Argief

Pase, Pinkster en ons gehoorsaamheid

Ons het pas weer Pinkster gevier, die fees van die koms van die Heilige Gees.

Wie die gebeuternis van Pinkster reg wil begryp, moet dit nooit losmaak van Pase nie. Christus en sy Gees kan nie geskei word nie. Sonder die Heilige Gees bly Christus en Pase vir ewig buite ons lewe staan. Die Gees van Pinkster is die Gees van Pase, want die Gees dra Christus in ons hart in.

En nou wil ek een stuk van die werk van Christus vandag uitlig: die nuwe gehoorsaamheid, dit wil sê die heiligmaking. Christus verlos ons nie net van die skuld van die sonde nie. Hy red ons ook van die sondemag. Wie nie beide, verlossing van skuld én sondemag, vashou nie, verskeur Christus, sê Calvyn. Immers, die Vader het sy Seun gegee tot geregegtigheid én heiligmaking (1 Kor 1:30).

In ons doopsformulier word die eenheid van Pase – onder andere die nuwe gehoorsaamheid – en Pinkster so wonderlik-mooi saamgevat: In die doop belowe God aan ons die Heilige Gees, wat in ons wil woon en ons tot lidmate van Christus wil heilig deur tot ons eiendom te maak wat ons in Christus het, naamlik die afwassing van ons sondes en die daaglikse vernuwing van ons lewe (heiligmaking, gehoorsaamheid)
. Die Heilige Gees maak, deur ‘n ware geloof aan ons te gee, Pase tot ons eiendom. Hy gee ons die hele Christus: die afwassing van sondes sowel as die nuwe gehoorsaamheid.

Ons het óf die héle Christus (afwassing van die sondes én die nuwe gehoorsaamheid) of géén Christus nie. Die Gees van Pinkster plant ons deur ‘n ware geloof in die vrugbare grond van Pase in en daarom sál die boom vrugte dra en ook daarom alleen.

‘n Palmboom hoog en rustig,

‘n seder sterk en skoon

met breë blarekroon –

só groei Gods volk, so lustig.

Hul groei deur Gods genade:

hul bloei daar hoog en fris,

waar God se voorhof is,

in skone lofgewade. (Ps 92:6 – Totius)

Die almag van die HERE die skild van die strydende kerk

Wat die kerk en die kerklike lewe in ons dae betref kan ons sê: Ons leef in die nag, in die donker nag van die eindtyd. Oral is daar agteruitgang: kerke krimp en dwalings neem toe. Die aanslag teen die kerk is bo-menslik groot.

Maar juis daarom is die boek Sagaria so troosryk: Dit is ‘n lig in die donker nag. Hy laat die kerk onder druk sien: Die Here Jesus Christus is by hulle. Hy troos die kerk deur hulle daarop te wys Wie en Wat Gód vir hulle is. Dit is die ware troos: om die kerk se aandag op God te vestig.

Hierdie troos van Sagaria het hierdie boek besonder geliefd gemaak by die Reformatore.

Calvyn byvoorbeeld beskou Sagaria as uiters geskik vir ons tyd. Want hy skryf: Ons sien hoe die duiwel sy magte mobiliseer; ons sien hoe die hele wêreld saamsweer teen die kerk, (hoe die hele wêreld saamspan) om die uitbreiding van die koninkryk te stuit. As ons daaraan dink hoe ontsaglik groot die probleme is, wat ons as kerk konfronteer, wil ons beswyk. Maar laat ons dan dink aan Sagaria: Dit is nie ‘n nuwe ding is dat die vyande groter as die berge lyk in grote is nie. En laat ons (in die lig van Sagaria) daaraan dink: Die HERE is by magte om die hoë berge tot ‘n gelyke vlakte te maak – so staan dit in Sagaria 4:7. Hierdie almag van die HERE – dít is ons skild en met hierdie skild kan ons enige groot probleem, waarmee die Satan ons probeer verskrik, afweer. Toe Serubbabel nie instaat was om iets te doen nie, het die HERE ‘n groot berg tot ‘n gelykte gemaak. So sal dit ook in ons dae wees: hoe astrant ook al die groot getal teenstanders Christus weerstaan in die werk om ‘n geestelike tempel (die kerk –AHB) vir die Vader te bou, al hulle pogings sal verniet wees.

