Argief

(20) Die Psalms van Christus

Psalm 34:6. Die gebed: aanskou die HERE en straal van vreugde

Die uitwerking van gebed word ook op jou gesig gesien, gereflekteer. Gebed gee stralende blydskap.

Toe Hanna met ‘n gesig vol verdriet om ‘n seun gebid het daar in 1 Samuel 1, het Eli vir haar gesê: Gaan in vrede, en mag die God van Israel jou bede gee wat jy van Hom gebid het. (1 Sm 1:17). Dan hoor ons: Die vrou het toe daar weggegaan, en sy het geëet en haar aangesig was anders. (vers 18). Dit was die vrug van God se aangesig soek en sien in die gebed: haar aangesig was anders.

Van Dawid hoor ons iets dergeliks. In sy nood het hy tot die HERE gebid het: Ek het die HERE gesoek (= ernstig gesoek in die gebed), en Hy het my geantwoord en my uit al my vrees gered. Hulle het Hom aangesien (in die gebed) en gestraal van vreugde, en hulle aangesig hoef nie rooi van skaamte te word nie. (Ps 34:5,6) Die teenoorgestelde van ‘n stralende aangesig is ‘n aangesig rooi van skaamte, omdat jy teleurgesteld is, omdat jou gebed nie verhoor is nie. Maar vir Dawid-hulle sê die HERE met nadruk: Hulle aangesig sal (beslis) nie rooi van skaamte word nie – so kan ons dit beter vertaal.

Wonderlik hoe die gebed beskryf word: Hulle het die HERE aangesien.(vers 6) Soek my aangesig, staan daar op ‘n ander plek. (Ps 27:8) en ook hier in Psalm 34:5: Ek het die HERE gesoek, en Hy het my geantwoord.

Die HERE het Dawid se gebed heerlik verhoor: Hierdie ellendige het geroep, en die HERE het gehoor, en Hy het hom uit al sy benoudhede verlos. (Ps 34:7). Die verhoring was: Die Engel van die HERE trek ‘n laer rondom die wat Hom vrees, en red hulle uit. (34:8). Die Engel van die HERE is Christus.

Wie dink nie hierby aan die geskiedenis van 2 Konings 6:14-17 nie: Toe die dienaar van Elisa die leër van Aram rondom Dotan gesien het en so bang was. Daarop het Elisa hom geantwoord: Vrees nie; want die wat by ons is, is meer as die wat by hulle is. En Elísa het gebid en gesê: HERE, open tog sy oë, dat hy kan sien. En die HERE het die oë van sy dienaar geopen, dat hy kon sien, en meteens was die berg vol perde en waens van vuur rondom Elísa.

Wie om Christus en sy werk bid, ernstig daarna soek en vra, hy ontvang dit op sy gebed en – sy gesig straal van blydskap.

Met hoeveel stralende blydskap kan ons nie die Onse Vader bid nie – daardie gebed, wat een groot roep is om die volmaakte, vreugdegewende besit van Christus en sy werke. Gebed verander jou voorkoms.

Jesaja (hoofstuk 60) sien die finale heerlikheid (verlossing) van die kerk en dan skryf hy van die volk van die HERE: Dan sal jy dit sien en straal van vreugde, en jou hart sal ontroer en verruim word. (Jes 60:5)

 

Die geheim van reformasie: Christus-prediking

Hoe kan die kerk vandag reformeer?

Kohlbrugge en sy boodskap

Daar was eenmaal ‘n dominee wat gesê het: “Sonder kansel, sonder prediking, kan ek nie lewe nie”. Om te preek was sy lus, sy liefde, sy lewe.

Wat sy prediking so besonder gemaak het, was die inhoud daarvan: die mens ‘n nul en Christus alles. Dit was die hart van sy prediking. Christus alleen was vir hom alles. Christus alleen – dit het vir hom gegeld nie alleen ten opsigte van die leer van heiligmaking nie, maar ook ten opsigte van kerkhervorming.

Wie was hierdie man? Sy naam was Hermann Friedrich Kohlbrugge, gebore op 15 Augustus 1803 in Amsterdam.

Kohlbrugge, die Afskeiding en reformasie

1834 was die jaar van die Afskeiding in Nederland. Kohlbrugge was toe 31jaar.

