Dooppreek Mika Bogaards

 

Dr AH Bogaards

26 Junie 2016

 

Lees: Efesiérs 5:18-21; en 6:1-4

Teks: Efesiërs 5:18 en 6:1-4

Psalms: Ps. 105:1,2; 9:7; 32:1,3; 105:5,6; 84:1,2

1. Inleiding

Julle het pas hierdie groot belofte afgelê: Here, ons sál hierdie kind van ons in die christelike leer onderrig.

  1. Dit is so ‘n mooi belofte. Want dit is die mooiste wat jy aan jou kind kan gee: om Christus te ken, sy verlossing van die skuld en die mag van die sonde.

  2. Maar dit is ook ‘n baie ernstige belofte.

  1. Want dit het julle nie vir ménse beloof nie. Julle het dit vir Gód beloof: Here, ons sal hierdie kind van u grootmaak as Christin.

  2. Wat hierdie belofte nog des te ernstiger maak, is hierdie waarheid: ons kinders is eintlik nie óns kinders is nie. Hulle is Gód se kinders! Hy het hulle aan ons geleen; Hy het hulle aan ons sorg toevertrou. Daarom sal eenmaal die dag kom dat die Here van ons rekenskap sal eis: Wat het julle met mý kinders gedoen?

Maar nou moet ons in die lig van die Bybels sê: Dit is ‘n onmoontlike belofte vir sondige ouers onmoontlik vir sondige mense. En net so is dit vir sondige kinders’n onmoontlike bevel: om gehoorsame kinders te wees.

Nee, nee sélf sal ons dit nóóit regkry nie! Ons kan immers ons kinders se sondige harte nie verander nie; ons kan nie eens ons eie sondige ouerharte verander nie.

Maar ek verkondig aan ouers en kinders die hulp van God: die evangelie van God se hulp aan hulpelose ouers; die blye boodskap God se hulp aan hulpelose kinders.

Deur die krag van sy Gees en Woord sal ons instaatstel om die belofte na te kom. Deur die krag van Christus se oorwinning sal ons goeie ouers en gehoorsame kinders maak – nét Hý! Net Hy alleen.

Ons tema is: Die opdrag om goeie ouers en gehoorsame kinders te wees en hoe God ons daartoe instaat stel.

Ek staan stil by drie punte:

1. Die Goddelike genadegeskenk van goeie ouerskap en goeie kindskap;

2. die opdrag om onderdanige kinders te wees; en

3. die bevel om gehoorsame ouers te wees.

2.1. Die Goddelike gawe van goeie ouerskap en goeie kindskap

Van nature is ons nié goeie ouers nie en nié voorbeeldige kinders nie. Die Bybel laat ons die teendeel sien (Ef 4:17-19).

Dit is eers wanneer Gód in ons lewe ingryp, dat ons goeie ouers en kinders word. Hy maak ons wat ons nie is nie.

En dít laat ons Skrifgedeelte ons sien: hoé God dit doen, hoé Hy verlossend sy hande na ons toe uitsteek – en ons herskep.

In Efesiërs 5 vers 18 leer God ons naamlik die geheim, die oorsprong van goeie ouerskap en kindskap. Daar skryf Paulus … word met die Heilige Gees vervul. Eintlik staan daar nie word mét die Gees vervul nie. Ons sou beter kon vertaal: … word deúr die Heilige Gees vervul.

Om deur die Gees vervul te word, beteken heel eenvoudig: Die Heilige Gees vul ons, Hy maak ons vol met iets. Hy stort ons harte tot oorlopens toe vol met iets. Dan is ons harte so vol daarvan, van daardie iets, dat dit ons hele hart beheers en in beslag neem – nie meer die sonde nie, maar Iets anders.

Wat is daardie Iets? Nee, dit is nie Iets nie, dit is Iemand: dit is Christus!

In Kolossense 3:16-22 behandel Paulus ook die verhouding ouers en kinders. Die gedeelte lyk baie na ons Skrifgedeelte. Maar daar is een grootverskil: Daar staan nie: word deur die Heilige Gees vervul nie. In plaas daarvan staan daar: Laat die woord van Christus ryklik in julle woon … Daarmee word vir ons presies gesê wat dit beteken om deur die Heilige Gees vervul te word. Om deur die Gees vervul te word, beteken doodeenvoudig: dat die woord van Christus ryklik in ons woon. Dit is waarmee die Heilige Gees ons harte tot oorlopens toe vol maak: met die woord van Christus, met die rykdom van Christus!

Om dit nou maar so te sê: wie vol is van die Heilige Gees, is vol van Christus.

En – wie vol is van Christus is ‘n goeie ouer en ‘n goeie kind, want Christus verlos ons van die sonde.

Maar dit beteken dan: Dit is lewensnoodsaaklik dat ons moet weet hoé ons deur die Gees en met die Woord vervul word? Hoe gebeur dit? Wat moet ons doen?

Daarop antwoord ek so:

  • Dit gebeur deur die gebed en

  • deur die Woord

  1. Vervulling met die Heilige Gees is eerstens iets waarvoor ‘n mens moet bid.

In Efesiërs 3 vers 14 sien ons Paulus op die pad van die gebed loop. Hy het die Vader gebid dat die Heilige Gees in die Efesiërs se harte sal werk. Hy het gebid dat die Heilige Gees hulle die geloof sal gee, sodat Christus deur die geloof in hulle harte sal woon. Hy het gebid dat die Heilige Gees hulle sal inplant en sal wortel in die liefde van Christus (Ef 3:16-19). En weet u wat is daardie liefde? Die kruis en opstanding van Christus, sy verlossing van die sonde.