Ja, die aanslag teen die kerk is baie groot en kragtig, maar die kerk het meer: die almag van die HERE as skild. Wat ‘n beskerming!

Die geheim van reformasie: Christus-prediking

Hoe kan die kerk vandag reformeer?

Kohlbrugge en sy boodskap

Daar was eenmaal ‘n dominee wat gesê het: “Sonder kansel, sonder prediking, kan ek nie lewe nie”. Om te preek was sy lus, sy liefde, sy lewe.

Wat sy prediking so besonder gemaak het, was die inhoud daarvan: die mens ‘n nul en Christus alles. Dit was die hart van sy prediking. Christus alleen was vir hom alles. Christus alleen – dit het vir hom gegeld nie alleen ten opsigte van die leer van heiligmaking nie, maar ook ten opsigte van kerkhervorming.

Wie was hierdie man? Sy naam was Hermann Friedrich Kohlbrugge, gebore op 15 Augustus 1803 in Amsterdam.

Kohlbrugge, die Afskeiding en reformasie

1834 was die jaar van die Afskeiding in Nederland. Kohlbrugge was toe 31jaar.

Die Afskeiding in Nederland het begin met die verset van dominee Hendrik de Cock teen afdwalings in die Hervormde Kerk en sy verdediging van die Gereformeerde leer. Daaroor is hy in 1833 deur die provinsiale “kerkbestuur” geskors en afgesit sonder dat hy ooit aangehoor is.

Wat was Kohlbrugge se houding oor die Afskeiding?

Hy het nie met die Afskeiding saamgegaan nie. Aan dominee Hendrik de Cock, die “vader van die Afskeiding” en ook aan dominee Antonie Brummelkamp, ‘n ander voorman van die Afskeiding, het hy briewe geskryf waarin hy die Afskeiding afwys.

Blykbaar het De Cock vir Kohlbrugge om advies gevra oor die Afskeiding. Kohlbrugge se mening was dus wel vir hom belangrik. In sy brief aan De Cock het Kohlbrugge De Cock se skorsing ten sterkste afgekeur. Sy advies aan De Cock was egter: “Passief moet ons in alles wees“.

Met “passief-wees” het Kohlbrugge beslis nie bedoel dat ‘n mens niks moet doen nie. Daarmee het hy wel bedoel preek en met preek het hy bedoel dat kerkhervorming in die hande van Christus Triomfator alleen gelaat moet word. Die apostels, skryf hy, het nie geweld gebruik nie, maar het hulle predikamp getrou bly beoefen. Die geheim van die triomf van die apostels se prediking lê daarin dat hulle oorwin het deur die bloed van die Lam. Wie hier ‘n ander weg wil inslaan, is erger as Ussa wat met eie hand die ark van God orent wou hou (2 Sam 6).

Kohlbrugge se advies kom hierop neer: die Lam sal die kerk herstel en Hy alleen. Al wat De Cock dus moet bly doen, is om die Lam te predik. Afskeiding daarenteen beteken vir Kohlbrugge om soos Ussa op menslike reddingsaksies te steun.

Ook ten opsigte van reformasie het  Kohlbrugge net die een boodskap gehad: Christus alleen. Die mens kan dit nie doen nie. Ook in kerkhervorming is die mens ‘n nul. Christus alleen is alles. Daarom moet daar gepreek word en net Christus moet gepreek word.

Kohlbrugge en die Heidelbergse Kategismus

Dit is eie aan ons as mense dat ons meen: óns kan en moet die kerk met ons aktiwiteit red.

Dit is egter in stryd met die belydenis dat die Seun van God die kerk vergader, bewaar en onderhou deur sy Woord en Gees (HK, v/a 54).

