Pase, Pinkster en ons gehoorsaamheid

Ons het pas weer Pinkster gevier, die fees van die koms van die Heilige Gees.

Wie die gebeuternis van Pinkster reg wil begryp, moet dit nooit losmaak van Pase nie. Christus en sy Gees kan nie geskei word nie. Sonder die Heilige Gees bly Christus en Pase vir ewig buite ons lewe staan. Die Gees van Pinkster is die Gees van Pase, want die Gees dra Christus in ons hart in.

En nou wil ek een stuk van die werk van Christus vandag uitlig: die nuwe gehoorsaamheid, dit wil sê die heiligmaking. Christus verlos ons nie net van die skuld van die sonde nie. Hy red ons ook van die sondemag. Wie nie beide, verlossing van skuld én sondemag, vashou nie, verskeur Christus, sê Calvyn. Immers, die Vader het sy Seun gegee tot geregegtigheid én heiligmaking (1 Kor 1:30).

In ons doopsformulier word die eenheid van Pase – onder andere die nuwe gehoorsaamheid – en Pinkster so wonderlik-mooi saamgevat: In die doop belowe God aan ons die Heilige Gees, wat in ons wil woon en ons tot lidmate van Christus wil heilig deur tot ons eiendom te maak wat ons in Christus het, naamlik die afwassing van ons sondes en die daaglikse vernuwing van ons lewe (heiligmaking, gehoorsaamheid)
. Die Heilige Gees maak, deur ‘n ware geloof aan ons te gee, Pase tot ons eiendom. Hy gee ons die hele Christus: die afwassing van sondes sowel as die nuwe gehoorsaamheid.

Ons het óf die héle Christus (afwassing van die sondes én die nuwe gehoorsaamheid) of géén Christus nie. Die Gees van Pinkster plant ons deur ‘n ware geloof in die vrugbare grond van Pase in en daarom sál die boom vrugte dra en ook daarom alleen.

‘n Palmboom hoog en rustig,

‘n seder sterk en skoon

met breë blarekroon –

só groei Gods volk, so lustig.

Hul groei deur Gods genade:

hul bloei daar hoog en fris,

waar God se voorhof is,

in skone lofgewade. (Ps 92:6 – Totius)

(24) Die Psalms van Christus

Psalm 5 (1) : Gebed die eerste item op ons dagprogram



‘n Môre-gebed – dit was nommer een op Dawid se dagprogram. Dit moet ook die eerste item op ons dagrooster wees.

Luther het op ‘n keer gesê: As hy ‘n baie besige, moeilike dag voor hom het, het hy nie een uur nie, maar juis twee ure aan die gebed afgestaan. Ons doen die omgekeerde: As ons baie besig is, sny ons juis aan ons omgang met God. Wie het vandag in die oggend nog ruimte vir Skrifstudie en gebed in ons gejaagde tyd? Wie bid nog ernstig aan die begin van elke dag?

Dawid daarenteen bid ‘n hartstogtelike oggend-smeekgebed. Dit is meer as ‘n gebed net met woorde. Dit het gepaardgegaan met versugting en gekreun (vers 2). Dit is duidelik dat sy nood groot was. Hy het ‘n moeilike dag voor hom gehad.

Die agtergrond van hierdie gebedspsalm was dat Absalom besig was om rewolusie te organiseer teen Dawid, die gesalfde van die HERE (Ps 2). Die vyande was daarom vyande van die HERE en sy groot Gesalfde, Christus, wat Dawid afbeeld.

Onder hierdie omstandighede bid Dawid: In die môre, Here, sal U my stem hoor; in die môre sal ek dit aan U voorlê en afwag. Die woord voorlê is offertaal – die priester wat die hout en die dier voorlê of rangskik voor God. Gebed is offer; gebed is om met die offer van ons lippe in die teenwoordigheid van God te kom. Gebed is voorlê en afwag (met sekere verwagting).

Dawid hét toegang gehad tot sy Here en sy God.

Van die goddelose daarenteen skryf Dawid vers 5 en 6 dat hulle géén toegang tot God het nie: Die kwaaddoener sal by U nie vertoef nie. Die onsinniges sal voor u oë nie standhou nie (Vgl 1:5: die sondaars sal nie bestaan/staan in die vergadering van die regverdiges nie.) Hulle sal in die teenwoordigheid van die HERE nie kom nie.

Let daarop dat die goddelose nie in God se teenwoordigheid mag kom nie. Maar was Dawid nie eweneens ‘n sondaar nie? Van die goddelose sê Psalm 5:10: Hulle keel is ‘n oop graf; hulle maak hul tong glad. Maar in Romeine 3:13 word hierdie selfde woorde op alle mense toegepas – ook op Dawid en ons.