In antwoord op ons gebed skenk die Vader dus aan ons die Heilige Gees. En die gevolg van die Heilige Gees se werk is dat Christus, ons Verlosser, deur die geloof in ons harte woon. Dan word ons hart ‘n woning, ‘n tempel van Christus en sy Gees. En so woon en heers Hy ook in ons gesin. Dan word ook ons huisgesin ‘n tempel waarin Christus heers en woon.

Dit leer ons hoe belangrik die gebed in die gesinslewe is.

  1. Maar hoé maak die Heilige Gees ons vol met Christus? Waarmee doen Hy dit? Dit in die tweede plek: dit het alles met die Woord te make: om die Woord te lees. Want vervulling met die Heilige Gees beteken: die Heilige Gees dra die Woord van Christus in ons hart. Hy laat die woord van Christus ryklik in ons woon

Ons moet altyd onthou: Die Heilige Gees is die Gees van die Woord. As ons Hom soek, moet ons Hom daar gaan soek in die Bybel. Die Bybel is die werkswinkel van die Heilige Gees. Hy kom na ons toe in die kleed van die Evangelie. Hy stort ons vol met die rykdom van die Woord. Hy vervul ons met die verlossingswerk van Christus. En dan heers Christus in ons en dan maak Hy ons deur sy kruis en opstanding nuwe ouers en nuwe kinders vol van liefde.

Waar ouers aangegryp is deur die woord van die kruis en opstanding van Christus, waar kinders glo in die verlossingswoord van Jesus – daar kry jy ouers en kinders wat werklik lief is vir mekaar. Daar kry jy ouers wat hulle kinders op die regte manier opvoed; en daar kry jy kinders wat luister na gesag. Die Heilige Gees doen dit deur die krag van die Woord. Dit leer ons hoe belangrik huisgodsdiens, hoe noodsaaklik daaglikse Bybel-lees, in die gesinslewe is.

In Efesiërs 5 vers 19 tot 21 laat Paulus ons sien hoe ‘n Gees-vervulde lewe lyk: Gees-vervulde mense is mense wat mekaar met Psalms vertel en leer van die groot dade van God. As jy Gees-vervuld is, sal jy vol wees van Golgota en jy sal as ouers jou kinders daarvan vertel. Jou hele lewe – jou woorde, jou dade – word dan ‘n lied, ‘n lied wat sing van Christus se verlossing in jou lewe.

In vers 21 maak Paulus ook die volgende merkwaardige opmerking oor Gees-vervulde ouers en kinders: hulle is aan mekaar onderdanig in die vrees van Christus. Kinders en ouers word aan mekaar onderdanig, hulle word aan mekaar diensbaar deur die Heilige Gees. Hoe moet ons dit verstaan? Moet ek as ouer nou ‘n slaaf van my kind word en in alles vir hom spring? Nee, ons sal die onderdanigheid moet sien in verband met die woorde die vrees van Christus. In ons diensbaarheid aan ons kinders moet ons vrees, moet ons eerbied vir Christus uitkom. As ek my kind van Jesus leer, dan is ek diensbaar aan hom/haar in die vrees van die Here. En waar kinders vol is van Christus, is hulle onderdanig aan hulle ouers. Ek gee my kind wat die Here van my vra en nie wat die kind eis nie.

Daarmee is ons alreeds by die tweede hoofpunt:

2.2. Die opdrag om onderdanige kinders te wees

Ons leef in ‘n tyd van gesagloosheid. Oral word die gesag uitgedaag. Mense kom in opstand teen die staat, leerlinge luister nie na die onderwysers nie, en kinders is ongehoorsaam aan hulle ouers.

  1. Paulus sien dit in Romeine 1 as ‘n kenmerk van ‘n lewe sonder en los van God. Goddeloosheid (God-losheid, losheid van God) blyk nie net in dinge soos moord, twis nie, maar ook in ongehoorsaamheid aan die ouers (Rom 1:30).

  2. 2 Timoteus 3:1 ev laat dit sien as ‘n kenmerk van die laaste dae, die dae van die Antichris: dat mense liefdeloos en wreed sal wees en – dat hulle ongehoorsaam sal wees aan hulle ouers.

So mag Christen-kinders, so sal Gees-vervulde kinders nie wees nie. Inteendeel:

Kinders, julle moet jul ouers gehoorsaam wees in die Here, want dit is reg. …dit is reg. En dan word kinders op die reg, die Goddelike reg, gewys: die reg van die vyfde gebod, eer jou vader en jou moeder. Dit gaan nie maar bloot oor wat ouers as reg beskou nie, maar dit gaan oor wat die Here bepaal, oor sy reg: Hý eis eerbied vir vader en vir moeder.