Dit is hierdie Skrifbeginsel van ons belydenis waaraan Kohlbrugge vashou in sy uitspraak dat ons passief moet wees.

Kohlbrugge en Luther

Dieselfde hoë waarde wat Kohlbrugge toeken aan die prediking, kry ons ook by Luther.

Vir sommige van sy tydgenote, wat die beginsels van die Reformasie met geweld wou afdwing, sê Luther: “Sulke geweld en drif beteken ‘n gebrek aan vertroue op God.”

En dan wys Luther op die krag van die prediking: “Kyk hoeveel het God deur my bereik, alhoewel ek niks anders gedoen het as bid en preek nie. Die Woord het alles gedoen … Terwyl ek rustig my gang gegaan en geslaap en bier gedrink het met Philippus en Amsdorf, het God aan die pousdom ‘n yslike klap gegee. Ek het niks gedoen nie. Ek het die Woord laat werk.”


(19) Die Psalms van Christus

Psalm 2:12 Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil

Psalm 1 en 2 is inleidings op die Psalmboek.

In hierdie twee Psalms kom verskillende temas aan die orde, wat ons deur die hele Psalmboek hoor. Verskeie temas word aangekondig.

In Psalm 2:12 lees ons: Welgeluksalig is almal wat by Hom (= by die Seun) skuil!

Skuil is ook ‘n tema in die Psalms. Ons kan dit ook vertaal met jou toevlug tot Hom neem. Dit het alles te make met vertrou. En onthou: óns moet by Hom skuil en óns moet ons toevlug tot Hom neem. Óns moet op Hom vertrou. Dit is nou juis wat luister na die Woord beteken en inhou, waaroor in vorige dagstukke gepraat is. Om te skuil by die Seun, bepaal op watter pad jy is. Dit bepaal jou welgeluksaligheid.

Kyk maar hoe wyd verspreid die woord skuil (en verwante gedagtes soos skuilplek, rots, toevlug, skild, bergvesting/fort … ) in die 5 dele van die Psalms voorkom.

Ons kan gerus sê dat dit die groot saak is waaroor dit in die Psalms gaan: Dit gaan oor die Seun en om by Hom te skuil en hullle toevlug tot Hom neem: om by Hom te skuil in nood, om by Hom te skuil teen die vyand, om by Hom te skuil teen die oordeel van die HERE. Gaan kyk maar net na ‘n Psalm soos Psalm 91. Lees en herlees dit. Psalm 91 is een van die baie kommentare op Psalm 2:12, ‘n uitwerking van die tema skuil. Kyk maar na Psalm 91 in onderstaande tabel.

Ek het ‘n tabel opgestel om te laat sien hoe wyd verspreid die tema skuil en verwante woorde in al vyf boeke van die Psalms voorkom. Ek noem weer die vyf boeke Boek 1: Psalm 3-41; Boek 2: Psalm 42-72; Boek 3: Psalm 73-89; Boek 4: Psalm 90-106; Boek 5: Psalm 107-150