Maar hoe sal Dawid – self ook sondaar – dan wel in die teenwoordigheid van die HERE kan en mag kom?

Dit sê hy in vers 8: Maar ek, deur die grootheid van u goedertierenheid mag ek in u huis ingaan, my buig na u heilige tempel, in u vrees. Met die grootheid van God se goedertierenheid van God bedoel hy: die grootheid van sy Koning en sy God se verbondsliefde (goedertierenheid) in Christus. Moet die woord grootheid nie miskyk nie. God se genade in sy Seun is groot.

Wat kan Dawid en ons beter – en noodsaakliker – in ons gebedsoffer bring as die offer van Christus? Sy offer alleen verleen toegang tot God en ook die heerlikste en mees vaste sekerheid van verhoring.

Daarom weet Dawid dat sy gebed verhoor sal word en dat hy beskerm sal word teen die vyandelike aanslag teen hom. Daarom kan hy sy gebed in vers 12 en 13 met geloofsblydskap en sekerheid eindig: Maar laat húlle almal bly wees wat by U skuil; laat hulle vir ewig jubel, en beskut U hulle; en laat in U juig die wat u Naam liefhet. Want U seën die regverdige, o HERE, U omring hom met welbehae soos met ‘n skild. Hier het ons weer die woord skuil van Psalm 2:12.

Die almag van die HERE die skild van die strydende kerk

Wat die kerk en die kerklike lewe in ons dae betref kan ons sê: Ons leef in die nag, in die donker nag van die eindtyd. Oral is daar agteruitgang: kerke krimp en dwalings neem toe. Die aanslag teen die kerk is bo-menslik groot.

Maar juis daarom is die boek Sagaria so troosryk: Dit is ‘n lig in die donker nag. Hy laat die kerk onder druk sien: Die Here Jesus Christus is by hulle. Hy troos die kerk deur hulle daarop te wys Wie en Wat Gód vir hulle is. Dit is die ware troos: om die kerk se aandag op God te vestig.

Hierdie troos van Sagaria het hierdie boek besonder geliefd gemaak by die Reformatore.

Calvyn byvoorbeeld beskou Sagaria as uiters geskik vir ons tyd. Want hy skryf: Ons sien hoe die duiwel sy magte mobiliseer; ons sien hoe die hele wêreld saamsweer teen die kerk, (hoe die hele wêreld saamspan) om die uitbreiding van die koninkryk te stuit. As ons daaraan dink hoe ontsaglik groot die probleme is, wat ons as kerk konfronteer, wil ons beswyk. Maar laat ons dan dink aan Sagaria: Dit is nie ‘n nuwe ding is dat die vyande groter as die berge lyk in grote is nie. En laat ons (in die lig van Sagaria) daaraan dink: Die HERE is by magte om die hoë berge tot ‘n gelyke vlakte te maak – so staan dit in Sagaria 4:7. Hierdie almag van die HERE – dít is ons skild en met hierdie skild kan ons enige groot probleem, waarmee die Satan ons probeer verskrik, afweer. Toe Serubbabel nie instaat was om iets te doen nie, het die HERE ‘n groot berg tot ‘n gelykte gemaak. So sal dit ook in ons dae wees: hoe astrant ook al die groot getal teenstanders Christus weerstaan in die werk om ‘n geestelike tempel (die kerk –AHB) vir die Vader te bou, al hulle pogings sal verniet wees.

Ja, die aanslag teen die kerk is baie groot en kragtig, maar die kerk het meer: die almag van die HERE as skild. Wat ‘n beskerming!

(23) Die Psalms van Christus

Psalm 4: Gebed om die lig van die HERE se aangesig

Psalm 4 is gedig in die selfde tyd as Psalm 3. Dit was toe Dawid moes vlug vir sy seun Absalom.

Dit was vir die groepie lojales wat Dawid gevolg het op sy vlug ‘n moeilike tyd. Die opstand van Absalom was groot. Baie het teen Dawid opgestaan, sê hy in Psalm 3:2..

Dit het die klein groepie by Dawid moedeloos gemaak. Hulle skouers het gehang. In vers 7a lees ons wat Dawid se klein groepie aanhangers gesê en gedink het: Baie sê:
Wie sal ons die goeie laat sien? Wie kan onder sulke omstandighede help? Alles het uitsigloos gelyk. Letterlik staan daar: Baie het bly sê ,baie het aanhou dink ….