Die Afskeiding in Nederland het begin met die verset van dominee Hendrik de Cock teen afdwalings in die Hervormde Kerk en sy verdediging van die Gereformeerde leer. Daaroor is hy in 1833 deur die provinsiale “kerkbestuur” geskors en afgesit sonder dat hy ooit aangehoor is.

Wat was Kohlbrugge se houding oor die Afskeiding?

Hy het nie met die Afskeiding saamgegaan nie. Aan dominee Hendrik de Cock, die “vader van die Afskeiding” en ook aan dominee Antonie Brummelkamp, ‘n ander voorman van die Afskeiding, het hy briewe geskryf waarin hy die Afskeiding afwys.

Blykbaar het De Cock vir Kohlbrugge om advies gevra oor die Afskeiding. Kohlbrugge se mening was dus wel vir hom belangrik. In sy brief aan De Cock het Kohlbrugge De Cock se skorsing ten sterkste afgekeur. Sy advies aan De Cock was egter: “Passief moet ons in alles wees“.

Met “passief-wees” het Kohlbrugge beslis nie bedoel dat ‘n mens niks moet doen nie. Daarmee het hy wel bedoel preek en met preek het hy bedoel dat kerkhervorming in die hande van Christus Triomfator alleen gelaat moet word. Die apostels, skryf hy, het nie geweld gebruik nie, maar het hulle predikamp getrou bly beoefen. Die geheim van die triomf van die apostels se prediking lê daarin dat hulle oorwin het deur die bloed van die Lam. Wie hier ‘n ander weg wil inslaan, is erger as Ussa wat met eie hand die ark van God orent wou hou (2 Sam 6).

Kohlbrugge se advies kom hierop neer: die Lam sal die kerk herstel en Hy alleen. Al wat De Cock dus moet bly doen, is om die Lam te predik. Afskeiding daarenteen beteken vir Kohlbrugge om soos Ussa op menslike reddingsaksies te steun.

Ook ten opsigte van reformasie het  Kohlbrugge net die een boodskap gehad: Christus alleen. Die mens kan dit nie doen nie. Ook in kerkhervorming is die mens ‘n nul. Christus alleen is alles. Daarom moet daar gepreek word en net Christus moet gepreek word.

Kohlbrugge en die Heidelbergse Kategismus

Dit is eie aan ons as mense dat ons meen: óns kan en moet die kerk met ons aktiwiteit red.

Dit is egter in stryd met die belydenis dat die Seun van God die kerk vergader, bewaar en onderhou deur sy Woord en Gees (HK, v/a 54).

Dit is hierdie Skrifbeginsel van ons belydenis waaraan Kohlbrugge vashou in sy uitspraak dat ons passief moet wees.

Kohlbrugge en Luther

Dieselfde hoë waarde wat Kohlbrugge toeken aan die prediking, kry ons ook by Luther.

Vir sommige van sy tydgenote, wat die beginsels van die Reformasie met geweld wou afdwing, sê Luther: “Sulke geweld en drif beteken ‘n gebrek aan vertroue op God.”

En dan wys Luther op die krag van die prediking: “Kyk hoeveel het God deur my bereik, alhoewel ek niks anders gedoen het as bid en preek nie. Die Woord het alles gedoen … Terwyl ek rustig my gang gegaan en geslaap en bier gedrink het met Philippus en Amsdorf, het God aan die pousdom ‘n yslike klap gegee. Ek het niks gedoen nie. Ek het die Woord laat werk.”


(19) Die Psalms van Christus

Psalm 2:12 Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil

Psalm 1 en 2 is inleidings op die Psalmboek.

In hierdie twee Psalms kom verskillende temas aan die orde, wat ons deur die hele Psalmboek hoor. Verskeie temas word aangekondig.

In Psalm 2:12 lees ons: Welgeluksalig is almal wat by Hom (= by die Seun) skuil!

Skuil is ook ‘n tema in die Psalms. Ons kan dit ook vertaal met jou toevlug tot Hom neem. Dit het alles te make met vertrou. En onthou: óns moet by Hom skuil en óns moet ons toevlug tot Hom neem. Óns moet op Hom vertrou. Dit is nou juis wat luister na die Woord beteken en inhou, waaroor in vorige dagstukke gepraat is. Om te skuil by die Seun, bepaal op watter pad jy is. Dit bepaal jou welgeluksaligheid.

Kyk maar hoe wyd verspreid die woord skuil (en verwante gedagtes soos skuilplek, rots, toevlug, skild, bergvesting/fort … ) in die 5 dele van die Psalms voorkom.