Boek

Skuil

חסה

Skuilplek/

toevlug

מַחֲסֶה/

מַחְסֶה

Rots

צוּר

Skild

מָגֵן

Rots-

vesting

מִשְׂגָּב

Skuil-

plek

סתֶר

Skadu-

wee

צֵל

Toe-

vlug

מעוֹז

Berg-

vesting

מצוּדָה

Rots

סלַע

Woning/

beskut-

ting

מָעוֹן

Toring

מגְדָּל

Toe-

vlug

מָנוֹס

Boek 1

Ps 3-41

2:12

5:12

7:2

11:1

16:1

17:7

18:3,31

25:20

31:2,20

34:9,23

36:8

37:40

14:6

18:3,32,47

19:15

27:5

28:1

31:3

3:4

7:11

18:3,31,36

28:7

33:20

35:2

9:10

18:3

18:12

27:5

31:21

32:7

17:8

36:8

27:1

28:8

31:3,5

37:39

18:3

31:3f

18:3

31:4

40:3

26:8

Boek 2 42-72

57:2

61:5

64:11

71:1

46:2

61:4

62:8f

71:7

61:3

62:3,7f

71:3

47:10

59:12

46:8,12

48:4

59:10,17f

62:3,7

61:5

57:2

63:8

43:2

52:9

60:9

66:11

71:3

42:10

71:3

68:6

71:3

48:13

61:4

59:17

Boek 3 73-89

73:28

73:26

78:15,20,35

81:17

89:27

76:4

84:10,12

89:19

94:22

81:8

80:11

78:16

Boek 4 90-106

91:4

91:2,9

94:22

104:18

92:16

94:22

95:1

105:41

91:1

101:5

91:1

102:12

109:23

91:2

104:18

91:9

Boek 5 107-150

118:8f

141:8

144:2

142:6

114:8

144:1

115:9ff

119:114

144:2

144:2

119:114

139:15

121:5

144:4

108:9

144:2

137:9

141:6

142:5

(19) Die Psalms van Christus

Psalm 2:12: Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil

Psalm 1 en 2 is inleidings op die Psalmboek.

In hierdie twee Psalms kom verskillende temas aan die orde, wat ons deur die hele Psalmboek hoor. Verskeie temas word aangekondig.

In Psalm 2:12 lees ons: Welgeluksalig is almal wat by Hom (= by die Seun) skuil!

Skuil is ook ‘n tema in die Psalms. Ons kan dit ook vertaal met jou toevlug tot Hom neem. Dit het alles te make met vertrou. En onthou: óns moet by Hom skuil en óns moet ons toevlug tot Hom neem. Óns moet op Hom vertrou. Dit is nou juis wat luister na die Woord beteken en inhou, waaroor in vorige dagstukke gepraat is. Om te skuil by die Seun, bepaal op watter pad jy is. Dit bepaal jou welgeluksaligheid.

Kyk maar hoe wyd verspreid die woord skuil (en verwante gedagtes soos skuilplek, rots, toevlug, skild, bergvesting/fort … ) in die 5 dele van die Psalms voorkom.

Ons kan gerus sê dat dit die groot saak is waaroor dit in die Psalms gaan: Dit gaan oor die Seun en om by Hom te skuil en hullle toevlug tot Hom neem: om by Hom te skuil in nood, om by Hom te skuil teen die vyand, om by Hom te skuil teen die oordeel van die HERE. Gaan kyk maar net na ‘n Psalm soos Psalm 91. Lees en herlees dit. Psalm 91 is een van die baie kommentare op Psalm 2:12, ‘n uitwerking van die tema skuil. Kyk maar na Psalm 91 in onderstaande tabel.

Ek het ‘n tabel opgestel om te laat sien hoe wyd verspreid die tema skuil en verwante woorde in al vyf boeke van die Psalms voorkom. Ek noem weer die vyf boeke Boek 1: Psalm 3-41; Boek 2: Psalm 42-72; Boek 3: Psalm 73-89; Boek 4: Psalm 90-106; Boek 5: Psalm 107-150