As kinders hulle ouers eer, onderwerp hulle hulle aan God se reg. Dit is ook wat bedoel word met die woorde: julle moet jul ouers gehoorsaam wees in die Here. Daardie woorde in die Here is ontsettend belangrik. Dit beteken heel eenvoudig: In julle gehoorsaamheid aan julle ouers moet ook julle liefde blyk vir die reg van die Here, vir die vyfde gebod. Kinders wat opstandig is, kom teen die reg van God in opstand. Hulle staan nie maar net teen mense op nie, maar teen die Here self. Die Here wil ons immers deur ons ouers se hand bestuur. Agter ons ouers se regering moet ons God se hand sien.

Eer jou vader en jou moeder— en dan laat Paulus daarop volg: dit is die eerste gebod met ‘n belofte— sodat dit met jou goed mag gaan en jy lank mag lewe op die aarde (Ef 6:2-3):

  1. Ons moet dit nie letterlik verstaan nie: dat die vyfde gebod die eerste gebod met ‘n belofte is. Die tweede gebod het immers ook ‘n belofte. As Paulus daarom die vyfde gebod die eerste gebod met ‘n blofte noem, wil Hy ons eerder wys op die groot belangrikheid van die vyfde gebod – hoe belangrik die ouerhuis is: die huisgodsdiens, die leer van ons kinders in die dinge van Jesus.

  2. Daar is ook ‘n heerlike belofte aan verbind: doen dit sodat dit met jou goed mag gaan en jy lank mag lewe op die aarde .

Op die bevel volg dus ‘n belofte …. Calvyn sê dit so mooi: Met sy bevele dryf die Here ons en met sy beloftes trek Hy ons. Daar wag ‘n heerlike lewe in die Here se teenwoordigheid nou al en vir ewig vir wie die vyfde gebod gehoorsaam.

2.3. Die bevel om gehoorsame ouers te wees

En vaders, moenie julle kinders vertoorn nie, maar voed hulle op in die tug en vermaning van die Here (6:1).

Vaders – natuurlik sluit dit ook die moeders in. Net die man word genoem, omdat hy die hoof van die gesin is.

  1. Vir vaders en vir moeder word eerstens gesê: moenie julle kinders vertoorn nie. Weet u wanneer gebeur dit? As ons in ons opvoedingstaak nie vervul is met die Heilige Gees en met sy Woord nie. Dan ontbreek die ware liefde in ons onderrig en gesag.

  2. Tweedens sê Paulus vir ouers: voed hulle (julle kinders) op in die tug en vermaning van die Here. Dit is belangrik dat ons die woorde van die Here – die tug en vermaning van die Here – moet raaksien. Dit kom hierop neer: in jou ouerhand moet die kinders die hande van die groot Herder van die skape voel. Hulle moet in ons vermaning en onderwys dit ervaar: pa en ma is vol met die Heilige Gees en die heerlike woord van Christus. Hulle moet onder die indruk daarvan wees dat ons Here Jesus deur hulle ouers oor hulle regeer.

Soms verstaan mense tug verkeerd. Hulle dink daarby net aan straf en raas. Maar as ons mooi na Salomo luister, sal ons weet: tug in die Bybelse sin sluit baie meer in as net straf. Tug word deur Salomo ook onderwys genoem: HOOR, julle seuns, na die tug van die vader, en LUISTER om insig te leer ken …verlaat my onderwysing nie. (Spr 4:1-2) Die Bybelse tug onderwys ons in kennis aangaande Christus.

Om dit nou maar alles so saam te vat: Tug beteken om jou kind daarop te wys dat hy na Christus moet luister. Ons moet hulle ook leer dat ons net deur die krag van Christus gehoorsame kinders kan wees. En ons moet ons kinders van vergifnis leer: dat daar by ware berou ook vergewing is en wat ‘n wonder dit is.

3. Slot

Ek wil afsluit met ‘n deel van die slotgebed van ons doopsformulier:

Ons bid U, kragtens u grondelose barmhartigheid, dat u hierdie kind (kinders) van U genadiglik wil aansien en deur u Heilige Gees in u Seun Jesus Christus wil inlyf, sodat hy (sy/hulle) met Hom in sy dood begrawe mag word en met Hom in ‘n nuwe lewe mag opstaan (Romeine 6:4ev ). AMEN

Resensie van ‘n skatkamer

Oor die jare heen was die Treasury of Scripture Knowledge (TSK) vir my een van my belangrikste instrumente vir Skrif-met-Skrif-verklaring. Dit is kruisverwysings by elke teks en woord. Die Woord Self kom aan die Woord. Dit is nie net vir teoloë bedoel nie, maar ook vir lidmate. Dit is ook gratis beskikbaar vir e-Sword en TheWord.

 

Nou het The NEW TREASURY of SCRIPTURE KNOWLEDGE Edited by JEROME H. SMITH verskyn.

 

Dit is ‘n aansienlike uitbreiding van die TSK. Behalwe ‘n massa nuwe tekste is ook E. W. Bullinger sekosbare Figures of Speech Used in the Bible ingewerk en nog ”n paar ander werke.

 

Ek het myself die guns gedoen en dit in Logos-formaat gekoop.

 

Hierdie is ‘n absolute moet vir almal wat in Skrifuitleg en –studie belangstel.

