Argief

Wat geloof is

Ons moet dit goed verstaan: Geloof is nie ‘n werk, ‘n verdienste nie, maar daarmee vat ons die kosbare juweel, Jesus Christus ( Luther).

Geloof is die leë hand van die bedelaar, wat gevul moet word met die aalmoes, die genadegawe van die werk van Christus. Die geloof is slegs die hand waardeur ons Christus vir onsself toegeëin het. Dit is nie die hand self wat ons red nie. Dit wat in daardie hand is, bewerk die verlossing. In die geloofshand is die bloed van die Lam. In die hand van die geloof is evangelie van Jesus Christus, wat ook om my ontwil ‘n vloek geword het.

Galasiërs Preek 10

Deur Christus alleen

Reeks preke oor Galasiërs

Nr 10

Dr AH Bogaards

Lees: Gal.3:26,27,29; 4:1-7

Teks: Gal. 3:26,27,29; 4:1-7

Ps’s: 105:1,2; 81:12; 25:6,7; 105:5,6; 146:3,8

1. Inleiding.

Daardie dag toe u gedoop is, het die Here self so heel, heel persoonlik, so op die man en die vrou af vir u gesê: So en so, ek doop jou in die Naam van die Vader. Daarmee het God die Vader as ‘t ware met sy Vadervinger na ons gewys, sy Vaderhand op ons gelê, ons in sy Vaderhand geneem en vir ons gesê: Jy is myne;- Ek wil jou Vader wees. Want, sê ons doopsformulier, as ons in die Naam van die Vader gedoop word, betuig en verseker die Vader aan ons dat Hy ‘n ewige genadeverbond met ons oprig en ons tot sy kinders en erfgename aanneem. Tot sy kinders en erfgename aangeneem – is dit nie geweldig nie? Nou mag ons die groot en almagtige God elke dag – in die nood van ons lewe en in die vreugde van ons bestaan – as kinders en met kinderlike vertroue aanroep: Onse Vader wat in die hemel is.

Ons is kinders en erfgename van God, sê ons doopsformulier. Maar hoe het dit gebeur? Is dit deur iets wat ons gedoen het dat ons kinders geword het, dat ons sulke ryk erfgename kan wees? En dan wil ek dié vraag beantwoord deur te begin by Galasiërs 4 vers 7 waar daar staan: Ons is erfgename deur God. In die oorspronklike staan nie erfgename “deur Christus” nie, maar “deur God”. Dit beteken: erfgename deur God die Vader. Ons is kinders en erfgename deur iets wat God die Vader gedoen het.

En nou moet ons gaan kyk wat God die Vader gedoen het om ons as kinders en ergename aan te neem:

  1. God die Vader het sy Seun uitgestuur
  2. God die Vader het die Gees van sy Seun uitgestuur

2.1. God die Vader het sy Seun uitgestuur

In die volheid van die tyd het die Vader sy Seun uitgestuur. Eeue en eeue het die gelowiges van die Ou Testament op hierdie oomblik gewag dat die Christus sou kom. En toe, toe uiteindelik het daardie groot oomblik aangebreek, daardie oomblik waarna die kinders van God al soveel duisende jare verlang het. Toe was dit so ver dat die uurglas vol geloop het – die uurglas van God. Toe het die tydstip aangebreek wat God die Vader van alle ewigheid af bepaal het. Toe het die uur geslaan op God se horlosie. Dit is wat bedoel word met die volheid van die tyd. Toe het die Vader sy Seun uitgestuur.

Vir uitgestuur staan daar ‘n woord wat letterlik beteken: uitgestuur met ‘n bepaalde opdrag. God die Vader het sy Seun uitgestuur met ‘n baie spesifieke opdrag. In vers 4 en 5 word daardie opdrag uitgespel: Jesus Christus is uitgestuur om gebore te word uit ‘n vrou, om gebore te word onder die wet, om die wat onder die wet was, los te koop, sodat ons die aanneming tot kinders kan ontvang.

Jesus Christus, die eie Seun van God, is uitgestuur om gebore te word uit ‘n vrou. Heel eenvoudig gesê beteken dit: Hy is gebore as ware mens. Wié is gebore as egte mens? Dit moet u raaksien: Dit is die eie Seun van God wat gebore is as egte mens! God die Vader het sy Seun uitgestuur, Hy wat self ware God is en bly.

Dink u dit in: Hy, die Seun van God, Hy wat beklee was met Goddelike glorie, omstraal met die aller heerlikste koninklike majesteit, Hy is uitgestuur in die gestalte van ‘n dienskneg (Fil.2:6-8). Hy is uit-gestuur, uit God se heerlike paleis en in ons ellende in: uit die hoë hemel en in die diepte van die hel. Dit is die diepste konsekwensie van die uit-stuur. Die beste uitlegger van Paulus se woorde in vv.4-5 is Paulus self in 2 Kor.8:9: “Want julle ken die genade van onse Here Jesus Christus, dat Hy, alhoewel Hy ryk was, ter wille van julle arm geword het, sodat julle deur sy armoede ryk kan word”.

Hy is gebore onder die wet, om die wat onder die wet was, los te koop. Ons is onder die wet. Dit beteken: Ons staan onder die verpligting om die wet te doen en as ons dit nie doen nie, as ons die eise van die wet nie 100% nakom nie, staan ons onder die vloek van die wet. En wie van ons kan ooit die wet volmaak vervul? Daarom is ons ALMAL van nature onder die vloek van die wet. Maar hier gebeur ‘n wonder: God die Vader stuur sy Seun om te gaan staan waar ons staan: onder die wet. Hy het in ons plek gaan staan: Hy het die eise van die wet in ons plek vervul; Hy het die straf van die wet wat ons verdien het, op Hom geneem.

Waarom het die Seun van God gaan staan onder die wet? Om ons los te koop, sê Paulus. Daarom moes die Seun van God onder die wet gebore word. Die woordjie “loskoop” is besonder betekenisvol. In daardie tyd is slawe op die slawemark losgekoop deur ‘n losprys vir hulle te betaal. Agter die woord “loskoop” in ons teks sit dus die gedagte van ‘n prys wat betaal moes word. Dit het Jesus iets gekos. Nee, dit het Hom alles gekos. In Galasiërs 3:13 sê Paulus wat die losprys was: “Christus het ons losgekoop van die van die vloek van die wet deur vir ons ‘n vloek te word“. Sy vloekdood was die betalingsmiddel.

“Die losprys was u bloed, wat U vir ons gestort het,

waardeur ons, rein gewas, ‘n priestervolk geword het

en konings in die ryk van onverstoorb’re vrede” (Sk.8:2).

En dan kom Paulus by die doel van dit alles: Die Seun van God het onder die wet gekom, Christus het die duurste moontlike prys betaal, SODAT, sodat
ons AS VRUG, AS GEVOLG VAN SY UITSENDING die aanneming tot kinders kan ontvang. Dit moet u nie miskyk nie: Ons ontvang die aanneming tot kinders, nie vanweë iets wat ons gedoen het nie, MAAR OMDAT DIE VADER SY SEUN UITGESTUUR HET. Om geen ander rede nie.

Ons ontvang die aanneming tot kinders. In die wêreld van daardie tyd was dit heeltemal gewoon dat jong, volwasse seuns van goeie karakter – meestal ‘n jong slaaf – deur welgestelde, kinderlose families aangeneem is om hulle erfgename te word. Maar hier gebeur iets onbegrypliks: God neem nie mense met ‘n mooi, vroom, goeie karakter aan nie. God die Vader neem mense van sondige karakter aan om sy kinders en erfgename. Hoe op aarde is dit moontlik? Daarop is daar net een antwoord: God die Vader het sy Seun uitgestuur. Daarin lê die geheim en die rede en die enigste oorsaak van ons aanneming tot kinders: in Christus, in die prys wat Hy betaal het, in sy kruis. By daardie prys hoef niks van ons by te kom nie: nie ons vroomheid of ons werke nie, maar net deur daardie prys is ons kinders en erfgename.