Boek

Skuil

סה

Skuilplek/

toevlug

מַחֲסֶה/

מַחְסֶה

Rots

צוּר

Skild

מָגֵן

Rots-

vesting

מִשְׂגָּב

Skuil-

plek

סתֶר

Skadu-

wee

צֵל

Toe-

vlug

מעוֹז

Berg-

vesting

מצוּדָה

Rots

סלַע

Woning/

beskut-

ting

מָעוֹן

Toring

מגְדָּל

Toe-

vlug

מָנוֹס

Boek 1

Ps 3-41

2:12

5:12

7:2

11:1

16:1

17:7

18:3,31

25:20

31:2,20

34:9,23

36:8

37:40

14:6

18:3,32,47

19:15

27:5

28:1

31:3

3:4

7:11

18:3,31,36

28:7

33:20

35:2

9:10

18:3

18:12

27:5

31:21

32:7

17:8

36:8

27:1

28:8

31:3,5

37:39

18:3

31:3f

18:3

31:4

40:3

26:8

Boek 2 42-72

57:2

61:5

64:11

71:1

46:2

61:4

62:8f

71:7

61:3

62:3,7f

71:3

47:10

59:12

46:8,12

48:4

59:10,17f

62:3,7

61:5

57:2

63:8

43:2

52:9

60:9

66:11

71:3

42:10

71:3

68:6

71:3

48:13

61:4

59:17

Boek 3 73-89

78:16

Boek 4 90-106

91:2

104:18

91:9

Boek 5 107-150

108:9

144:2

137:9

141:6

142:5

Kersboodskap 2017. Christus die brood van die lewe

Christus is die brood van die lewe, omdat sy lewe nie n leef was nie, maar n sterwe van die begin af. Hy is die brood wat van sy geboorte af gebreek is onder die toorn van God oor ons sondes, sodat ons kan leef elke dag, werklik kan lewe onder die liefdeshand van die Vader. Kersfees is nie n romantiese verhaaltjie van n babatjie in n krip nie, maar die verhaal van die brood wat oor my sondes gebreek is. As ek nie sondebesef het nie, sal Kersfees nooit iets besonders vir my sê nie. Kersfees is vir hongeriges en sondebesef is n aptytwekker na die brood van die lewe vir sterwendes, wat deur Hom opstaan. Mt5:6. Net hongeriges word deur Hom versadig. Net hulle is salig.

Genade-haat tot ewig-sterwens toe, genade-liefde tot ewig-lewens toe

Jona kon dit nie vát dat God Nineve genadig was nie. Hy was warm daaroor, hy het gebrand daaroor (so staan dit letterlik in Jona 4:1). In goeie Afrikaans sou ons sê: Dit het hom warm onder die kraag gemaak, Hy het gekook van woede. Hy het gegloei van haat en dit – dit oor, ja, dit oor wat die HERE gedoen het, oor die HERE se genade.

Hy het die genade só gehaat, dat hy tot God gebid het: Ag, HERE, het ek dit nie gedink terwyl ek nog in my land was nie? Daarom het ek tevore na Tarsis gevlug; want ek het geweet dat U ‘n genadige en barmhartige God is, lankmoedig en groot van goedertierenheid, en Een wat berou het oor die onheil. o HERE, neem dan nou tog my siel van my weg, want dit is vir my beter om te sterwe as om te lewe.

  • Die ou mens in ons wil sterf van haat oor God se genade.
  • Die nuwe mens in ons wil lewe vir Hom lewe oor sy genade.

Dit is die teenstelling tussen die ou mens en die nuwe mens:

  • Die ou mens: genade-haat tot sterwens toe;
  • Die nuwe mens: genade-liefde tot lewens-liefde toe … lewe vir Christus, lief wees vir Christus.

Ja, en dit moet ons nooit vergeet nie: … Die nuwe mens in ons word lewend deur lewegewende genade.

Ja, dit is lewe vir Christus deur die genadige kruis-en-opstanding-liefde van Christus. Daardeur word die liefde gebore, gewek: deur Christus se liefde alleen, deur genade-liefde van God alleen. En só, deur Hom:

so sal die liefde (God se liefde in Christus) liefde (in ons) wek (Psalm 133:1 – Totius)

Dit is nou die kontras tussen die ou mens en die nuwe mens in ons:

  • Genade-haat;
  • Genade-liefde.

Samevattend:

  • Genade-haat uit die haat-hart van die ou mens is tot die ewige dood toe … genade-haat tot ewig-sterwens toe
  • Genade-liefde uit die liefde-hart van die nuwe mens is tot die ewige lewe toe … genade-liefde tot ewig-lewens toe.

En

  • Jona se gebed in Jona 3 is ‘n lofpsalm.
  • Sy gebed in hoofstuk 4 is ‘n klaaglied.