Genade-haat tot ewig-sterwens toe, genade-liefde tot ewig-lewens toe

Jona kon dit nie vát dat God Nineve genadig was nie. Hy was warm daaroor, hy het gebrand daaroor (so staan dit letterlik in Jona 4:1). In goeie Afrikaans sou ons sê: Dit het hom warm onder die kraag gemaak, Hy het gekook van woede. Hy het gegloei van haat en dit – dit oor, ja, dit oor wat die HERE gedoen het, oor die HERE se genade.

Hy het die genade só gehaat, dat hy tot God gebid het: Ag, HERE, het ek dit nie gedink terwyl ek nog in my land was nie? Daarom het ek tevore na Tarsis gevlug; want ek het geweet dat U ‘n genadige en barmhartige God is, lankmoedig en groot van goedertierenheid, en Een wat berou het oor die onheil. o HERE, neem dan nou tog my siel van my weg, want dit is vir my beter om te sterwe as om te lewe.

  • Die ou mens in ons wil sterf van haat oor God se genade.
  • Die nuwe mens in ons wil lewe vir Hom lewe oor sy genade.

Dit is die teenstelling tussen die ou mens en die nuwe mens:

  • Die ou mens: genade-haat tot sterwens toe;
  • Die nuwe mens: genade-liefde tot lewens-liefde toe … lewe vir Christus, lief wees vir Christus.

Ja, en dit moet ons nooit vergeet nie: … Die nuwe mens in ons word lewend deur lewegewende genade.

Ja, dit is lewe vir Christus deur die genadige kruis-en-opstanding-liefde van Christus. Daardeur word die liefde gebore, gewek: deur Christus se liefde alleen, deur genade-liefde van God alleen. En só, deur Hom:

so sal die liefde (God se liefde in Christus) liefde (in ons) wek (Psalm 133:1 – Totius)

Dit is nou die kontras tussen die ou mens en die nuwe mens in ons:

  • Genade-haat;
  • Genade-liefde.

Samevattend:

  • Genade-haat uit die haat-hart van die ou mens is tot die ewige dood toe … genade-haat tot ewig-sterwens toe
  • Genade-liefde uit die liefde-hart van die nuwe mens is tot die ewige lewe toe … genade-liefde tot ewig-lewens toe.

En

  • Jona se gebed in Jona 3 is ‘n lofpsalm.
  • Sy gebed in hoofstuk 4 is ‘n klaaglied.

Reformasie 500 en Kohlbrugge: Wat moet ek doen om salig te word? Niks nie!

Deur die geloof alleen – dit was een van die leringe van die Reformasie.

Wat is geloof? Dít : geloof is om te leef van God se werke in Christus; om geregverdig te word alleen deur die werke Christus alleen..

Kohlbrugge maak in die verband ‘n mooi opmerking:(en ek parafraseer ‘n bietjie):

Die Here skryf aan die mens geen wette (werke) voor (waardeur hy homself moet red of ‘n bydrae moet lewer nie) nie. (Nee,) maar (die Here) skenk aan hom genade. Dit wil die Here egter (van ons) hê: dat die mens ‘n arme, ‘n bedelaar (moet) bly, (ja) dít wil Hy hê! Wat wil Hy (die Here) hê? (Die mens ) wat vol is (vol eie werke), wil Hy nie vol maak nie, maar (die mens) wat leeg is, hom sal Hy vol maak …. Die werke (die wetswerke wat God eis) sal wel daar wees as ons maar net by ons Heiland leef (AHB = Want dan het ons Christus se werke!). Wat moet ek doen om salig te word? vra u. En ek antwoord: niks nie! Vra dit weer en weer en ek antwoord (weer en weer): niks nie! Antwoord u daarop: Maar die apostel sê tog: Glo in die Here Jesus Christus en jy sal salig word! Wel, doen dit dan”).”

(14) Die Psalms van Christus

Psalm 1 en 2: salig-rampsalig

Die Hebreeuse digkuns is so wonderlik mooi.