By ons doop het God die Vader sy Vaderhand op ons gelê en vir ons gesê: Jy is myne, my kind, my erfgenaam. Maar voordat dit kon gebeur, moes eers iets anders gebeur: God die Vader moes sy eie, liewe Seun uitstuur. Die Seun moes ‘n prys betaal. Ja, maar moet nie miskyk dat ons verlossing óók die Vader ‘n prys gekos het nie: die sending/stuur van sy Seun.

By ons doop lê God sy Vaderhand op ons. Maar voordat dit kon gebeur, moes daardie selfde Vaderhand op Golgota oopgaan en moes daardie selfde Vader sy eniggebore Seun, die kosbaarste en dierbaarste wat Hy gehad het, op die altaar van die kruis gelê. En daarin lê die geheim, die heel enigste geheim waarom God vandag sy hand op ons lê en sê: Jy is my kind. Die kruis is die oorsaak van ons kindskap. Die kruis is die geboortebed van die kerk. Om dit nou maar so te sê: In die hospitaal word u gebore AS MENSE-KIND, op Golgota word u gebore as GODS-KIND.

God die Vader het sy Seun uitgestuur. Maar die Vader doen ook nog iets:

2.2. God die Vader het die Gees van sy Seun uitgestuur

Hier word weer dieselfde woord gebruik as in die woorde: “God het sy Seun uitgestuur”. Ook van die Heilige Gees word die woord uitgestuur gebruik: Die Vader het Hom uitgestuur. En ook in hierdie geval gaan dit om ‘n uitstuur met ‘n bepaalde opdrag.

Die Heilige Gees kry ‘n baie spesifieke opdrag van die Vader om te gaan doen. Vers 6 sê vir ons presies wat daardie opdrag van die Heilige Gees is: “Hy roep: Abba, Vader“. Abba is die Aramese woord vir Vader. In Romeine 8:15 lees ons dit ook: “Julle het ontvang die Gees van aanneming tot kinders, deur wie ons roep: Abba, Vader!” Dít is die werk van die Heilige Gees: Die Heilige Gees leer ons dat ons kinders van God is en Hy oortuig ons om God met vrymoedigheid en sekerheid aan te spreek as “Vader”. Ons kan hierby dink aan die gebed, aan die Onse Vader. Die Heilige Gees lê die Vader-Naam op ons lippe. Die Heilige Gees oortuig ons dat ons kinders van God is, dat Hy ons Vader is en dat ons met kinderlike vertroue tot hierdie Vader mag nader in ons gebede.

Maar dit is baie belangrik dat ons hierdie werk van die Heilige Gees
nooit, nooit sal losmaak van
die werk van Christus nie. Die uitstuur van die Seun het alles en alles te make met die uitstuur van die Heilige Gees. Die uitstuur van die Seun en die uitstuur van die Gees is onlosmaaklik aan mekaar verbind. WANT deur die uitstuur van die Seun word ons kinders en is ons kinders. En nou is juis dit die werk van die Heilige Gees: om ons aandag te vestig op die werk van Christus. Juis daarom noem Paulus die Gees die Gees van die Seun. Want die Heilige Gees getuig van die Seun. Die Gees bring die Seun. Die Gees doen niks liewer as om die Seun in ons hart in te dra nie. Die Gees leer ons insien en glo dat ons deur Christus kinders van God en erfgename van die ewige lewe is. Die Gees oortuig ons dat die losprys van Christus voldoende en volkome en genoegsaam is, dat die kruis die waarborg en die sekerheid van ons kindskap is. Die Heilige Gees leer ons om deur en danksy en op grond van die werk van Christus God met vrymoedigheid en sekerheid aan te roep as ons Vader.

Die koms van Christus en die koms van die Heilige Gees, die kruis van Christus en die uitstorting van die Heilige Gees – dit kan nooit van mekaar losgemaak word nie. Op Pinksterdag verkondig die Heilige Gees by monde van die gesante van die Here Jesus Christus Pase, Hemelvaart en Pinkster, dus die werk van Christus. Die werk van die Heilige Gees is om die werk van Christus te verkondig en in te dra in menseharte. Die Gees van Pinkster plant die kruis van Golgota in die grond van ons hart.

Dit is so ontsaglik belangrik dat ons sal sien dat dit die Gees is wat roep: “Abba, Vader”. Die gebed is ‘n deur en deur Gees-telike saak. Dit wil sê: gebed is ‘n saak van die Heilge Gees. Die rykdom van die gebed, wonder om God aan te spreek as Vader en om tot Hom te nader as kinders en met kinderlike vertroue – daardie geloof bewerk die Heilige Gees en Hy alleen in ons.

Die Heilige Gees werk so ‘n heerlike sekerheid van ons kindskap in ons hart en dit doen die Heilige Gees deur ons aandag te vestig op Jesus alleen. Dit het Luther so skerp raakgesien, want op ‘n plek sê hy: Wanneer ek die angste en bedreigings van die wet voel (die aanklagte en beskuldigings daarvan – AHB), dan doop ek my gewete in die wonde, in die bloed, in die dood, in die opstanding en in die oorwinning van Jesus Christus. Buiten Christus wil ek totaal en al niks sien en hoor nie. En dan roep Luther sy hoorders toe: Kleef daarom in al u versoeking en swakheid Christus aan en sug tot Hom. Hy gee ons die Heilige Gees, wat roep: Vader! En hierdie geringe sug is in God se ore ‘n aller kragtigste roep en dit vervul hemel en aarde só dat God buiten hierdie geroep niks hoor nie.

En op ‘n ander plek sê Luther: As ons verskrik word deur die wet (deur sy aanklagte en beskuldigings) en as die sonde as ‘t ware bo ons donder, as die dood ons laat sidder en bewe, as die duiwel op die aller gruwelikste wyse brul, dan begin die Heilige Gees in ons harte te roep: Abba, liewe Vader. En hierdie roep van die Gees is veel sterker as die geroep van wet, sonde, dood en duiwel, al klink dit ook hoe geweldig en verskriklik. Die roep van die Gees breek en dring met alle mag deur wolke en hemel heen, kom voor God se ore en word verhoor.

3. Slot

Wat het ons gedoen om kinders en erfgename van God te word? Heeltemal niks nie. God het alles gedoen.

God die Vader doen alles. Nog lank, lank voordat ons gebore is, het God alles gedoen wat nodig was: Hy het sy Seun uitgestuur en Hy het die Gees van sy Seun uitgestuur.

God die Vader doen alles. Nog lank voordat ons gebore was, nog lank voordat ons daarom kon vra, 2000 jaar gelede – toe het God die Vader sy Seun uitgestuur, sodat ons die aanneming tot kinders en erfgename kon ontvang.

God die Vader doen alles. Want watter kind het dit gekies om uit gelowige ouers, verbondsouers, gebore te word. Maar sonder dat ons dit kon kies het God die Vader, om Christus wil, ons gelowige ouers gegee.

God die Vader doen alles. Daardie Godswonder word ook afgebeeld in die wonder van ons doop. ‘n Kind wat gedoop word, kan nog nie self vir God kies nie, maar sonder dat die kind daarom vra, lê God sy Vaderhand op daardie kind en Hy sê: Ek doop jou in die Naam van die Vader. Daarmee verklaar God: Ek wil jou Vader wees en ek neem jou aan tot my kind en erfgenaam.