 

HIERDIE UITTREKSEL SAL U ‘N GOEIE IDEË GEE:

Introduction

The New Treasury of Scripture Knowledge has been designed for the ordinary Bible reader. As I have worked on the references and notes to this new edition, I have kept in mind several very ordinary Christian laymen and laywomen who helped me at the start of my Christian life. While this book is very simple to use, its contents are inexhaustible. It will provide the fullest help available on nearly every verse in the Bible. At several places I have provided notes of a more scholarly nature because the passage involved has been misunderstood by many interpreters or particular religious movements. It has been my purpose to help Bible students understand such verses at the verse where the difficulty arises. See, for example, the note on John 1:1.

The original Treasury was developed from the references in the Reverend Thomas Scott’s Commentary, supplemented by the references in the center column of the English Polyglot Bible. The pages of the Treasury were designed to match the page content of editions of the Polyglot Bible in English published by Samuel Bagster and Sons of London. The effort to match the paging of this particular edition of the Bible led to what have been some unfortunate features in all former editions, most especially the tiny print in the Psalms and elsewhere, where the references are cramped into three columns on a page. In some portions of Scripture, where the number of cross-references to be adduced were few, the rest of the page was taken up with explanatory notes on the passages. Most of these notes have been retained. Additional notes have been provided where it was thought helpful, many from the Comprehensive Bible, the source of most of the original Treasury notes. Examples of these include notes at Genesis 38:21, Exodus 40:2, and Judges 9:54. I have modified a few of the original notes of the Treasury to reflect a more accurate understanding of Bible prophecy. Notes at Ezekiel 48:4, Daniel 2:44, and Micah 4:4 reflect such modification. I have written a number of new notes for this edition. These are identified under the Subject Index entry “Notes written for this edition.” In this new edition, Roman numerals are no longer used, as they were in all former editions, to designate Bible chapter numbers.

The chapter headnotes have been expanded and given in greater detail. For the most part these were taken directly from Scott’s Commentary, rarely supplemented by the headnotes in Matthew Poole’s Commentary. I expanded the headnotes for Leviticus, chapter 19, and Deuteronomy, chapter 28. I modified the headnotes for several of the chapters of Zechariah to reflect a more accurate, consistent, literal view of prophetic interpretation. These headnotes are of much assistance in locating the subject matter of a chapter. Frequently I recall that a particular incident is mentioned in a book of the Bible, but I may not be able to think of a specific word used in the account, and therefore cannot use Strong’s Concordance to locate the desired passage. The headnotes efficiently direct my attention to the passage sought.

Thomas Scott was the original compiler of the cross-references in The Treasury of Scripture Knowledge. I have adhered closely to Scott’s original intent as expressed in the following quotes from his Preface Postscript:

 

“In numerous instances the references are entirely original, and in almost all many are so.”

 

I have added many original references to those of the original Treasury, and still more from the Commentary Wholly Biblical, Robert Young’s Concise Critical Comments, and The New Testament with Fuller References. “In some of the original references, the Author’s idea [i.e., Scott’s] may not at once be perceived by the reader: but, if the several places referred to be consulted, it will generally appear.”

I have remarked on this problem in the next section, “How to Use This Book.”  “He has sometimes proceeded by way of contrast, that the reader, by comparing the opposite characters or conduct of the persons mentioned, may more clearly perceive the excellency or evil of the case in question.”

I have extended this feature in some places (1 S 25:17; 2 K 5:13) with additional references, and have used a special symbol () to indicate contrast.

 

“Or by comparing the different language of Scripture, used on the same subject, he may more readily see the true interpretation, especially on controverted subjects; or at least be better enabled to judge for himself.”

I have attempted to advance the doctrine of private judgment (Ga 1:8n) and the perspicuity of Scripture (Is 8:20n) to this very purpose. Controversial subjects have not been shunned. Scripture evidence for valid alternative doctrinal or interpretative positions has been marshalled. The false doctrines held by those of Arian and Unitarian persuasion have been carefully addressed, particularly the doctrinal positions of the Jehovah’s Witnesses.

 

“Some pains have likewise been taken, even on those parts of Scripture which chiefly consist of names, to point out other passages, in which the same persons or places are mentioned; and to mark the difference in spelling the same name, or the different names for the same person or place which occur in different parts, and the different places and persons called by the same name. Sometimes the unlearned reader is perplexed or misled by these variations; and this part of the references often contains all, which even the most learned know upon the subject, especially in the genealogies.”

 

 

This feature of the original Treasury has been extended to the point that the Treasury is now exhaustively complete on these matters, with an accuracy surpassing, in some places, that of Strong’s Concordance and other standard reference sources. The literal meaning of the original Hebrew and Greek names is given. The meanings were taken largely from Young’s Concise Critical Comments, the tables of such names in volume three of The Commentary Wholly Biblical, supplemented by occasional reference to the definitions from several dictionaries of Bible names, particularly the dictionary revised and edited by Philip Schaff, “Comprehensive Bible Helps,” in the Funk and Wagnalls edition of Wilmore’s New Analytical Reference Bible (Copyright 1891, 1910, 1918). This information is readily accessed by means of the complete Index to the names in Scripture at the end of this volume.

 

“The meaning of scriptural phrases may also be often fixed, by comparing the several places where they are used. This is the intent of many sets of references; while others refer to the doctrine or promise inculcated in the passage, and tend to establish a scriptural interpretation.”