Kyk nou maar na Psalm 1:

  • Dit begin met die woord welgeluksalig of geseënd (vers 1) en
  • Dit eindig met die woord vergaan (vers 6).

Ons kan dit ook gerus vertaal met: salig en rampsalig.

Daaroor gaan dit in die 150 Psalms: oor saligheid of rampsalig, geseënd of vervloek.

Op daardie noot eindig Psalm 2 (v 12) ook, met salig en rampsalig:

  • Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam.
  • Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil!

Met geseënd begin Psalm 1 en daarmee eindig Psalm 2. Dit laat ons sien dat hierdie twee Psalms ‘n eenheid is.

In Psalm 1 en 2 gaan dit oor twee paaie:

  • Die weg of lewenspad van die regverdige is geseënd;
  • Die van die goddelose sal vergaan.

Op watter weg is jy? Dit word bepaal deur na wie se woord jy luister:

  • Die regverdige luister na die Woord (1:2).
  • Teenoor die Woord staan die luister na raad of woord van die goddelose (1:1).

In die bergrede praat ons Here Jesus Christus ook van die twee paaie en die uiteinde daarvan:

  • Gaan in deur die nou poort, want breed is die poort en wyd is die pad wat na die verderf lei, en daar is baie wat daardeur ingaan.
  • Want die poort is nou en die pad is smal wat na die lewe lei, en daar is min wat dit vind. Matteus 7:13-14

In Matteus 7:24 maak Jesus dit duidelik dat dit gaan oor luister na sy Woord.

  • Die gelowige oordink die Woord (1:2)
  • Die goddelose oordink (dieselfde woord as in 1:2) opstand teen die Woord van Christus (2:1).

Jona en die groot vis

Daar is al baie gespekuleer oor die groot vis wat Jona ingesluk het (Jona 1:17). Daar is selfs vertalings wat dink dat dit ‘n walvis was. Dit is in elk geval ‘n sinnelose gepraat, want die teks sê dit nie. Daar staan net: ‘n groot vis.

Boonop trek dit die aandag af van dit waaroor dit eintlik gaan: die HERE se werk. het die groot vis beskik het.

Spurgeon het die spot gedryf met al hierdie spekulasies. Hy het in ‘n preek gesê: Hy dink dit was ‘n Arminiaanse vis. Want, sê hy, toe Jona met sy Gereformeerde belydenis kom (2:9 Die heil behoort aan die HERE – dws die verlossing is net die HERE se werk), het die Arminiaanse vis hom uitgespoeg.

Die Arminiane (vir wie dit dalk nie weet nie) is die mense wat leer dat Christus nie genoeg is nie, maar dat ons werke ook ‘n bydrae tot ons verlossing lewer.

Die Calvinistiese dominee Jona was vir die Arminiaanse vis nie ‘n smaaklik happie nie … 🙂

(13) Die Psalms van Christus

Sonder die Heilige Gees geen verstaan van die Psalms nie

Ek het myself ‘n baie groot guns gedoen. Ek het die boek van Bruce K. Waltke en James M. Houston, The Psalms as Christian Worship, gekoop.

Bruce Waltke is seker een van die grootste kenners van die Psalms in ons tyd. Hy het ‘n besondere kennis van Hebreeus.

Wat my besonder aangenaam aangedoen het in hierdie boek, is die nadruk wat die skrywers daarop lê dat ons sonder die Heilige Gees die Psalms nie kan verstaan nie en hoe hulle na Christus in die Psalms verwys. Hulle wys op die groot beginsel van Skrifverklaring: om Skrif met Skrif te vergelyk, om die Skrif met die Skrif uit te lê.

Hulle neem sterk standpunt in teen die moderne wetenskap en moderne Ou Testamentiese teologie, wat van hierdie beginsels van die vroeëre kerk tot in die agtiende eeu afgewyk het, en dit verruil het vir die menslike verstand.