Wat doen die herder Dawid dan? Dan praat hy nie met die skape nie, maar – hy praat met Gód. Hy bid tot God: Verhef oor ons die lig van u aangesig, o Here! Dit is ‘n samevatting van die priesterlike seën uit Numeri 6:24-26: Die HERE sal jou seën en jou behoed; die HERE sal aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees; HERE sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou vrede gee.

As ons die seën van Numeri 6 met aandag lees, sal ons presies weet waarvoor Dawid bid in hierdie seën en wat die seën inhou: Die HERE sal … jou seën en jou
bewaar; die HERE sal … jou genadig wees; HERE sal … aan jou vrede gee.

Dawid weet dat, al moet ons alle ander dinge mis, juis dít die belangrikste is: die HERE, die troue Verbondsgod, se seën, bewaring, genade en vrede. Dan het jy alles – as jy Hom het, as die lig van sy teenwoordigheid oor jou skyn. So laat die HERE ons ondanks alles die goeie sien.

Hierdie lig van die HERE se nabyheid het Dawid so bly gemaak. Daarom laat hy op die bede volg: Groter vreugde het U in my hart gegee as wanneer hulle koring en hulle mos oorvloedig is. Absalom en sy manne het oorvloedig koring en mos gehad, terwyl die vlugtende Dawid en sy manne skynbaar gebrek gehad het. En tog het Dawid en sy makkers meer gehad as Absalom en sy manne. Hulle het die lig van die HERE se aangesig gehad. Dit is groter vreugde. Die groter vreugde het Dawid ook al ervaar in die verlede – daarom staan dit in die verlede tyd. Hy beroep hom ook nou op die God van die verlede en vertrou op die God van die verlede in die hede van hulle druk.

In vers 8 sien ons die vrug van die gebed van Dawid: Ek wil in vrede gaan lê en meteens aan die slaap raak; want U, o Here, alleen laat my in veiligheid woon. In vers 8 sien ons die vrede en bewaring (in veiligheid woon) van Dawid se gebed om die priesterlike seën gestalte vind.

Dit moet ons ook altyd en onder alle omstandighede onthou: Wie die HERE het, wie in die lig van sy aangesig mag leef, het alles, al moet jy alle ander dinge mis.

Kyk na die woordspeling in vers 2: In benoudheid (letterlik: in die engte van Absalom se bedreiging) het U vir my ruimte gemaak, die ruimte van die lig van u aangesig: u seën, bewaring, genade en vrede. Dít is ruimte, lewensruimte. Dit is die goeie.

Met die gebed om genade begin die Psalm en daarmee eindig dit: Dawid slaap gerus, in vrede, bewus van die HERE en sy genade.

Hierdie Psalm moet ons as Nuwe Testamentiese kerk so ryklik troos en verbly. Omstandighede in ons lewens en in die kerk kan so uitsigloos lyk, die kans op uitkoms so bitter min. As die meerderheid, die oorwig, teen ons is, wie kan dan help? Baie dink so en sê dit ook. Maar vergeet tog nie: Ons het die Opperherder van die skape, die groot Voorbidder, wat vir ons bid (Joh 17). Deur sy Voorbidding het ons die lig van God, het ons God Self, het ons die lig van sy aangesig, wat oor ons skyn: sy seën, bewaring, genade en vrede. Daarom, klein kudde, waarom so onrustig? Gaan slaap in vrede. Die kerk is veilig.

(22) Die Psalms van Christus

Psalm 3 (2): Staan op, verlos my



Die Psalms is so mooi. Alles hang so pragtig saam en in die samehang is soveel lering.

Kyk nou maar na Psalm 3 en woorde soos staan op en verlossing. Hierdie twee woorde is die kernwoorde van hierdie Psalm:

  • Staan op word 2x gebruik:
  1. In vers 2 sê Dawid in die gebed vir die HERE: Baie staan teen my op.

Die teenstand teen hom was enorm groot, maar wat doen hy daaraan? Hy sê dit vir die HERE.

  1. Baie staan teen Dawid op (v 2). Sy antwoord daaarop is om tot die HERE te bid: Staan (U) op, Here; verlos (U) my, my God! (v 8)

Dawid staan nie self op nie, maar hy vra dat die HERE sal opstaan. Vgl. Ps 68:1 (berymd – Totius): Die HEER sal opstaan tot die stryd ….

Staan (U) op, Here – dit is ‘n strydkreet. Of nog liewer: ‘n strydgebed. Dit was die gebed van Moses as die Israeliete laer opbreek en die ark van die HERE voor hulle begin uittrek. Dan het Moses gebid: Staan op, HERE, dat u vyande verstrooi kan word en u haters voor u aangesig kan vlug (Num 10:35). Dan stry vir sy volk.