Ons kan gerus sê dat dit die groot saak is waaroor dit in die Psalms gaan: Dit gaan oor die Seun en om by Hom te skuil en hullle toevlug tot Hom neem: om by Hom te skuil in nood, om by Hom te skuil teen die vyand, om by Hom te skuil teen die oordeel van die HERE. Gaan kyk maar net na ‘n Psalm soos Psalm 91. Lees en herlees dit. Psalm 91 is een van die baie kommentare op Psalm 2:12, ‘n uitwerking van die tema skuil. Kyk maar na Psalm 91 in onderstaande tabel.

Ek het ‘n tabel opgestel om te laat sien hoe wyd verspreid die tema skuil en verwante woorde in al vyf boeke van die Psalms voorkom. Ek noem weer die vyf boeke Boek 1: Psalm 3-41; Boek 2: Psalm 42-72; Boek 3: Psalm 73-89; Boek 4: Psalm 90-106; Boek 5: Psalm 107-150

Boek

Skuil

חסה

Skuilplek/

toevlug

מַחֲסֶה/

מַחְסֶה

Rots

צוּר

Skild

מָגֵן

Rots-

vesting

מִשְׂגָּב

Skuil-

plek

סתֶר

Skadu-

wee

צֵל

Toe-

vlug

מעוֹז

Berg-

vesting

מצוּדָה

Rots

סלַע

Woning/

beskut-

ting

מָעוֹן

Toring

מגְדָּל

Toe-

vlug

מָנוֹס

Boek 1

Ps 3-41

2:12

5:12

7:2

11:1

16:1

17:7

18:3,31

25:20

31:2,20

34:9,23

36:8

37:40

14:6

18:3,32,47

19:15

27:5

28:1

31:3

3:4

7:11

18:3,31,36

28:7

33:20

35:2

9:10

18:3

18:12

27:5

31:21

32:7

17:8

36:8

27:1

28:8

31:3,5

37:39

18:3

31:3f

18:3

31:4

40:3

26:8

Boek 2 42-72

57:2

61:5

64:11

71:1

46:2

61:4

62:8f

71:7

61:3

62:3,7f

71:3

47:10

59:12

46:8,12

48:4

59:10,17f

62:3,7

61:5

57:2

63:8

43:2

52:9

60:9

66:11

71:3

42:10

71:3

68:6

71:3

48:13

61:4

59:17

Boek 3 73-89

73:28

73:26

78:15,20,35

81:17

89:27

76:4

84:10,12

89:19

94:22

81:8

80:11

78:16

Boek 4 90-106

91:4

91:2,9

94:22

104:18

92:16

94:22

95:1

105:41

91:1

101:5

91:1

102:12

109:23

91:2

104:18

91:9

Boek 5 107-150

118:8f

141:8

144:2

142:6

114:8

144:1

115:9ff

119:114

144:2

144:2

119:114

139:15

121:5

144:4

108:9

144:2

137:9

141:6

142:5

(19) Die Psalms van Christus

Psalm 2:12: Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil

Psalm 1 en 2 is inleidings op die Psalmboek.

In hierdie twee Psalms kom verskillende temas aan die orde, wat ons deur die hele Psalmboek hoor. Verskeie temas word aangekondig.

In Psalm 2:12 lees ons: Welgeluksalig is almal wat by Hom (= by die Seun) skuil!

Skuil is ook ‘n tema in die Psalms. Ons kan dit ook vertaal met jou toevlug tot Hom neem. Dit het alles te make met vertrou. En onthou: óns moet by Hom skuil en óns moet ons toevlug tot Hom neem. Óns moet op Hom vertrou. Dit is nou juis wat luister na die Woord beteken en inhou, waaroor in vorige dagstukke gepraat is. Om te skuil by die Seun, bepaal op watter pad jy is. Dit bepaal jou welgeluksaligheid.

Kyk maar hoe wyd verspreid die woord skuil (en verwante gedagtes soos skuilplek, rots, toevlug, skild, bergvesting/fort … ) in die 5 dele van die Psalms voorkom.

Ons kan gerus sê dat dit die groot saak is waaroor dit in die Psalms gaan: Dit gaan oor die Seun en om by Hom te skuil en hullle toevlug tot Hom neem: om by Hom te skuil in nood, om by Hom te skuil teen die vyand, om by Hom te skuil teen die oordeel van die HERE. Gaan kyk maar net na ‘n Psalm soos Psalm 91. Lees en herlees dit. Psalm 91 is een van die baie kommentare op Psalm 2:12, ‘n uitwerking van die tema skuil. Kyk maar na Psalm 91 in onderstaande tabel.