 

 

Doctrinal topics have been carefully referenced, indexed, and expanded, utilizing the excellent material found in Charles Simmons’ A Scripture Manual and other standard sources. Bible promises have been indexed and expanded, using Samuel Clark’s Precious Bible Promises. Bible references to prayer have been expanded and indexed, using Philip Watters’ work, The Prayers of the Bible. References to unfulfilled Bible prophecy have been made more complete by a thorough study of George N. H. Peters’ The Theocratic Kingdom of our Lord Jesus, the Christ. The precise extent to which this is so may be determined by examining the subject index entries under this author’s name. I have expanded the references which relate to prophetic subjects. Reference to Isaiah 55:3, Matthew 5:5, and Luke 21:36 will furnish a sampling of the extent to which this has been done.

On important themes of practical and contemporary interest, forward and backward referencing has been increased. Passages of practical (Hab 2:20, 1 Co 15:55), prophetic (Am 9:14, 15, Lk 21:36), and doctrinal (Am 3:6, Mt 24:45, 28:19) significance have been so referenced. Thus, at Amos 3:6 will be found many references not supplied before to the other passages in Scripture which treat the same themes, which themselves (in the Treasury) contain a cross-reference to Amos 3:6.

Figures of speech are identified. I believe this edition of The New Treasury of Scripture Knowledge contains the most comprehensive listing and identification of the figures of speech in the Bible ever produced in English.

The “Preface to the Treasury Bible” supplies the following important explanation not found in any current printings of The Treasury of Scripture Knowledge:  “To preserve the distinction between the Various Readings [from the A.V.] and the editorial remarks and explanations which occur, the word “or” in the one case is printed in italics, with a small o; in the other in Roman, with a capital O: thus, Ge 4:13, “My punishment is greater than I can bear. or, Mine iniquity is greater than that it may be forgiven.” In Ge 19:1, it is said, “And there came two angels. Or rather, ‘the two angels came.’ ”

I have adhered to this principle as far as possible. When adding alternative translations not provided by the A.V. translators, such as those I have adduced from Young’s Literal Translation and its accompanying Concise Critical Comments, I have introduced the alternative rendering by an unitalicized “or.” “When the references illustrate the whole verse, the italic words are not printed, because not required.”

This feature has been eliminated. All sets of reference passages in this new edition of the Treasury are keyed to the appropriate words of the text of the Authorized Version, eliminating the ambiguity present in the original system.

Thomas Scott used the words “see on” to indicate a passage where a more complete set of references was collected. I have restored many instances of this feature which were inadvertently deleted or inconsistently retained in the original editions of the Treasury. I have expanded this most helpful feature by using the symbol “+” in many more places. Thomas Scott’s system is thus left intact. It may be distinguished from mine by the two different markings for essentially the same feature.

Cross-references have an advantage over chain references in that all the references are presented at one location, and with the new system of symbols introduced to this edition of the Treasury, the relative clarity, significance, or relationships of the references is presented at a single glance to the reader.

Studying all the references given for a text, then the references which that text can lead to, and so forth, will enable the careful student of Scripture to consider all the material in the Bible which relates to the subject or passage being studied.

Frequently in Bible study the student will want to know, “But what does the rest of Scripture have to say on this matter?” The only resource which can provide an answer will often be found to be the Treasury. No combination of additional Bible study tools quite duplicates the content of The New Treasury of Scripture Knowledge. At many places in the Bible the Treasury will be found more complete. Almost always it will have far more cross-references than any other source or combination of sources.

Scott comments, “The degree of labor and attention, which has been used to render the printing of the references correct, cannot easily be conceived: yet probably some errors still remain.” I have found five errors in Scott’s London Edition that were corrected in the original Treasury; four errors in the London Edition that were corrected in the American edition; twenty-eight errors in the London edition, which I corrected in this new edition of the Treasury during my typing and proofreading of the manuscript. Something over 4,000 corrections involving unjustifiable changes and deletions from Scott’s original references, and no less than 680 actual printing errors in the current edition of the original Treasury—459 from the Old Testament, 221 from the New Testament—have been found and corrected for this new edition of the Treasury. This new edition, therefore, is the most accurate collection of these extensive references available.

  
 

HOW TO USE THIS BOOK

 

The Bible is divided into separate books (such as Genesis, Exodus, or John). Each book is divided into chapters. Each chapter is divided into verses. This Bible study tool, The New Treasury of Scripture Knowledge, is arranged just like a Bible. It is divided into the same Bible books, chapters, and verses. To find information about any verse in the Bible, simply look up the book of the Bible where it is found, the chapter, and the verse. Whenever a Bible reference is given, the abbreviated name of the book is given first, followed by the chapter number, a colon, and the verse number. The reference John 3:16 means the book of John, chapter 3, verse 16.

This Bible study tool is designed to be used with any edition or translation of the Bible. This book provides for nearly every verse in the Bible a selection of other verses which shed light upon, clarify, or explain the verse you are consulting. Such verses are commonly known as “cross-references.” Many study Bibles contain cross-references in their center column, and you may already be familiar with these. This book provides a far more complete selection of cross-references than can be found in any other source. The great advantage of having such a complete selection of references is that the Bible is allowed to comment upon and explain itself—something which it does very well. The Bible explains itself even better, and in far greater detail, than people who are otherwise quite familiar with its contents might suppose.