  • Verlossing kom 3x voor:
  1. Dawid se teenstanders sê vir hom: Daar is geen verlossing (heil) vir hom by God nie.

Dit is die heel ergste versoeking wat daar is: God het jou verlaat; Hy sal jou nie help nie. Spurgeon skryf: As alle beproewings uit die hemel, as alle versoekings uit die hel en as alle kruise wat opkom uit die aarde gemeng en saamgepers sou word in een, sal dit nog nie so erge beproewing wees soos hierdie een nie. Dit is die bitterste beproewing om verlei te word om te vrees dat God jou nie sal help nie.

Dit is hierdie versoeking wat Jesus aan die kruis moes verdra, toe hulle vir Hom gesê het: Ander het Hy verlos, Homself kan Hy nie verlos nie. As Hy die Koning van Israel is, laat Hom nou van die kruis afkom, en ons sal in Hom glo. Hy het op God vertrou; laat Hy Hom nou verlos as Hy behae in Hom het (Mt 27:42, 43).

  1. Teenoor die vyand se hoon dat die HERE hom nie sal verlos nie, antwoord Dawid afhanklik-gelowig: Staan op, Here; verlos my, my God!

En dan voeg hy daarby: Want U het al my vyande op die kakebeen geslaan; U het die tande van die goddelose stukkend gebreek. Hy stel die oorwinning van die HERE oor sy vyande, sy verlossing, in die verlede tyd – so seker is hy dat die HERE hom sal verlos.

Let op dat Dawid ongeag die vyand se aanspraak dat hy geen verlossing by God het nie, die HERE my God noem en met die Naam HERE, troue VerbondsGod dus.

So roep Jesus ook aan die kruis: My God, My God … (Mt 27:46).

  1. In vers 9 sê hy: Die verlossing (heil) behoort aan die HERE.

Dit is Dawid se belydenis.

Dit is die hoofsom en die inhoud van die Calvinistiese leer. Dit is die groot leerstuk van die Woord: Ons verlosssing is net die HERE se werk.

Dit moet ons ook onthou in ons tyd, waarin die kerk so onder druk is.

(21) Die Psalms van Christus

Psalm 3: Die Een is meer as die baie (1)



In Psalm 3 begin die stryd teen die Messias, die opstand waarvan Psalm 2 profeteer.

Dawid is in hierdie Psalm tipe van (heenwysing na en afbeelding van) Christus. Sy troon word bedreig deur Absalom. Dié rewolusie is dus niks anders as opstand teen Christus self nie.

In hierdie Psalm gaan dit om ‘n aanslag van binne-uit: kerkmense, Absalom en sy volgelinge, kom in verset teen Dawid, die messias van die HERE. Dit gebeur vandag nog: die aanslag teen Christus kom nie net van buite, van die kant van heidene nie, maar ook van die kant van kerkmense, wat nie werklik glo nie.

In vers 2-3 word driemaal die woord baie gebruik: “o HERE, hoe het my teëstanders vermenigvuldig (= baie geword)! Baie staan teen my op. Baie sê van my: Daar is geen heil vir hom by God nie. Sela.”

Dit is dus duidelik: die teenstand was baie groot. Ons moet die erns van die situasie en die afmeting van die opstand nie onderskat nie.

Die groot vraag is: Wat doen Dawid onder hierdie benouende omstandighede? Hy loop nie en tob daaroor nie. Hy probeer dit nie self dra en hanteer nie, maar hy sê dit vir die HERE: “o HERE, hoe het my teëstanders vermenigvuldig …”. Hy lê sy nood deur die gebed in die HERE se hande. As hy kla, kla hy by die HERE. Dit is die besondere van die Klaagpsalms in die Bybel: dit is nie maar net ‘n geklaag in die algemeen en in die lug (om dit nou maar so te sê) nie, maar dit is ‘n geklaag tot God.

Ons tree so dikwels anders op. Ons probeer self iets aan ons nood doen. Ons probeer om self dinge in ons lewens en in die kerk reg te maak. Teenoor die probleme in kerk en samelewing stel ons óns aksies, óns beswaarskrifte, óns dit en dat. Maar bid, eers na die HERE toe gaan – dit doen ons nie.

In vers 4 stel Dawid teenoor die baie iets, nee, Iemand Anders: “Maar U, HERE …”. Ons kry ‘n skerp kontras: “Maar U …” Die U staan daar om nadruk te lê: baie, maar U.