Hulle skryf: Die Goddelike Skrywer en wat Hy verkondig in die teks, kan nie werklik geken en verstaan word sonder ‘n geestelike verhouding met Hom nie. Martin Luther skryf: As God nie die Heilige Skrif nie vir ons oopmaak en verklaar nie, kan niemand dit verstaan nie; dan bly dit ‘n geslote Boek, toegevou in duisteris. Die Geneefse Kategismus (1541) stel dit so: Ons verstand is te swak om die geestelike rykdom van God te verstaan, wat aan ons geopenbaar is deur die geloof; ons harte is eerder geneig tot afwyking of ‘n verdorwe vertroue in onssself of in geskape dinge. Maar die Heilige Gees verlig ons om ons instaat te stel om te verstaan, wat andersins onverstaanbaar sou bly; die Heilige Gees versterk ons in versekering en verseëling en afdruk van die beloftes van verlossing in ons hart.

Die Heilige Gees is die Gees van die héle WoordOu én Nuwe Testament, Nuwe én Ou Testament. Hy is die Trooster, wat Christus vir ons op Pinksterdag gestuur het en wat ons in die héle waarheid lei (Joh 14:26; 16:13). Hierdie leiding kan en mag nie beperk word tot een van die Testamente nie. Ons het geen gronde daarvoor nie.

In Matteus 22:42-46 (in die Nuwe Testament dus) sê ons Here Jesus Christus Self deur sy Gees in alle duidelikheid: Dawid praat in Psalm 110 (in die Ou Testament dus) in die Gees – dit wil sê deur die Gees –nie van homself of van ‘n ander koning nie, maar van sy Seun, wat sy Here is. Ons mag nie in ons verklaring en vertaling van Psalm 110 by die verklaring van die Heilige Gees in Matteus 22 verbygaan nie. Dit gebeur helaas by herhaling in Bybelvertalings en verklarings. Daarom moet ook lidmate deeglik kennis neem van hierdie boek van Waltke en Conner. As u nie luister na wat die Gees in Matteus 22 sê nie, sal u ook nie verstaan wat Hy vir u in Psalm 110 leer nie.

As Bybelvertalings nie wil luister na die verklaring van die Gees in onder andere in Matteus 22 nie, mag ons daardie Vertalings nie gebruik nie. Wie dit wel doen, sal nie die stem van die Heilige Gees onder andere in Psalm 110 verstaan nie.

Na die koms van die Nuwe Testament, die Boek van Christus en sy Gees, mag ons nooit meer die twee Testamente van mekaar losmaak nie. In 1 Korintiërs 11:22 staan: Niemand weet wat in God is nie, behalwe die Gees van God. Ons het geen keuse nie: Die Gees kom na ons toe in Ou én Nuwe Testament, in beide. Die Gees weet wat in Psalm 110 bedoel word. Luister dan na wat Hy orals sê.

Wat is Skrif met Skrif vergelyk anders as om die Stem van die Heilige Gees met die Stem van die Heilige Gees te vergelyk? Dit beteken: om die Stem van die Gees in een Skrifgedeelte te verstaan, moet ek ook na sy Stem in ander Skrifgedeeltes in Ou en Nuwe Testament luister.

Gelowiges – nie net geleerdes nie – het die mooiste beloftes by hulle doop ontvang. Ons het onder andere die belofte van die Heilige Gees in ons doop ontvang. Dit is heerlik om te mag weet dat die Heilige Gees ook aan my belowe is en dat ook ek met vrymoedigheid en vertroue mag bid om sy leiding in my Skrifstudie. Maar dan moet ons ook luister na en buig voor sy héle Woord. Dan moet ons ook, soos Waltke en kie sê, ‘n geestelike verhouding met God hê. Met ‘n geestelike verhouding bedoel hulle ‘n ware geloof.

(13) Die Psalms van Christus

Sonder die Heilige Gees geen verstaan van die Psalms nie

Ek het myself ‘n baie groot guns gedoen. Ek het die boek van Bruce K. Waltke en James M. Houston, The Psalms as Christian Worship, gekoop.