Ek het ‘n tabel opgestel om te laat sien hoe wyd verspreid die tema skuil en verwante woorde in al vyf boeke van die Psalms voorkom. Ek noem weer die vyf boeke Boek 1: Psalm 3-41; Boek 2: Psalm 42-72; Boek 3: Psalm 73-89; Boek 4: Psalm 90-106; Boek 5: Psalm 107-150

Boek

Skuil

סה

Skuilplek/

toevlug

מַחֲסֶה/

מַחְסֶה

Rots

צוּר

Skild

מָגֵן

Rots-

vesting

מִשְׂגָּב

Skuil-

plek

סתֶר

Skadu-

wee

צֵל

Toe-

vlug

מעוֹז

Berg-

vesting

מצוּדָה

Rots

סלַע

Woning/

beskut-

ting

מָעוֹן

Toring

מגְדָּל

Toe-

vlug

מָנוֹס

Boek 1

Ps 3-41

2:12

5:12

7:2

11:1

16:1

17:7

18:3,31

25:20

31:2,20

34:9,23

36:8

37:40

14:6

18:3,32,47

19:15

27:5

28:1

31:3

3:4

7:11

18:3,31,36

28:7

33:20

35:2

9:10

18:3

18:12

27:5

31:21

32:7

17:8

36:8

27:1

28:8

31:3,5

37:39

18:3

31:3f

18:3

31:4

40:3

26:8

Boek 2 42-72

57:2

61:5

64:11

71:1

46:2

61:4

62:8f

71:7

61:3

62:3,7f

71:3

47:10

59:12

46:8,12

48:4

59:10,17f

62:3,7

61:5

57:2

63:8

43:2

52:9

60:9

66:11

71:3

42:10

71:3

68:6

71:3

48:13

61:4

59:17

Boek 3 73-89

78:16

Boek 4 90-106

91:2

104:18

91:9

Boek 5 107-150

108:9

144:2

137:9

141:6

142:5

(18) Die Psalms van Christus

 

Psalm 2: Die oordeel is deur die Vader aan Christus gegee

In vers 1-2 hoor ons van die opstand teen die HERE en sy Gesalfde (= Christus). Dit is ‘n opsomming van die wêreldgeskiedenis.

Die grootste gedeelte van die wêreld sal Christus nie aanvaar nie. Onder andere Psalm 2 leer ons dit al. In die Nuwe Testament word die opstand teen die HERE se Gesalfde in Psalm 2 toegepas ook op die volk van God: Want waarlik, Herodes en Pontius Pilatus het saam met heidene en die volke van Israel vergader teen u heilige Kind Jesus wat U gesalf het (Vgl Ps 2:1 met Hand 4:25-28: Want waarlik, Herodes en Pontius Pilatus het saam met heidene en die volke van Israel vergader teen u heilige Kind Jesus wat U gesalf het. Ook kerkmense sal Hom nie aanvaar nie (vgl Jh 1:11).

Die opstand laat die toorn van die HERE ontvlam: Hy wat in die hemel woon, lag; die HERE spot met hulle. Dan sal Hy hulle aanspreek in sy toorn, en in sy grimmigheid sal Hy hulle verskrik. (Ps 2:4-5) Die HERE het Hom Self gesalf as Koning. Ék tog het my Koning gesalf oor Sion, my heilige berg. Ék tog –dit beteken: maar Ek Self … die HERE Self, die Vader. In Matteus 3:13-17 hoor ons van die salwing van Jesus toe Hy gedoop is deur Johannes die Doper.

In Ps 2:9 lees ons van die Messias dat Hy almal wat teen Hom opstaan (Ps 2:1-2), sal oordeel: U sal hulle verpletter met ‘n ysterstaf, U sal hulle stukkend slaan soos ‘n erdepot.

Dat Christus die Koning is van vers 9, wat sy vyande soos ‘n pottebakkerskruik verbrysel en hulle met sy ystersepter regeer, is sonder meer duidelik uit ‘n teks soos Openbaring 2:26-27: En Hy sal hulle regeer met ‘n ysterstaf; soos erdegoed word hulle verbrysel, net soos Ek ook van my Vader ontvang het. Uit die laaste woorde, net soos Ek ook van my Vader ontvang het , is dit duidelik dat die Vader die oordeel aan Hom gee, die gesag om die opstandiges te oordeel.