Why should you study the Bible in this way? Careful students of the Bible are aware that this is the way which the Savior Himself studied and discussed Scripture (Luke 24:27,44; John 1:45; 5:39). It is the way which the apostle Paul used to expound and explain the Bible (Acts 17:2,3). Reflections of this method of studying Scripture can be seen in the way the apostle Paul quotes a series of texts of Scripture in his epistles (see especially Romans 3:9-18). So while there are many other valuable methods of Bible study, the method of comparing Scripture with Scripture (made possible by the cross-references gathered in this volume) is certainly a valid, if not the best, method of Bible study. It is a Scriptural method, used by Christ in his teaching (Lk 4:18), reflected by the frequent use of composite quotations from the Old Testament in the New (Mt 27:9), and commended by Paul in Acts 17:11: “These were more noble than those in Thessalonica, in that they received the word with all readiness of mind, and searched the scriptures daily, whether those things were so.” 

 

The English text from the King James or Authorised Version of 1611 for 2 Timothy 1:7, a passage alluded to in the Preface, reads:

7. For God hath not given us the spirit of fear; but of power, and of love, and of a sound mind.

Here is an example of what The New Treasury of Scripture Knowledge provides at 2 Timothy 1:7. 

7. the spirit. Ac *20:24. 21:13. Ro *8:15. He 2:15. 1 J *4:18. but. Mi *3:8. Zc *4:6. Lk 10:19. *24:49. Ac *1:8. 6:8. 9:22. *10:38. 1 Co *2:4. of love. Ro *5:5. Ga *5:22. Col 1:8. 1 P *1:22. a sound. Ps *119:80. Pr *2:7. *8:14. Lk *8:35. *15:17. Ac *26:11, 25. 2 Co 5:13, 14.

Rather than print out all the words of a verse, only the first words or the key words of a phrase or clause are printed in bold typeface. Following the key word will be found a set of cross-references to the other Bible passages which are helpful in understanding the verse you are reading. The key words are based on the King James or Authorized Version of 1611, but you will almost always find that the wording of any other version of the Bible is close enough that you can use the references with no difficulty. The asterisked verses represent especially clear passages that may be profitably consulted by even a new user of this volume.

Consider the references given above for the phrase “sound mind”: Ps *119:80. Pr *2:7. *8:14. Lk *8:35. *15:17. Ac *26:11, 25. 2 Co 5:13, 14. So that the nature of the help to be derived from consulting such a series of Bible references may be immediately seen by the reader, the text of these several references is printed out in full below: Psalms *119:80. “Let my heart be sound in thy statutes, that I be not ashamed.” Proverbs *2:7. “He layeth up sound wisdom for the righteous: he is a buckler to them that walk uprightly.”

 

Proverbs *8:14. “Counsel is mine, and sound wisdom: I am understanding; I have strength.”

 

Luke *8:35. “Then they went out to see what was done; and came to Jesus, and found the man, out of whom the devils were departed, sitting at the feet of Jesus, clothed, and in his right mind: and they were afraid.”

 

Luke *15:17. “And when he came to himself, he said, How many hired servants of my father’s have bread enough and to spare, and I perish with hunger!”

 

Acts *26:11, 25. (11) “And I punished them oft in every synagogue, and compelled them to blaspheme; and being exceedingly mad against them, I persecuted them even unto strange cities.” (25) “But he said, I am not mad, most noble Festus; but speak forth the words of truth and soberness.”

 

2 Co 5:13, 14. (13) “For whether we be beside ourselves, it is to God: or whether we be sober, it is for your cause.” (14) “For the love of Christ constraineth us; because we thus judge, that if one died for all, then were all dead.”

Notice the common thread of thought through these several verses as represented by the words “sound heart,” “sound wisdom,” “right mind,” “came to himself,” “not mad,” “sober.” These comforting and reassuring words furnish a biblical answer to the attempts of others bent on discouraging new-found interest in the Bible and spiritual things.

The cross-references do not furnish the same information that a concordance does. A Bible concordance is an alphabetical index to the words of the Bible. The cross-references given in the New Treasury are not merely to the same word, although this is sometimes the case, but to the same or a related thought, theme, doctrine, subject, concept, or literary motif, even when expressed in entirely different words, as can be seen from even the short example above.

For example, if you consult the cross-references given to Genesis 3:15, regarded as the first biblical prophecy of a coming Redeemer or Messiah, you will find over one hundred cross-references to other related messianic prophecies and the New Testament passages which show their fulfillment. Such a collection of references could not be found by means of a concordance alone. If the student will turn in the New Treasury to the clearest references given at Genesis 3:15, such as Genesis 49:10, even more references to messianic prophecy will be found. Used in this manner, the New Treasury can be used in an exhaustive study of any Bible subject, and will lead to more explanatory verses than any other study tool available.

Some readers may benefit by some suggestions as to the actual mechanics of using the volume. I have found it helpful to study at a well-lighted table, with the New Treasury open to the passage I am studying. I find it easiest to use two Bibles with good print. I keep the largest one with the clearest print open to the verse being studied. I use a smaller Bible to turn to the various references cited for the passage I am studying.

Whenever possible, it is best to consult all the references given. Frequently the relevance of earlier references cited becomes abundantly clear when all the references have been consulted. My own experience has taught me that when I do not understand the bearing or relevance of a particular reference given, the trouble is with me. I usually discover that as I learn more about the Bible passage, or the theme involved, the relevance of the passage becomes clear. When the subject is an important one, and I encounter what seems to be an obscure reference—one that does not seem to pertain to the passage I am trying to understand—I find that turning to that passage and looking up its references generally makes the intended relationship clear. But when time and interest would make this procedure impractical to the reader, an effort has been made in this edition to assist the reader by identifying the clearest texts, or the most crucial ones, for understanding the text being studied through the use of special symbols.