Bruce Waltke is seker een van die grootste kenners van die Psalms in ons tyd. Hy het ‘n besondere kennis van Hebreeus.

Wat my besonder aangenaam aangedoen het in hierdie boek, is die nadruk wat die skrywers daarop lê dat ons sonder die Heilige Gees die Psalms nie kan verstaan nie en hoe hulle na Christus in die Psalms verwys. Hulle wys op die groot beginsel van Skrifverklaring: om Skrif met Skrif te vergelyk, om die Skrif met die Skrif uit te lê.

Hulle neem sterk standpunt in teen die moderne wetenskap en moderne Ou Testamentiese teologie, wat van hierdie beginsels van die vroeëre kerk tot in die agtiende eeu afgewyk het, en dit verruil het vir die menslike verstand.

Hulle skryf: Die Goddelike Skrywer en wat Hy verkondig in die teks, kan nie werklik geken en verstaan word sonder ‘n geestelike verhouding met Hom nie. Martin Luther skryf: As God nie die Heilige Skrif nie vir ons oopmaak en verklaar nie, kan niemand dit verstaan nie; dan bly dit ‘n geslote Boek, toegevou in duisteris. Die Geneefse Kategismus (1541) stel dit so: Ons verstand is te swak om die geestelike rykdom van God te verstaan, wat aan ons geopenbaar is deur die geloof; ons harte is eerder geneig tot afwyking of ‘n verdorwe vertroue in onssself of in geskape dinge. Maar die Heilige Gees verlig ons om ons instaat te stel om te verstaan, wat andersins onverstaanbaar sou bly; die Heilige Gees versterk ons in versekering en verseëling en afdruk van die beloftes van verlossing in ons hart.

Die Heilige Gees is die Gees van die héle WoordOu én Nuwe Testament, Nuwe én Ou Testament. Hy is die Trooster, wat Christus vir ons op Pinksterdag gestuur het en wat ons in die héle waarheid lei (Joh 14:26; 16:13). Hierdie leiding kan en mag nie beperk word tot een van die Testamente nie. Ons het geen gronde daarvoor nie.

In Matteus 22:42-46 (in die Nuwe Testament dus) sê ons Here Jesus Christus Self deur sy Gees in alle duidelikheid: Dawid praat in Psalm 110 (in die Ou Testament dus) in die Gees – dit wil sê deur die Gees –nie van homself of van ‘n ander koning nie, maar van sy Seun, wat sy Here is. Ons mag nie in ons verklaring en vertaling van Psalm 110 by die verklaring van die Heilige Gees in Matteus 22 verbygaan nie. Dit gebeur helaas by herhaling in Bybelvertalings en verklarings. Daarom moet ook lidmate deeglik kennis neem van hierdie boek van Waltke en Conner. As u nie luister na wat die Gees in Matteus 22 sê nie, sal u ook nie verstaan wat Hy vir u in Psalm 110 leer nie.

As Bybelvertalings nie wil luister na die verklaring van die Gees in onder andere in Matteus 22 nie, mag ons daardie Vertalings nie gebruik nie. Wie dit wel doen, sal nie die stem van die Heilige Gees onder andere in Psalm 110 verstaan nie.

Na die koms van die Nuwe Testament, die Boek van Christus en sy Gees, mag ons nooit meer die twee Testamente van mekaar losmaak nie. In 1 Korintiërs 11:22 staan: Niemand weet wat in God is nie, behalwe die Gees van God. Ons het geen keuse nie: Die Gees kom na ons toe in Ou én Nuwe Testament, in beide. Die Gees weet wat in Psalm 110 bedoel word. Luister dan na wat Hy orals sê.

Wat is Skrif met Skrif vergelyk anders as om die Stem van die Heilige Gees met die Stem van die Heilige Gees te vergelyk? Dit beteken: om die Stem van die Gees in een Skrifgedeelte te verstaan, moet ek ook na sy Stem in ander Skrifgedeeltes in Ou en Nuwe Testament luister.