Ook op ander plekke in Openbaring word gepraat van Christus wat met ‘n ystersepter of –staf regeer:

  • En sy het ‘n manlike kind gebaar, wat al die nasies met ‘n ystersepter sou regeer; en haar kind is weggeruk na God en sy troon. (Openb 12:5)
  • En uit sy mond gaan daar ‘n skerp swaard om die nasies daarmee te slaan; en Hy sal hulle met ‘n ysterstaf regeer, en Hy trap die parskuip van die wyn van die grimmigheid en van die toorn van God, die Almagtige. (Openb 19:15)

Daarom kom die oproep in vers 12: Kus die Seun, dit wil sê onderwerp julle aan die Woord van die Seun, sodat Hy (= die Seun) nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Opstand teen die Seun is die onheilsweg, die weg wat vergaan. Ons vergaan op dié weg onder die toorn van die Seun.

Verwerping van die Evangelie is doodsake, ‘n saak van die ewige dood.

Kersboodskap 2017. Christus die brood van die lewe

Christus is die brood van die lewe, omdat sy lewe nie n leef was nie, maar n sterwe van die begin af. Hy is die brood wat van sy geboorte af gebreek is onder die toorn van God oor ons sondes, sodat ons kan leef elke dag, werklik kan lewe onder die liefdeshand van die Vader. Kersfees is nie n romantiese verhaaltjie van n babatjie in n krip nie, maar die verhaal van die brood wat oor my sondes gebreek is. As ek nie sondebesef het nie, sal Kersfees nooit iets besonders vir my sê nie. Kersfees is vir hongeriges en sondebesef is n aptytwekker na die brood van die lewe vir sterwendes, wat deur Hom opstaan. Mt5:6. Net hongeriges word deur Hom versadig. Net hulle is salig.

Genade-haat tot ewig-sterwens toe, genade-liefde tot ewig-lewens toe

Jona kon dit nie vát dat God Nineve genadig was nie. Hy was warm daaroor, hy het gebrand daaroor (so staan dit letterlik in Jona 4:1). In goeie Afrikaans sou ons sê: Dit het hom warm onder die kraag gemaak, Hy het gekook van woede. Hy het gegloei van haat en dit – dit oor, ja, dit oor wat die HERE gedoen het, oor die HERE se genade.

Hy het die genade só gehaat, dat hy tot God gebid het: Ag, HERE, het ek dit nie gedink terwyl ek nog in my land was nie? Daarom het ek tevore na Tarsis gevlug; want ek het geweet dat U ‘n genadige en barmhartige God is, lankmoedig en groot van goedertierenheid, en Een wat berou het oor die onheil. o HERE, neem dan nou tog my siel van my weg, want dit is vir my beter om te sterwe as om te lewe.

  • Die ou mens in ons wil sterf van haat oor God se genade.
  • Die nuwe mens in ons wil lewe vir Hom lewe oor sy genade.

Dit is die teenstelling tussen die ou mens en die nuwe mens:

  • Die ou mens: genade-haat tot sterwens toe;
  • Die nuwe mens: genade-liefde tot lewens-liefde toe … lewe vir Christus, lief wees vir Christus.

Ja, en dit moet ons nooit vergeet nie: … Die nuwe mens in ons word lewend deur lewegewende genade.

Ja, dit is lewe vir Christus deur die genadige kruis-en-opstanding-liefde van Christus. Daardeur word die liefde gebore, gewek: deur Christus se liefde alleen, deur genade-liefde van God alleen. En só, deur Hom:

so sal die liefde (God se liefde in Christus) liefde (in ons) wek (Psalm 133:1 – Totius)

Dit is nou die kontras tussen die ou mens en die nuwe mens in ons:

  • Genade-haat;
  • Genade-liefde.

Samevattend:

  • Genade-haat uit die haat-hart van die ou mens is tot die ewige dood toe … genade-haat tot ewig-sterwens toe
  • Genade-liefde uit die liefde-hart van die nuwe mens is tot die ewige lewe toe … genade-liefde tot ewig-lewens toe.

En

  • Jona se gebed in Jona 3 is ‘n lofpsalm.
  • Sy gebed in hoofstuk 4 is ‘n klaaglied.