God doen alles.

AMEN

Die wonderlike ruil

God reken ons die geregtigheid van Christus toe: sy volmaakte gehoorsaamheid word ons toegereken en geskenk (Rom.5:19; 1 Cor. 1:30; vgl. HK 23:60).

Ons ongeregtigheid daarenteen word op die sondelose, regverdige Christus gelê en Hy dra die straf wat ons verdien het. (Jes.53:5: “Hy is ter wille van ons oortredinge deurboor, ter wille van ons ongeregtighede is Hy verbrysel”. Vgl. ook 1 Pet. 2:24).

Luther praat in dié verband van die wonderlike ruil.

Op ‘n ander plek gee Luther hierdie definisie van ‘n Christen: Dit is nie iemand wat geen sonde het of voel nie, maar iemand aan wie God die sondes deur die geloof in Christus nie toereken nie.

Galasiërs Preek 9

Deur Christus alleen

Reeks preke oor Galasiërs

Nr 9

Dr AH Bogaards

Lees: Gal.3:15-29

Teks: Gal.3:15-29

Ps’s: Ps139:1,2; Ps 51:1,2; Ps 139:3,12; Ps 65:1,2; Ps 65:3,4

1. Inleiding.

Luther skryf êrens: God se natuur is dat Hy uit niks iets maak; daarom, wie nog nie niks is nie, uit hom kan God ook niks maak nie.

Ons moet eers niks word. Dit wil sê: ons moet besef dat ons niks kan bydra tot ons eie heil nie; ons moet weet dat ons net deur Christus alleen gered kan word en nie deur ons goeie werke nie.

Tot daardie besef bring die Here ons deur sy wet.

Ek staan met u stil by die volgende hoofgedagtes:

  1. Die wet kan nie deel van die pad tot saligheid wees nie
  2. Die wet lei wel ná die enigste pad tot saligheid
  3. Die geloof in Christus is daardie enigste pad

2.1. Die wet kan nie deel van die pad tot saligheid wees nie

In die gemeente van Galasië was daar mense wat hulle wetsonderhouding (hulle goeie werke) deel van die pad na die verlossing wou maak. Christus alleen was vir hulle nie genoeg nie. By die geloof in Christus moes ook nog die wet van Moses kom: die wet van die besnydenis, die voedselwette, ensomeer.

In die gelese gedeelte begin Paulus hierdie dwaalleraars nou vanuit ‘n ander hoek weerlê. Hy vat die gemeentes terug na Genesis 15, na die geskiedenis van die HERE se verbondsluiting met Abram.

Op ‘n sekere dag het die HERE aan Abram verskyn en vir hom gesê: “Tel die sterre as jy hulle kan tel. En Hy sê vir hom: So sal jou nageslag wees”. Dit was dus die HERE se verbondsbelofte aan Abram: So sal jou nageslag wees, soos die sterre van die hemel in menigte. En dan staan daar: “En Abram het in die Here geglo; en God het Abram hierdie geloof tot geregtigheid gereken”.

Heel eenvoudig gestel beteken dit: Net deur te glo het Abram in die regte verhouding met die HERE te staan gekom; slegs deur te glo, het hy erfgenaam van die beloftes van die HERE geword. Daar staan dus nie dat hy nog sekere wette moes hou of aan sekere voorwaardes moes voldoen om die beloftes van die HERE te ontvang nie. Al wat daar genoem word, is: Abram het in God geglo en deur daardie geloof en daardeur alleen het hy die geregtigheid ontvang..

Daarop het die HERE oorgegaan tot die verbondsluiting met Abram. Die HERE het Abram opdrag gegee om ‘n vers, ‘n bokooi, ‘n ram, ‘n tortelduif en ‘n jong duif te neem. Hierdie diere moes Abram in twee verdeel en die helftes teenoor mekaar sit. Tussen die helftes was daar dus ‘n pad, ‘n straat van bloed. As kind van sy tyd het Abram presies geweet wat hierdie seremonie beteken: die HERE wil ‘n verbond met my sluit. So is verbonde immers in daardie dae gesluit. Die twee partye wat met mekaar ‘n verbond gesluit het, het dan beide tussen die in stukke gesnyde diere deurgeloop. Daarmee het elkeen gesê: Ek neem die eise, die voorwaardes, die wette van die verbond op my; ek mag soos hierdie diere in stukke gesny word, as ek die voorwaardes of wette van die verbond nie nakom nie. So het dit gegaan met verbondsluitings in daardie dae.

Maar met die verbondsluiting met Abram het daar iets vreemds gebeur: Abram het gelê en slaap en terwyl hy slaap, het die HERE alleen tussen die stukke deurgegaan. Dit is geweldig veelseggend. Wat wou die HERE daarmee sê? Dit: dat Hy alleen die eise, die voorwaardes, die verpligtinge van die verbond op Hom neem. Abram hoef in die verbond heeltemal niks te doen nie. Hy moes net glo. Langs die weg van die geloof alleen het hy die beloftes van God ontvang.

Na hierdie gebeurtenis gryp Paulus terug om die dwaaleraars in Galasië te weerlê. Die apostel gebruik ‘n beeld uit die alledaagse lewe: die beeld van ‘n testament. Nou weet ook ons: ‘n testament wat wettig opgestel en bekragtig is – dit kan jy nie ongeldig verklaar nie. Jy kan dit ook nie verander deur later allerhande voorwaardes en wette daaraan koppel nie. Die testament staan vas. Dit is onveranderlik.

En nou vergelyk Paulus die verbond van die HERE met ‘n testament. Wat staan in die HERE se testament? Sy beloftes aan Abraham en sy nageslag. En al wat Abraham gedoen het om deel te kry daaraan, was om te glo. En nou is Paulus se argument dit: Hierdie verbond is soos ‘n testament. Dit kan nie ongeldig verklaar word of verander word. Jy kan nie agterna nog ‘n klomp wette daarby voeg nie.Wat daarin bepaal is, staan vas.

Maar dit was nou juis wat die dwaalleraars gedoen het: Hulle het aan die testament gaan verander. Hulle het sekere voorwaardes daarby gaan skrywe: die wet van Moses. Eers moet jy die wet van die besnydenis en hierdie en daardie voorwaarde nakom – eers dan gaan die verbondsbeloftes in vervulling.

Teenoor hierdie dwaalleer stel Paulus: Die verbond van die HERE is ‘n onveranderlike testament. Ook die wet van Moses wat 430 jaar later gekom het, kan nie daarby gevoeg word of in die plek daarvan gestel word nie.

Al wat ons moet doen, is om te glo. Die wet dra nie by tot ons verkryging van die saligheid nie. Dit staan onveranderlik vas in God se testament: Abraham het in God geglo en hierdie geloof is hom tot geregtigheid gereken.

Maar as die wet dan nie deel van die pad na die hemel is nie, waarom het die HERE dan die wet gegee? Wat is die betekenis, die funksie, die plek van die wet dan? Daarop antwoord die apostel:

2.2. Die wet lei ons na die enigste pad tot saligheid

Kom ek vat Paulus se redenasie in vers 19 tot 29 vooraf kort en kragtig saam. Paulus sê: Die wet lei na Christus toe. Die wet doen dit deur ons diep sondigheid bloot te lê en die wet leer ons om na Christus as die enigste weg tot verlossing te verlang.