Gelowiges – nie net geleerdes nie – het die mooiste beloftes by hulle doop ontvang. Ons het onder andere die belofte van die Heilige Gees in ons doop ontvang. Dit is heerlik om te mag weet dat die Heilige Gees ook aan my belowe is en dat ook ek met vrymoedigheid en vertroue mag bid om sy leiding in my Skrifstudie. Maar dan moet ons ook luister na en buig voor sy héle Woord. Dan moet ons ook, soos Waltke en kie sê, ‘n geestelike verhouding met God hê. Met ‘n geestelike verhouding bedoel hulle ‘n ware geloof.

(11) Psalms van Christus

Psalm 38: Vader, gee u kinders in ons land ‘n salige pakslae

Weet die kerk in Suid-Afrika nog van God se Vaderhand wat tugtig tot ons heil? Sien ons nog daardie hand in al die teenspoede in ons land? Besef ons dat die HERE met óns, met sy kínders, met sy kérk besig is in al die slae en teen-slae?

Mag God ons oë gee om dit te sien en dat ons sal luister na 1 Petrus 5:6: Verneder julle dan onder die kragtige hand van God, sodat Hy julle kan verhoog op die regte tyd.

In Ps 38:1 roep Dawid onder die tugtende hand van die HERE: o HERE, straf my nie in u toorn nie en kasty my nie in u grimmigheid nie.

Die woorde nie in u toorn en nie in u grimmigheid staan nadruklik voorop. Dawid vra dus nie: HERE, moet my glad nie moet straf nie. Waarvoor hy wel bid is Vaderlike tugtiging, liefdevolle straf.

Hy vra sy Vader: O HERE, straf my, maar net nie in u toorn nie. Ons kry ‘n soortgelyke gebed in Jeremia 10:24: Tugtig my, HERE, maar met mate; nie in u toorn, dat U my nie te klein maak nie.

God het twee roede, sê Luther:

  1. Daar is die roede van sy liefde en genade en
  2. die roede van sy toorn.

Die eerste is bedoel vir sy kinders. Die laaste roede gebruik God vir sy en sy volk se vyande. Daarom bid Jeremia na vers 24: Stort u grimmigheid uit oor die nasies wat U nie ken nie, en oor die geslagte wat u Naam nie aanroep nie (10:25).

In Hebreërs 12:5-6 hoor ons van die eerste roede, sy genade-roede: My seun, ag die tugtiging van die Here nie gering nie en beswyk nie as jy deur Hom bestraf word nie; want die Here tugtig hom wat Hy liefhet, en Hy kasty elke seun wat Hy aanneem.

God se Vaderlike tugtiging is goed vir ons. Dit is deel van sy liefde vir ons. Dit is ‘n bewys van ons kindskap. Dit is – ja, deel van die evangelie!

Dit is altyd sleg om God se Vaderhand af te wys – nie net wanneer die hand ons versorg nie, maar ook as die hand ons slaan. Want wie sy hand afwys, ook sy straffende hand, wys sy liefde af.

Die HERE weet altyd wat goed is vir ons en wat ons nodig het. Ons Vader slaan ons terug huis toe. Ons het ook dikwels ‘n salige pakslae nodig, ‘n tugtiging ter wille van ons saligheid. Dit werp ‘n totaal ander lig op die probleme van ons tyd: agter dit staan ‘n Vader – die Vader wat wag vir die verlore seun.

Hoe heerlik, hoe mooi, hoe ryk word dit nie alles saamgevat in Totius se beryming nie:

Dat U my verdruk het, HERE,

dit was enkel goed vir my,

want daardeur het U my dieper

in u kennis ingelei.

Daarom is dit my veel beter

as die allerrykste skat,

meer as al die goud en silwer

wat die wêreld kan bevat.
119:25

Die hand is enkel goed vir my … want dit bring my by die Vaderhuis, dit lei my in die skatkamers van die Evangelie, dit lei my na Christus wat my lewe is.