The New Treasury of Scripture Knowledge probably has more cross-references than you could hope to consult in a lifetime of use. Yet that is the very heart of its advantage over other study tools—it is an inexhaustible study resource. Just how can a reader use this volume without becoming bogged down by the sheer quantity of cross-references?

In devotional reading, as I read a Bible chapter, I often come upon a verse that particularly strikes my interest, or meets a particular need. At that point, I open the New Treasury and consult the references for that verse. Sometimes discussing the Bible with others who have a totally different understanding of what it says will motivate me to look up the references on the verses pertaining to a disputed doctrine or interpretation. For Sunday school lesson preparation I will often study the lesson Scripture text, then select a particularly significant or relevant verse or two and consult the references to that passage. Then I share just the few clearest references with the class when that verse is discussed.

It is better to use the New Treasury in your personal study briefly and regularly, rather than to set up an overly ambitious program of extended study, only to give up for lack of time or discipline to put the program into effect. The book will do no good closed on the shelf, but it will prove to be a rich spiritual resource if used right along with your regular reading of the Bible.

Why should you study the Bible by consulting well-chosen cross-references? Those who are most familiar with the Bible know that the Bible is its own best commentary. It is most essential when arriving at an understanding of what the Bible teaches on any given theme that we first come to an understanding of what the Bible itself says. This can only be done when we consult all the Bible has to say on a subject. If we wish to arrive at the truth God has placed in His Word, we must make that Word our first authority, and it would be better if it were our only authority. We must not cite Bible texts in an arbitrary fashion with no regard to context, the culture which produced the text, and the statements elsewhere in the Bible which bear on the theme or doctrine being considered. Jesus said we are to “search the Scriptures” (Jn 5:39). Certainly The New Treasury of Scripture Knowledge is a most essential Bible study tool which will enable you to do just that.

This book is intended to be an essential companion to your Bible reading and study. No matter how much or how little prior knowledge of the Bible you bring to this study tool, it will provide the needed assistance to understand the Bible more accurately and deeply. If your experience is similar to mine, you will find this book the most helpful aid to in-depth Bible study you have ever used.

  
 

SYMBOLS AND ABBREVIATIONS

 

Below is an explanation of the symbols and abbreviations used in this edition of The New Treasury of Scripture Knowledge. (The extended back jacket flap lists all of these and, removed, may be used as a bookmark.)

    *      placed before a cross-reference indicates an especially clear reference. These references should be looked up by the beginning user of this volume. As more experience is gained, all the references may be consulted.

          placed before a cross-reference indicates a critically clear, pertinent, significant reference.

    +      A fuller collection of references to this term are gathered at the verse so indicated.

    +* or+      Additional references to this topic, or a fuller collection for this topic is given at the verse so indicated.

          Contrast. Identifies groups of references gathered on another aspect of the topic, or identifies cross references which explain an apparent or alleged contradiction or alternate doctrinal position.

    =      Identifies a type or antitype.

    e      Type or antitype identified on biblical authority.

          Identifies quotations in the New Testament from the Old Testament, and at Old Testament passages the fact that they are quoted in the New Testament.

    ▶℘      Identifies quotations from the Pentateuch in the prophets.

          Identifies references which are the fulfillment of prophecy.

          Indicates a strict parallel passage, as in the gospels, or the books of Samuel, Kings, and Chronicles. These have not been noted exhaustively, but only selectively.

    S#      placed before a Strong’s number (S#2313h) indicates that all the occurrences of the original Hebrew or Greek word so marked are given here.

    S#      placed before a Strong’s number (S#2313g) indicates that all the occurrences to the Hebrew or Greek word which are relevant or similar to the use there are given.

    ( )      When a cross-reference in a figure–of–speech listing is placed in parentheses, this indicates that the figure is not apparent in English versions (KJV, Young’s Literal Translation, or Rotherham) and so is not cross-referenced back to the explanation of the figure at the passage so listed.

    ( )      In a series of references to a Hebrew or Greek word identified by its Strong’s number, the English translation is given in parentheses when the word is rendered differently in a particular reference.

    ( )      An English word in parentheses after a verse reference lets the reader know which word in that verse translates the same underlying Hebrew or Greek word.

    ( )      A word placed in parentheses in connection with the figure of speech Ellipsis indicates the word is not present in the original language, but is to be supplied in accordance with the figure of speech as indicated. 

    CB      Companion Bible

    F/L      In the book of Isaiah, sets of references to “first” (Is ch. 1-39) and “last” (Is ch. 40-66) portions of Isaiah are given to demonstrate the unity of the book. Words alleged by some authorities to occur in only the first portion of the book are seen to be used in the latter portion, demonstrating that the book is the work of a single author.