Kom ons gaan nou dieper op sy argumente in:

In vers 19 sê die apostel: Die wet is bygevoeg (by die beloftes van God) weens die oortredinge. Daarmee bedoel Paulus: Die wet is gegee met die doel om aan die mens sy oortredings te laat sien, om ons te wys wat in ons hart is. Die wet funksioneer as vergrootglas: ‘n Vergrootglas maak nie die vuil plekke meer nie, maar laat dit beter uitstaan en sien. Die bedoeling van die wet is om ons te laat sien hoe deur en deur sondig ons is.

Calvyn sê: Ons sondes is soos ‘n dief wat wegkruip in die grot van geveinsdheid. Maar deur die wet stel God ons sondes in die lig.

Die mens leef in die waan dat hy deur sy goeie werke dinge tussen hom en God kan regmaak. Luther beskryf hierdie waan van die mens as ‘n groot en vreeslike monster. Om hierdie monster te verbreek en te verbrysel, het God ‘n groot en ‘n magtige hammer nodig. Daardie hammer is die wet. Die wet is die hammer van die dood, die donder van die hel en die weerlig van die goddelike wraak. Die wet beskuldig ons en onthul ons sondigheid.

Die wet kla ons aan. Die wet funksioneer as publieke aanklaer.

In vers 22 sê Paulus dit nog anders: Die Skrif het alles ingesluit onder die sonde. Dit is ‘n beeld wat hier gebruik word. Die sonde word geteken as ‘n tronkbewaarder. Die wet laat ons sien dat ons ingesluit is onder die sonde. Ons is opgesluit in die tronk van die sonde. Kans op ontsnapping uit hierdie tronk is daar nie. Die mens is magteloos vasgevang onder die mag van die sonde.

Dit spreek dus vanself: Ons kan die wet nie gebruik as ‘n middel om self ons verlossing te werk nie. Die wet laat ons sien: ons is so vasgeketting in die boeie van die sonde, dat ons die wet nie kan doen nie. Daarom kan die wet ons nie red nie.

Maar waarom word die wet dan aan ons gegee, as ons die werke van die wet tog nie kan doen nie?

Die doel van die wet is om ons na Christus toe te dryf.

Met behulp van twee beelde verduidelik Paulus hierdie doel van die wet: 1) met die beeld van ‘n tronkbewaarder en 2) met die beeld van ‘n tugmeester.

  1. In vers 23 gebruik Paulus die beeld van ‘n tronkbewaarder. In vers 22 was die sonde die tronkbewaarder. In vers 23 is die wet die tronkbewaarder: Maar voordat die geloof gekom het, is ons onder die wet in bewaring gehou, ingesluit met die oog op die geloof wat geopenbaar sou word.

Dit is miskien nie dadelik vir u verstaanbaar nie, maar kom ek verduidelik dit baie eenvoudig aan u: Die mense onder die Ou Verbond het gestaan onder die bewaring van die tronkbewaarder genaamd die wet.

Wat doen hierdie tronkbewaarder:

  • Hierdie Tronkbewaarder het die mense van die Ou Testament enersyds gekeer om te ontsnap op die roete om deur wetswerke salig te word. Want as die gelowiges probeer het om deur wetswerke self hulle saligheid uit te werk, het hierdie Tronkbewaarder hulle gekeer en vir hulle gesê: “Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie”.
  • Andersyds het hierdie Tronkbewaarder hulle voortdurend op die pad van die geloof gewys. Al die offers van die wet en die bloed van die besnydenis was heenwysings van die wet na die enigste pad van saligheid.

èDie wet van die Ou Testament is die beste Tronkbewaarder in die wêreld. Hierdie Tronkbewaarder keer dat ons op die pad van wetswerke begin loop en dit hou ons op die pad van die geloof alleen. Hierdie Tronkbewaarder lei ons na Christus alleen. Om dit nou maar so te stel: Hierdie Tronkbewaarder hou ons gevange by Christus. Hy hou ons agter die tralies van die geloof.

Sien u dat die wet in die Ou Testament pure, suiwer evangelie is?

  1. In vers 24 kom Paulus by ‘n tweede beeld om die werk van die wet te verduidelik: Die wet is ons tugmeester na Christus toe.

In die Romeinse wêreld van daardie tyd het jy tugmeesters gekry. Belangrike mense het hulle kinders in die sorg van ‘n tugmeester geplaas. Gewoonlik was dit ‘n slaaf. Die werk van hierdie tugmeester was om die kinders na en van die skool lei. Sy hooftaak was nie om onderrig te gee nie. Hy moes die kinders eerder begelei en toesig hou oor hulle gedrag. Die dissipline wat hy uitgeoefen het, was dikwels hard, sodat diegene wat onder sy toesig was,verlang het na die dag van vryheid.

Die wet vervul die taak van die ou tugmeester: Dit lei ons na die Onderwyser, na Christus toe. Dit doen die wet op die volgende manier: Die wet toon ons ons sondigheid en ons doemwaardigheid. Die wet laat ons sien dat ons onsself nie kan red nie, maar deur al die offers van die wet word ons gelei na die enigste een wat ons kan verlos: Christus.

2.3. Die geloof in Christus is die enigste pad

In vers 26 sê Paulus vir die Galasiërs: Julle is almal kinders van God. Die almal staan daar met nadruk. Met hierdie almal word bedoel: nie net die Christene uit die Jode nie, maar ook die Christene uit die ander volkere, uit die heidene.

In die Ou Testament was net die Jode die volk van die HERE en kinders van God. Onder die Nuwe Testament behoort ook ander volke tot die volk van die HERE.

Hoe gebeur dit?
Hoe word jy kind van God? Die dwaalleraars het geleer: Eers moet die heidene hulle laat besny. Hulle moet Jode word. Hulle moet die werke van die wet doen. Maar Paulus wys ‘n ander pad: die pad van die geloof alleen. Hy skryf: Julle is almal kinders van God deur die geloof in Christus Jesus.

En dan kom Paulus by die wonder van die doop: Want julle almal wat in Christus gedoop is, het julle met Christus beklee. Daarin, wil Paulus sê, in ons doop. lê die bewys, die teken van ons kindskap.

Die woord wat hier vir doop gebruik word, beteken soveel as: indompel, onderdompel. Om in Christus gedoop te wees, wys op die nouste verbinding met Christus. Die wat in Hom gedoop word, word heeltemal met Hom oordek word en heeltemal deur Hom deurdring word, soos iets wat in die water ondergedompel word, heeltemal deur die water oordek en deurdring word. Ons word ingedompel in sy bloed, gewas in sy bloed, heeltemal omgeef deur sy bloed.

Wie in Christus gedoop is, het hom met Christus beklee. Of ons nou Jode of Grieke is, ons staan voor die Here met een en dieselfde uniform: met die kleed van Christus se volmaakte wetsgehoorsaamheid. Nou staan ons nie meer voor God met ons sondekleed, met die kleed van ons wetsverbreking nie, maar ons staan voor Hom met die mantel van Christus se heiligheid en geregtigheid.

En dan sluit Paulus af deur te sê: As ons aan Christus behoort, as ons deur die geloof sy eiendom is, dan is ons die nageslag van Abraham. Dan is ons kragtens die belofte ook erfgename. Vir die soveelste keer kom Paulus daarop terug: Ons is nie erfgename kragtens ons wetswerke nie, maar alleen danksy en kragtens daardie belofte. Al wat God van ons vra, is geloof. Deur die geloof alleen word ons erfgename saam met en deur en danksy Christus. Christus is die groot saad van Abraham en wie in Hom is, is ook nageslag, saad, van Abraham aan wie die belofte toekom.

