ons verneem in die antwoord van die HERE aan Rebekka is dat die HERE DIE natuurlike orde omkeer: die oudste sal die jongste dien.

Volgens menslike gebruike moes Esau die voorkeur kry. Kragtens die eersgeboortereg moes hy die stamvader van die Godsvolk wees en nie Jakob nie. Dit is volgens menslike maatstawwe. Maar – God handel nie volgens menslike maatstawwe en reëls nie.

Israel het sy verkiesing werklik nie aan homself te danke gehad, omdat hy op ‘n manier beter was of meer was as al die ander volke nie.

Dit het die HERE Israel in Deuteronomium ook so duidelik laat verstaan: “Die Here het ‘n welgevalle aan julle gehad en julle uitverkies, nie omdat julle meer was as al die ander volke nie, want julle was die geringste van al die volke” (7:7). En: “Weet dan dat die Here jou God nie ter wille van jou geregtigheid jou hierdie goeie land gee om dit in besit te neem nie, want jy is ‘n hardnekkige volk”. En dit sien ons ook in die

  1. derde punt, as ons let op die TYD van hierdie aankondiging: Want vóór die geboorte reeds word al hierdie dinge van die twee kinders en hierdie twee volke gesê.

Vóór die geboorte reeds. Dit is veelseggend.

Kom ons doen wat Rebekka gedoen het: Kom ons gaan raadpleeg die Woord van God. Kom ons gaan vergelyk Skrif met Skrif. Kom ons gaan luister na die Woord van die Here in Romeine 9:11. Dit gee nog duideliker lig, want in vers 11 verklaar Paulus : … toe die kinders nog nie gebore was en nog geen goed of kwaad gedoen het nie—dat die voorneme van God volgens die verkiesing kon bly staan, nie uit die werke nie, maar uit Hom wat roep. Het u dit goed gehoor? Wanneer Toe! Toe hulle nog geen goed of kwaad gedoen het nie. En: Sodat dit sou blyk dat Jakob se verkiesing nie uit die werke is nie. Toe, ja, toe het God bepaal: Die oudste sal die jongste dien.

Daarmee sê God in die allerduidelikste taal: Jakob se uitverkiesing was nie te danke aan iets wat hy gedoen het nie. Inteendeel, nog voordat hy iets kon doen, nog voordat daar van goed of kwaad sprake kon wees, het God Hom uitgekies.

Maar wat God in Genesis sê van twee volke, dit word deur die Heilige Gees in Romeine 9
toegepas op Israel. Paulus staan daar naamlik voor die raaisel van die ongeloof van soveel Israeliete in sy tyd. Kerkmense, let wel, want hulle was tog die volk van God.

En daardie gedeelte in Romeine begin ooknet soos Gen 25:19 ev – met die nadruk op die verbond en dat Israel verbondsvolk was: Hulle is Israeliete aan wie die aanneming tot kinders behoort en die heerlikheid en die verbonde en die wetgewing en die erediens en die beloftes; aan wie die vaders behoort en uit wie die Christus is na die vlees Hy wat oor alles is, God, lofwaardig tot in ewigheid! Amen. (Rom 9:4-5)

Ja, Paulus weet van kerkmense wat soos Esau-Edom-Herodes die Christus verwerp en vyandig teenoor Hom staan. Ja, in die kerk van sy tyd is daar verbondskinders wat bots teen die Christus-kind. Enersyds is daar kerkmense wat glo, andersyds is daar wat nie glo nie. Hoe kan dit tog?

En staan ons nie ook voor dieselfde raaisel nie? Inderdaad. In die kerk van vandag sit gelowiges en ongelowiges. Sommiges word deur die prediking aangegryp. Ander word daardeur koud gelaat.

Hoe kom Paulus tot die oplossing van hierdie raaisel? God lei hom na die leer van die uitverkiesing. Daar lê die antwoord waarom sommiges glo en ander nie.

Op geen ander manier as Rebekka nie kom Paulus tot die oplossing nie. Deur die Heilige Gees geïnspireer kom hy by die Woord van God aan Rebekka: … toe die kinders nog nie gebore was en nog geen goed of kwaad gedoen het nie — dat die voorneme van God volgens die verkiesing kon bly staan, nie uit die werke nie, maar uit Hom wat roep — is vir haar gesê: Die oudste sal die jongste dien.

Deur die Woord van God word die apostel gelei na die ewige uitverkiesing: Dáár, dáár lê ook die geboorte van die Nuwe Testamentiese Kerk. Die genesis van die kerk gaan terug tot vóór die boek Genesis, tot in die verre ewigheid.

3.Slot

Die leer van die uitverkiesing is vir baie mense moeilik. Tog dink ek nie dat dit altyd so moeilik is om te VERSTAAN nie. Ons het eerder moeite daarmee om dit te AANVAAR. Ons wil dit nie aanvaar dat die geboorte van die kerk net God se werk is nie. Ten diepste verset ons ons teen God se genade: dat ons geloof, ons wedergeboorte, die geboorte van die kerk net genade is.

Hoe kom ons tot aanvaarding daarvan? Op geen ander manier as Rebekka en Paulus nie. En daarmee is ons terug by die begin: Hoe kom Rebekka tot rus wanneer sy die botsing in haar moederskoot waarneem? Sy slaan die weg in van die gebed en in die Woord van God vind sy rus en aanvaarding.

Dit gaan oor die verbond, oor die belofte, die evangelie van die groot Saad, die geboorte van Christus. Maar dit gaan ook oor die stryd teen en die verwerping van die beloofde Christus.

AMEN

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

Connecting to %s