Hy weet: hierdie Een is meer as die baie.

Dawid weet (v 4):

  • by hierdie Een is hy veilig (U is ‘n skild rondom my – so staan dit daar letterlik);
  • by hierdie Een is sy koningskap gewaarborg (U is my eer – die Een wat my die eer van die koningskap gee. Dit kom nie uit mensehande nie en word nie bepaal deur mensehande nie);
  • by hierdie Een is die oorwinning verseker (U is die Een wat my hoof ophef – die oorwinning skenk).

“Baie
staan teen my op“. Dawid bid dat die HERE teen hulle sal opstaan: “Staan op, HERE; verlos my, my God!”

Dawid doen wat hy in Psalm 2:12 leer: hy skuil by die HERE. Dit is wat gebed is: skuil by (vertrou op) die HERE.

Die gelowige gebed bring heerlike rus. Dawid kon rustig slaap (Ps 3:6). Dit was die vrug van sy gelowige, vertrouensvolle gebed.

Slaap u lekker?

Indien nie: het u miskien vergeet om te bid? Of het u dalk gebid sonder werklike vertroue, sonder waaragtige oorgawe?

Of glo u miskien nie in die oormag van die Een oor die baie nie? Staar u u blind teen die oormag van die meerderheid, sonder om die almag en beloftes van die HERE te sien?

(20) Die Psalms van Christus

Psalm 34:6. Die gebed: aanskou die HERE en straal van vreugde

Die uitwerking van gebed word ook op jou gesig gesien, gereflekteer. Gebed gee stralende blydskap.

Toe Hanna met ‘n gesig vol verdriet om ‘n seun gebid het daar in 1 Samuel 1, het Eli vir haar gesê: Gaan in vrede, en mag die God van Israel jou bede gee wat jy van Hom gebid het. (1 Sm 1:17). Dan hoor ons: Die vrou het toe daar weggegaan, en sy het geëet en haar aangesig was anders. (vers 18). Dit was die vrug van God se aangesig soek en sien in die gebed: haar aangesig was anders.

Van Dawid hoor ons iets dergeliks. In sy nood het hy tot die HERE gebid het: Ek het die HERE gesoek (= ernstig gesoek in die gebed), en Hy het my geantwoord en my uit al my vrees gered. Hulle het Hom aangesien (in die gebed) en gestraal van vreugde, en hulle aangesig hoef nie rooi van skaamte te word nie. (Ps 34:5,6) Die teenoorgestelde van ‘n stralende aangesig is ‘n aangesig rooi van skaamte, omdat jy teleurgesteld is, omdat jou gebed nie verhoor is nie. Maar vir Dawid-hulle sê die HERE met nadruk: Hulle aangesig sal (beslis) nie rooi van skaamte word nie – so kan ons dit beter vertaal.

Wonderlik hoe die gebed beskryf word: Hulle het die HERE aangesien.(vers 6) Soek my aangesig, staan daar op ‘n ander plek. (Ps 27:8) en ook hier in Psalm 34:5: Ek het die HERE gesoek, en Hy het my geantwoord.

Die HERE het Dawid se gebed heerlik verhoor: Hierdie ellendige het geroep, en die HERE het gehoor, en Hy het hom uit al sy benoudhede verlos. (Ps 34:7). Die verhoring was: Die Engel van die HERE trek ‘n laer rondom die wat Hom vrees, en red hulle uit. (34:8). Die Engel van die HERE is Christus.

Wie dink nie hierby aan die geskiedenis van 2 Konings 6:14-17 nie: Toe die dienaar van Elisa die leër van Aram rondom Dotan gesien het en so bang was. Daarop het Elisa hom geantwoord: Vrees nie; want die wat by ons is, is meer as die wat by hulle is. En Elísa het gebid en gesê: HERE, open tog sy oë, dat hy kan sien. En die HERE het die oë van sy dienaar geopen, dat hy kon sien, en meteens was die berg vol perde en waens van vuur rondom Elísa.

Wie om Christus en sy werk bid, ernstig daarna soek en vra, hy ontvang dit op sy gebed en – sy gesig straal van blydskap.

Met hoeveel stralende blydskap kan ons nie die Onse Vader bid nie – daardie gebed, wat een groot roep is om die volmaakte, vreugdegewende besit van Christus en sy werke. Gebed verander jou voorkoms.

Jesaja (hoofstuk 60) sien die finale heerlikheid (verlossing) van die kerk en dan skryf hy van die volk van die HERE: Dan sal jy dit sien en straal van vreugde, en jou hart sal ontroer en verruim word. (Jes 60:5)