3. Slot

Die hele Ou Testament, die ganse wet met al sy gebooie en seremonies en wette is God se wysvinger na Christus toe. Die wet is ‘n dienskneg van die genade. Dit staan in diens van Christus. Die wet dryf ons weg van onsself en in die arms van Christus. Ons hoef nie die wet te onderhou om salig te word nie. Ons kan trouens ook nie. Maar Christus is die vervulling van die wet. Deur die geloof in Hom staan ons voor God as wetsgehoorsame kinders en mense wat reg het op die ewige erfenis. Al wat God van ons vra is geloof in Christus wat alles gedoen het.

AMEN

Die evangelie van die kruis en die kruis-pad

Die evangelie is die blye boodskap van die kruis van ons Here Jesus Christus. In die evangelie kom ons te staan voor die kruis van ons Heiland.

Die evangelie is óók die boodskap van die kruis-pad.

Ons word voor twee paaie geplaas: óf die weg van die kruis óf die pad van die wet. Ons moet kies. Hier is ook nie ‘n middeweg moontlik nie: dit is óf die een óf die ander. Of jy kies volledig vir Jesus en sy kruis of jy begin self vir jou ‘n pad oopkap na die hemel deur jou goeie werke. Of Jesus is vir jou die een en die al, of Hy is vir jou niks nie. Of jy steun met die volle gewig van jou lewe op Hom en op Hom alleen of jy leun glad nie op Hom nie, maar jy soek jou houvas in jou werk vir die kerk en in jou wonderlike vroomheid. Dit is die een of die ander. Jy moet hier ‘n radikale keuse maak. Want “julle wat geregverdig wil wees deur die wet, is losgemaak van Christus; julle het van die genade verval.” (Gal 5:4)

Tog was daar deur die eeue heen mense wat nie die drastiese keuse wou maak nie. Hulle wou albei weë vashou: Jesus plus my goeie werke; Jesus plus al my harde arbeid vir die koninkryk van God.

Sulke Christene was daar in Galasië. Hulle het geglo: Jesus én my wetsonderhouding, Jesus plús die seremonies van die wet, Jesus én die besnydenis – dít is die pad na die hemel toe. Teen hierdie mense neem Paulus so sterk standpunt in in Galasiërs.

Sulke mense is daar vandag nog baie in die kerk. Vra jy hulle hoekom hulle dink dat hulle die ewige saligheid sal binnegaan, dan begin hulle uitwei oor hulself, oor wat hulle gedoen het, oor hulle kerklike aktiwiteite en meelewendheid, dat hulle darem nie so sleg is nie.

  • Die pad van wetswerke is ‘n doodloopstraat. Galasiërs 3:10-11 laat dit duidelik sien: “Want almal wat uit die werke van die wet is (d.w.s.: die wat die wet as middel gebruik om self gedeeltelik of heeltemal hulle verlossing te verdien – AHB), is onder die vloek; want daar is geskrywe: Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie.  En dat niemand deur die wet by God geregverdig word nie, is duidelik …”
  • Die pad van geloof alleen, die geloof in die gekruisigde Jesus, is die lewensweg. Dit is die enigste weg. “Christus het ons losgekoop van die vloek van die wet deur vir ons ‘n vloek te word” (Gal 3:13). Dit is ook ‘n pad van heerlike sekerheid.

Dit beteken nie dat ons nie goeie werke moet doen nie. Inteendeel. Maar die goeie werke is nie ‘n middel in ons hand om gedeeltelik of heeltemal  ons saligheid daarmee te verdien nie. Met ons goeie werke dank ons God vir die volle verlossing in Christus.

Galasiërs Preek 8

Deur Christus alleen

Reeks preke oor Galasiërs

Nr 8

Dr AH Bogaards

Lees: Gal.3:10-14

Teks: Gal.3:10-14 (Galasiërs nr.8)

Datum: 9 Januarie 2011

Ps’s: Ps 122:1,2; Geloofsbelydenis; 119:2,3; 119:4,5; 119:6,7,11

1. Inleiding.

Die evangelie is die blye boodskap van die kruis van ons Here Jesus Christus. In die evangelie kom ons te staan voor die kruis van ons Heiland.

Maar die evangelie is ook die boodskap van die kruis-PAD. Ons word voor twee paaie geplaas: die weg van die kruis of die pad van die wet. Ons moet kies. Dit is een van die twee: óf die pad van die geloof in Jesus Christus wat vir ons alles gedoen het óf die weg van selfverlossing, die pad van self werk vir jou verlossing. Hy alles óf ons alles.

Hier is ook nie ‘n middeweg moontlik nie: dit is óf die een óf die ander. Of u kies volledig vir Jesus en sy kruis of u begin self vir u ‘n pad oopkap na die hemel deur u goeie werke. Of Jesus is vir u die een en die al, of Hy is vir u niks nie. Of u steun met die volle gewig van u lewe op Hom en op Hom alleen of u leun glad nie op Hom nie, maar u soek u houvas in u werk vir die kerk en in u wonderlike vroomheid. Dit is die een of die ander. U moet hier ‘n radikale keuse maak.

Tog was daar deur die eeue heen mense wat nie die drastiese keuse wou maak nie. Hulle wou albei weë vashou: Jesus plus my goeie werke; Jesus plus al my harde arbeid vir die koninkryk van God.

Sulke Christene was daar in Galasië. Hulle het geglo: Jesus én my wetsonderhouding, Jesus plus die seremonies van die wet, Jesus én die besnydenis – dit is die pad na die hemel toe.

Sulke mense is daar vandag nog baie in die kerk. Vra jy hulle hoekom hulle dink dat hulle die ewige saligheid sal binnegaan, dan begin hulle uitwei oor hulself, oor wat hulle gedoen het, oor hulle kerklike aktiwiteite en meelewendheid, dat hulle darem nie so sleg is nie.

Vele sektes in ons tyd lê soveel nadruk op die mens en wat die mens alles moet doen, dat hulle leer eintlik niks anders is as die kruis plus die wet nie.

Baie mense wil dus albei paaie vashou. Maar dit – dit verstaan u tog -, dit is die grootste dwaasheid. By ‘n kruispad kan jy tog nie op altwee paaie begin loop nie. U kan ook nie sommer u eie pad, die sogenaamde goue middeweg, begin maak nie. Dit is óf die weg van die kruis óf die weg van die wet. Watter pad kies ons?

Voor hierdie twee paaie stel Paulus sy lesers:

1. die pad van die wet; en

2. die weg van die kruis.

2.1. Die pad van die wet.

In die dae van Paulus was daar onder die Jode twee denkrigtings. Ons kan ook maar sê: Daar was twee teologiese skole. Wat die twee groepe van mekaar onderskei het, was hulle opvatting in hoeverre ‘n mens die wet moet onderhou om te kan salig word.

Aan die eenkant was daar die skool van ‘n sekere Hillel. Hierdie skrifgeleerde en sy leerlinge was nie so streng nie. Hulle het geleer: Solank jy maar 51% van die wet onderhou, dan kan jy seker wees van jou toegang in die toekomende wêreld. Hulle het ook graag die beeld van ‘n weegskaal met twee bakkies gebruik om hulle idee duidelik te maak. In die een bakkie was jou sondes, d.w.s. jou wetsoortredings en in die ander jou goeie werke, d.i. jou gehoorsaamheid aan die wet. En nou moet jy sorg dat daar darem net meer goeie werke in die een sal wees as wetsverbreking in die ander. Dus, as daar maar 51% goeie werke is en nie meer as 49% wetsverbreking nie, sal die skaal in jou guns swaai. Dan kan jy seker wees van toelating in die ryk van die Here.

Naas hierdie skool van Hillel was daar egter ook die strenger skool van Shammai. Hy het sy leerlinge ingeprent: Selfs al hou jy die wet van God vir 99%, is jy tog ‘n mislukking en nie voor God aanvaarbaar nie.

Teenoor hierdie twee skole van die Jode, staan daar nog ‘n derde: die van Paulus. Of laat ek liewer sê: die teologiese skool van die Heilige Gees. Want immers: Paulus kom nie met sy eie gedagtes nie, maar in wat hy skryf, is hy geïnspireer deur die Gees van God. Die leer van hierdie kweekskool vind ons in die Bybel. Daar het u die leerplan van God. Hy is die groot Leermeester van hierdie skool. Wat eis Hy dan van ons ten opsigte van die wet? Nie 51% nie. Ook nie 99% nie. Ja, selfs nie 99,9% nie, maar 100% sê Paulus. En hy bewys dit uit die Bybel van die Jode, uit die Ou Testament, Deut.27:26: “Vervloek is elkeen wat nie bly in ALLES wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie( Gal 3:13)”.

Wie hierdie weg kies, moet dus weet: God verwag van ons ‘n volmaakte onderhouding van sy wet. Wie dit nie doen nie, is vervloek. D.w.s. so iemand, wat nie elke gebod onderhou nie, word uitgeban uit die koninkryk van die hemele.

Wat is die slaagsyfer in hierdie skool? Dit sê die apostel ook: 0%!! “Want ALMAL wat uit die werke van die wet is, is onder die vloek” (Gal 3:10).

Dit is anders as die skool van Shammai, wat ook 100% eis. Shammai se skool het nog gemeen: die mens kan. Maar die skool van die Gees leer: die mens kan nie. ALMAL is onder die vloek van die wet.

Maar waarom skryf Paulus dit alles aan die Galasieërs? Hulle wou Christus plus die wet vashou, die pad van die wet en die pad van die kruis. Maar dit kan nie, sê Paulus. Hierdie twee paaie kan nie gekombineer word nie. Geloof beteken juis om heeltemal af te sien van jou eie werke en om te steun op Christus alleen. Daarom is dit die een of die ander: wetswerke of geloof Wie selfs net gedeeltelik die wet bly vashou, laat daarmee Christus los. Dit is óf die weg van deur die geloof alleen óf deur die pad van die wet alleen.

En wie langs die pad van die wet hemel toe wil gaan, moet weet: God eis van ons 100%. En wie is daartoe instaat? Niemand nie, want selfs die allerheiligste se beste werke is met sondes bevlek en selfs ons beste werke is ‘n wegwerplike kleed voor die aangesig van God.

Watter weg moet ons dan volg om in die ewige paradys te kom?

2.2. Die weg van die kruis.

Een ding is seker: God sien nie af van sy eis dat vir die sonde betaal moet word nie. Sy woord bly geld: “Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in die boek van die wet om dit te doen nie”. En wie van ons sondig nie?

Maar hoe kan ons dan gered word? Dit openbaar God aan ons in vers 13: Christus het ons losgekoop van die vloek van die wet deur vir ons ‘n vloek te word.

Die woordjie loskoop is besonder betekenisvol. In daardie tyd is slawe op die slawemark losgekoop deur ‘n losprys vir hulle te betaal.

Agter die woord loskoop sit dus die gedagte van ‘n prys wat betaal moes word. Dit het Jesus iets gekos. Nee, dit het Hom alles gekos. Want hoor maar wat was die losprys: Christus het ons losgekoop van die van die vloek van die wet
deur vir ons ‘n vloek te word
. Sy vloekdood was die betalingsmiddel.

Waar kom Paulus daaraan dat Christus se kruisdood ‘n vloekdood was? Dit bewys Paulus weereens uit die Bybel en met name Deuteronomium 21:23 waar ons lees:”Vervloek is elkeen wat aan ‘n hout hang”. Iemand wat aan ‘n hout gehang is, of hy nou dood of lewend was, was uitgeban. So iemand het letterlik tussen hemel en aarde gehang. Die aarde wou hom nie hê nie en die hemel ook nie. Die aarde het hom uitgespuug. Die hemel wou hom ook nie ontvang nie. So het dit gegaan met ‘n verbondsverbreker wat die heilige wet van God met sy voete vertrap het. En dié lot het Jesus Christus getref. Hoewel Hy die wet van God volmaak vervul het, is Hy by die misdadigers gereken. Hy het ONS vloek gedra en as straf op ons sondes het Hy die helse smarte gely. Hy het gaan staan waar ons moes staan: buite die ryk van God. Hy was afgesny van sy Vader oor ons ongeregtighede.

Ons moet tog nooit oor die woordjies vir ons lees nie. Dit beteken: In ons plek. Of anders gestel: Ons het die vloekdood verdien, maar Hy het dit in ons plek gedra. Hier, sê die hervormer, Martin Luther, vind ‘n wonderlike ruil plaas. Die Seun van God ruil plekke met ons. Hy dra die Godverlatenheid wat ons dubbel en dwars verdien het.

As ons nog nie geleer het om met ons hele hart te sê: vir ons, vir my nie, dan begryp ons van Golgota niks nie. Ons almal moet so ver kom om te sê: Jesus het gesterf en Hy het dit ook vir my gedoen. Dit is oor my sondes en my ongeregtighede dat Hy daar gehang het. Dit is my wetsverbreking wat hom aan die kruishout vasgenael het. Deur my sondes moes Hy die allerverskriklikste vloekdood sterwe en moes Hy dit in onbeskryflike doodsangs uitskreeu: My God, my God, waarom het u my verlaat?

Ons sien in die dood van Christus die onpeilbare diepte van die sonde: erg is dit, dat dit die vloek van God verdien. Maar ons sien in die dood van Jesus eweneens die onpeilbare diepte van God se genade: groot was sy genade, dat God sy eie, liewe Seun gegee het om so te ly en te sterf.

Dit moet ons ootmoedig, klein voor God maak, maar ter selfdertyd so diep, oneindig diep dankbaar. Dat die Seun van God met ons plekke wou ruil, moet ons harte vervul met verwondering en vreugde. Dit hoort by ‘n ware geloof. Ons geloof is dikwels so net verstandelik, so yskoud. Die kruis gryp ons so min aan. Maar dit is nie reg nie. Dit moet ons met ontroering vervul dat God bereid was om so ‘n duur prys vir ons lewe te betaal, dat God sy eie, dierbare Seun nie gespaar het nie, maar Hom vir ons almal oorgegee het in die dood. En wat ‘n dood was dit nie, die vloekdood van die kruis.

Maar hoe kry ons deel aan hierdie grootse wonder waarvan Paulus skryf? Deur die geloof alleen. Deur die hele hoofstuk heen word dié twee dinge teenoor mekaar gestel: die geloof en die wetswerke. “Abraham”, sê Paulus, “het in God geglo en dit is hom tot geregtigheid gereken.” D.w.s.: Vader Abraham het die geregtigheid, die vryspraak deur die bloed van Christus, langs die weg van die geloof ontvang.

U moet dit goed begryp: Geloof is nie ‘n werk nie, maar daarmee vat ons die kosbare juweel, Jesus Christus, sê Luther. Geloof is die leë hand van die bedelaar, wat gevul moet word met die aalmoes, die genadegawe van die werk van Christus. Die geloof is slegs die hand waardeur ons Christus vir onsself toegeëin het. Dit is nie die hand self wat ons red nie. Dit wat IN daardie hand is, bewerk die verlossing. In die geloofshand is die bloed van die Lam. In die hand van die geloof is die evangelie van Jesus wat ook om my ontwil ‘n vloek geword het.

Nou moet ons ten slotte ook kyk na die vrug van die kruislyding van ons Heiland. Wat ontvang ons daardeur? Die LEWE, sê Paulus in v.11, “die regverdige sal uit die geloof lewe”. Met hierdie lewe bedoel hy nie bloot maar die fisiese lewe, dat ek hier op aarde sal rondloop, dat my hart sal klop en dat ek sal asemhaal nie. Nee, lewe sê hier: lewe in die lig van God se vriendelike aangesig, lewe onder die seënende hand van God. In v.14 beskryf Paulus hierdie lewe so: Christus het vir ons ‘n vloek geword, “sodat die seën van Abraham na die heidene kan kom in Christus Jesus, en dat ons die belofte van die Gees deur die geloof kan ontvang”. Met die seën van Abraham word bedoel: God wil ons God wees; deur sy Gees wil Hy in ons woon en al die skatte van sy verbond aan ons skenk. Dit is lewe in die rykste en volste sin van die woord.

Hier is nog so ‘n wonderlike ruil: In die plek van die vloek ontvang ons die sëen, in plaas van die ewige dood die ewige lewe, die lewe naby God, vir altyd in sy salige teenwoordigheid. Christus sterf, sodat ons kan lewe. Hy sterf die ewige dood, sodat ons die ewige lewe kan ontvang.

3. Slot.

Twee weë is ons voorgehou: die weg van die wet en die weg van die kruis:

  • Aan die einde van die weg van die wet staan die helse vloek.
  • Aan die einde van die pad van die kruis staan die lewe. Dit is die wonder van die kruis!

AMEN.


Galasiërs Preek 6

Deur Christus alleen

Reeks preke oor Galasiërs

Nr 6

Dr AH Bogaards

Lees: Gal.2:17-21; Hand.9:1-22

Teks: Gal.2:17-21 (Galasiërs nr.6)

Datum: 12 Desember 2010

Psalms: 138:1; 65:2,3; 138:2,3; 119:1; 119:62

1. Inleiding

Wat is bekering? O, sê u miskien, dit is om jou lewe te verander, om sekere slegte dinge te laat staan, ensomeer. En u is heeltemal reg. Maar daar is nog iets waarvan ons ons moet bekeer: van ons pogings om self, deur ons goeie werke, die hemel te verdien. Ons moet ons bekeer tot God se genade. Ons moet leer om ons verlossing heeltemal in Christus alleen te soek.

En – ons kan dit nie self doen nie. Christus moet dit doen. Christus moet ons bekeer en Hy doen dit deur twee dinge: deur die wet en deur die kruis. Deur die wet en die kruis word ons bekeer.

By hierdie twee gedagtes wil ek daarom met u stilstaan:

  1. dat ons gedood en lewend gemaak word deur die wet van Christus;
  2. dat ons gedood en lewend gemaak word deur die kruis van Christus.

2.1. Dat ons doodgemaak en lewendgemaak word deur die wet van Christus

Op die pad na Damaskus jaag ‘n klompie manne. Wie is dit en wat gaan hulle doen? Die leier van die groep is ‘n man met die naam van Saulus. Hulle oogmerk is: die vervolging van die dissipels van die Here.

Maar plotseling word Saulus omstraal deur ‘n helder lig van die hemel af. Hy val op die grond en hy hoor ‘n stem vir hom sê: Saul, Saul, waarom vervolg jy My? En hy sê: Wie is U, Here? En die Here antwoord: Ek is Jesus wat jy vervolg (Hand.9:3-5). Vervolger van Jesus – daarmee is kort en kragtig die hele lewe van Paulus tot op daardie stadium saamgevat. Maar deur hierdie gebeurtenis kom daar ‘n 180 grade ommekeer in sy lewe. Want in Handelinge 9 vers 20 lees ons: En hy het dadelik Christus in die sinagoges verkondig.

Is dit nie geweldig nie: Van Christus-vervolger tot Christus-verkondiger? Dit is hierdie wonder wat ook in ons teksverse aan ons verkondig word. ‘n Vervolger word ‘n volger. ‘n volgeling.

Galasiërs 2 vers 19 gryp terug na hierdie Damaskus-gebeurtenis. In die lig van Galasiërs 2 vers 19 sal u beter begryp presies wat daar op die pad met Paulus gebeur het. Galasiërs 2 vers 19 gee nadere toeligting van wat met Paulus gebeur het.

Wie en wat was Paulus voor sy bekering? Hy was ‘n Fariseër. Hy was ‘n lid van die strengste godsdienstige party van daardie tyd. Hy was dus iemand met die wet in eie hand: Met die die wet in eie hand wou hy self – eie-handig – sy saligheid verdien. Maar so lyk almal van ons van nature. Die Bybel beskryf dit as die ou mens in ons. Met die ou mens bedoel die Woord van God: die mens wat nie van God se genade wil leef nie, die mens wat Christus nie nodig het nie, die mens wat oortuig is dat hy self in mindere of meerdere mate die wet kan vervul, die mens wat meen dat hy in mindere of meerdere mate ‘n bydrae tot sy saligheid kan lewer.

Dít moet u dus sien as u Paulus daar sien ry op weg na Damaskus: die ou mens, Paulus, die mens met die wet in sy hand, die mens teen Christus en sy genade. Maar opeens is daar die helder lig en – die ou mens val op die grond, morsdood. Nee, ek bedoel nie dat Paulus liggaamlik daar gesterf het nie, maar daar op die Damaskus-pad het die ou mens in hom die doodslag gekry.

Hier is twee vrae van die uiterste belang: 1. Wat het die ou mens in Paulus, doodgeslaan? En: 2. Wie het hom doodgeslaan?

Galasiërs 2 vers 19 sê vir ons wat daar gebeur het: “Deur die wet is ek vir die wet dood“.

Christus met sy verskyning op die Damaskuspad – 1. Christus het die ou mens in Paulus doodgeslaan – 2. deur die wet. Die wet self was die instrument in die hand van Christus om die ou mens in Paulus dood te maak. Wat het dan gebeur? Hoe het dit gebeur? Toe die hemellig Paulus omstraal het, is hy deur Jesus Christus geplaas voor die spieël van God se wet. Voor die tyd was hy blind vir die diepste eise van die wet. In sy Farisese eiewaan, in sy ou-mens-hoogmoed, was hy oortuig: Ek kan die wet hou. Maar daardie dag is sy oë geopen en hy het homself gesien in die spieël van God se heilige wet. Toe het hy homself gesien soos hy was: Van nature geneig om God en my naaste te haat (HK 2:3), onbekwaam tot enige goed en geneig tot alle kwaad (HK 3:8).

Deur die wet is ek vir die wet dood – daarmee bedoel Paulus nie dat hy hom heeltemal van die wet losgemaak het nie. O nee, Paulus weet baie goed dat ons die wet nog moet hou uit dankbaarheid. Maar wat hy wel wil sê, is: Hy het opgehou om deur goeie werke, deur wetswerke, self sy saligheid te probeer verdien. Christus het hom deur die wet laat sien in sy sondigheid, in sy magteloosheid om die wet te kan onderhou.

Eers was die wet in sy hand. Die wet was vir hom ‘n middel, ‘n instrument om self sy verlossing te verdien. Maar hier leer ons: Die wet is nie verlossingsmiddel in ons hand nie. Nee, maar die wet is wel redmiddel in Christus se hand. Want God kom na ons toe met die wet in sy hand. En deur die wet oortuig Christus ons van ons sondigheid en doemwaardigheid en deur die wet dryf God ons na die enigste heil wat daar is: sy Seun. Dit is die bedoeling van God met sy wet: sodat ons daardeur gedurende ons hele lewe ons sondige natuur hoe langer hoe beter kan leer ken, en met groter verlange na die vergewing van sondes en na die geregtigheid in Christus kan soek(HK 44:115).

Ons moet in hierdie geskiedenis van Handelinge 9 tog skerp raaksien: Paulus kom nie self tot die ontdekking dat hy die wet nie kan hou nie. Dit is eers wanneer die Seun van God hom in spore stuit en wanneer hy deur die hemellig omstraal word, dat Paulus geestelik siende word.

Dit is vandag ook nie anders nie. Wat help ‘n spieël ‘n blinde? Hoe mooi die spieël ook al is, die blinde kan homself nie daarin sien nie. En so is ons. Ons dink nogal baie van onsself en van ons eie vermoeëns om die wet te kan hou. En ons dink dat ons nogal heelwat kan doen van die dinge wat in die wet staan en dat ons tog nie so sleg is nie – totdat, totdat ons Here Jesus Christus ons blinde oog deur sy Heilige Gees verlig. Dan sien ons onsself in die spieël van die wet in al ons naaktheid. Dan sien ons hoe nodig ons Christus het. Dan sterf die ou mens in ons.

Paulus sê: Hy is deur die wet vir die wet dood om vir God te lewe. Paulus as Fariseër, Paulus as mens met die wet in die hand, het nie vir God geleef nie. Hy was geestelik dood. Hy was ‘n vervolger van die gemeente, ‘n teenstander van Christus en iemand wat die dood van Stefanus goedgekeur het. Hy het eers vir God begin lewe, toe hy van genade alleen begin leef het.

Wat is bekering? Ons kategismus sê dit in Sondag 33. Dit is die afsterwing van die ou mens en die opstanding van die nuwe mens. In die lig van ons teksgedeelte moet ons sê: Bekering is om heeltemal van genade alleen te leef. En juis dit is die sonde van die ou mens: dat hy dit nie wil doen nie.

Ons kom by die tweede gedagte dat ons

2.2. doodgemaak en lewendgemaak word deur die kruis van Christus

Ek is met Christus gekruisig, sê Paulus in vers 20.

Hierdie woorde moet ons nie letterlik verstaan. Ons moet dit nie so uitlê asof Paulus self liggaamlik aan die kruishout van Golgota gehang het nie. Nee, Paulus verwys na die geskiedkundige gebeurtenis van die kruisiging van Christus en dan sê hy: Toe Christus aan die kruis gehang het, was ek wat Paulus is, by Hom ingesluit. Dit gebeur deur die geloof, wanneer ons deur die geloof in Christus en sy kruis ingeplant word.

“Ek is met Christus gekruisig”. En dan sê Paulus wat die gevolg daarvan in sy lewe was: “En ék leef nie meer nie, maar Christus leef in my”.

Ek leef nie meer nie. Paulus het dus daar aan die kruis gesterf. Ook dit moet ons nie letterlik opvat so asof Paulus liggaamlik dood is nie. Wat die apostel wel bedoel is: Die Fariseër in hom, die ou Fariseër wat sy verlossing self wil uitwerk en sy saligheid self wil verdien met sy eie goeie werke, is op Golgota gekruisig en het gesterf. Die ou mens in hom, wat God se genade nie nodig het nie, is dood.

In die Grieks staan die “ék” en die “Christus” telkens aan die einde van die sin. Dit word dus skerp teenoor mekaar gestel: nie ék nie, MAAR Christus. Ons kan dit ook so vertaal: ék, ék leef nie meer nie, MAAR Christus, Christus leef in my”. In die plek van my “ek” het Iemand anders gekom. Christus het in die plek van my ou mens gekom. My ou mens is dood. My ou mens leef nie meer nie, maar Christus leef in my.

Christus leef in my. Daarmee bedoel Paulus: Christus en sy geregtigheid beheers nou sy lewe. Hy probeer nou nie meer self om die geregtigheid voor God te verdien nie. Hy probeer nou nie meer self om dinge tussen hom en God reg te maak nie. Hy leef nou van Christus se gehoorsaamheid aan die wet. Wat hy nie kon doen nie, dit het Christus vir hom gedoen: Christus het die wet vervul en Christus se gehoorsaamheid word hom toegereken en geskenk asof hy dit self alles gedoen het.

En dan lig Paulus nog verder toe wat hy bedoel: “En wat ek nou in die vlees lewe, leef ek deur die geloof in die Seun van God wat my liefgehad het en Homself vir my oorgegee het”.

Terwyl hy nog in die vlees leef, d.w.s. terwyl hy nog op aarde in hierdie liggaam die tydelike lewe leef, sal hy deur die geloof lewe. Daardeur word die lewe van Paulus nou beheers: deur die geloof – deur die geloof en nie deur werke nie.

En dan sê Paulus baie presies wat die inhoud van sy geloof is. Dit gaan nie om enige geloof nie, maar heel spesifiek om geloof in “die Seun van God wat my liefgehad het en Homself vir my oorgegee het”. Geloof in Christus wat Hom in sy ontsaglike groot liefde oorgegee het aan die kruis, tot in die diepte van die ewige dood (Ef.5:2,25).

DIT is die hele geheim van Paulus se nuwe lewe: die kruis. Daar lê die oorsprong van sy lewe vir God: Hy leef deur die geloof in die Seun van God wat hom liefgehad het en Homself vir hom oorgegee het.

Ek kom weer terug op die vraag waarmee ek die vorige punt geëindig het: Wat is bekering? En die Kategismus sê: Bekering is die afsterf van die ou mens. Dit sluit ook in die afsterf van die sonde om nie van genade alleen te wil leef nie.

Maar hoe sterf die ou mens? Dit gebeur aan die kruis en deur die kruis. Galasiërs 2 vers 20 sê dit: Ek is met Christus gekruisig en ek leef nie meer nie. En in navolging van die Skrif sê ons Heidelberger: Deur die krag van Christus word ons ou mens saam met Hom
gekruisig, gedood en begrawe.

Op Golgota sterf die ou mens. Dit is waar. Maar dit wat daar op die heuwel van Golgota gebeur het, moet ook in ons gebeur. Dit is nie genoeg dat die kruis ingeplant staan in die grond van Golgota nie. Die Heilige Gees moet die kruis ook plant in die grond van ons hart. Ek bedoel maar: Sonder geloof in die kruis is die kruis vir ons niks werd nie. Dan leef die ou mens nog steeds in ons.

Dit is so noodsaaklik dat Christus ons deur sy Heilige Gees moet oortuig van ons eie kragteloosheid en magteloosheid. As ons nog vol is van ons eie krag en ons eie vermoeëns is daar geen ruimte vir die krag van Christus in ons hart en lewe nie. Hy moet ons breek in ons self-vertroue. Ons moet ons bekeer tot Christus, tot die krag van sy kruis. Die Heilige Gees moet ons deur die geloof in Christus inplant. So alleen sterf die ou mens in ons. So alleen kry ons deel aan Christus en aan al sy weldade.

3. Slot

Wat is die geheim van ons nuwe lewe? Daarop is daar maar een antwoord: Christus.

Dit is Christus wat deur die wet en deur die kruis die ou mens in ons doodmaak.

Daarom moet ons ook bid: Here open my oë vir u wet en skenk my geloof in die gekruisigde Jesus.

AMEN