    ƒ      Figures of speech are identified with a reference number, such as ƒ102, followed by the name of the figure of speech in the main entry, or a reference to where that figure is explained, and to where all the other instances of that particular figure, or a subset of that figure, can be found. This feature is an essential aid to Bible interpretation. This is the first time that such information has been made readily accessible to the ordinary Bible reader in one source. The Companion Bible identifies many of the figures of speech in its margins, and has a list with brief definitions in its Appendix 6. However, users of The Companion Bible who come across an important instance of the use of a figure of speech are not led in that volume to the other instances of its use. But to learn to identify a figure when it is used, one needs to see it in many contexts until one has developed a “feel” for the figure, and can learn its characteristics enough to be able to identify it wherever it occurs. Of course, one can consult E. W. Bullinger’s Figures of Speech Used in the Bible, but there are many instances given in the margins of The Companion Bible which are not listed or discussed in that book, and many instances given in the book not given in The Companion Bible. This edition of the Treasury remedies that, and furnishes additional references to the figures not found in either of those two excellent sources.

          The names of the figures of speech have been alphabetized and given reference numbers from 1 to 180. Often the reference number is followed by additional letters and numbers to clearly identify the specific category of the figure of speech. The full alphabetical list of the figures with the subcategories is given in the Figure of Speech Index at the end of this volume.

    B      B542 means a reference is made to page 542 of E. W. Bullinger’s Figures of Speech Used in the Bible. All main figure of speech entries are so keyed to this volume.

    g or h      Indicates verbal references to the same Hebrew or Greek words when used after a cross-reference. After a Strong’s number, indicates whether the number refers to the Hebrew or Greek lexicon at the end of Strong’s Concordance.

    Gr.      Greek

    Heb.      Hebrew

    ISBE      International Standard Bible Encyclopedia

    lit.      Literally

    mg      A reference to the marginal reading found in the center column of many editions of the King James or Authorized Version of the Bible.

    MM      James Hope Moulton and George Milligan, The Vocabulary of the Greek Testament.

    n      Placed after a cross reference (Ge 2:7n) means that there is a pertinent note at that reference about the subject of the reference. This new feature makes the many notes throughout the New Treasury far more accessible than in previous editions and provides a unique internal cross-referencing system for the notes.

    or,      Italicized “or,” identifies a marginal reading supplied by the translators of the Authorized or King James Version.

    or,      Unitalicized “or,” identifies alternate renderings supplied by this editor from Robert Young’s Literal Translation and its accompanying Concise Critical Comments, and other sources.

    S#      There are selected references to the numbers of Strong’s Concordance throughout this edition of the Treasury, so relating information in the Treasury with other published Bible study reference tools keyed to Strong’s Concordance. Consult the Strong’s Number Index at the end of this volume.

    T#      Topic numbers are for the first time furnished in this edition of the Treasury, together with an index to these topics, to give the New Treasury all the advantages of a topical Bible or topical arrangement of the Scriptures. Sometimes the full set of references for more than one topic is located at the same verse. To help the user rapidly identify the appropriate set of references, the topic numbers are given at each major collection of indexed topical references.

    TDNT      Theological Dictionary of the New Testament

    w      “with.” This symbol is used whenever cross-references are listed out of their normal biblical sequence in order to show important relationships between passages, relationships which would be lost if all the references were always cited only in the biblical order. Normally, however, references are cited in their biblical order, excepting that references are first given to verses within the same biblical book. All other references are cited in turn in biblical order. It is a sound rule of interpretation to seek first to understand the meaning of the language of an author by reference to the use of the same or similar language in the same book.

    ‡      placed after a topic number indicates the topic provides a set of proof texts used to support a false doctrine. The importance of including selected references of this category cannot be overestimated, for this furnishes the Bible-believing Christian with a defense against false doctrines promulgated by what are sometimes known as “false cults.” Thus, by means of these symbols you can learn the commonly cited proof texts used to support a mistaken interpretation, and by reference to the cross-references not so marked, and especially by reference to cross-references marked with a symbol, the reader can learn the biblical answer to many of the false positions of the cults. Such helpful sets of cross-references are now marked out for the reader more fully in the New Treasury than in any other single reference source available.

    ? or x      placed before a cross-reference indicates doubtful validity of the reference, for it is a wrong identification of the source of a quotation, or it is a proof text underlying a mistaken doctrinal or prophetic interpretation, or it is a questionable identification of a figure of speech—questionable because it is misidentified, or arbitrarily supports a mistaken doctrinal viewpoint.

Begrafnispreek Psalm 9: die twee poorte

Skriflesing: Psalm 9

Teksverse: Psalm 9:14,15 & 10:14

Psalms: 42:1,5 & 146:1,3

1 Inleiding

Vir amper ‘n jaar en ‘n half het ons ontslape X voor die poorte van die dood gelê. Dit was ‘n oneindig moeilike tyd vir u almal.

Maar toe is X, ‘n paar dae gelede, opgetel by die poorte van die dood en gedra deur die poorte van die heerlikheid – deur die Here Self.

Só mag ons as gelowiges vandag na X se sterwe kyk. Dit is ‘n heerlik troos as ons dit so mag sien: in die lig van die sterwe en opstanding van Christus, ons enigste troos in lewe én in sterwe.

  1. Die onwankelbare fondament van die gebed.
  2. Gered uit die poorte van die dood en tot
  3. in die poorte van die heerlikheid

2.1 Die onwankelbare fondament van die gebed

In Psalm 9 bevind Dawid hom in doods-nood vanweë sy vyande. Maar Dawid het ook geweet waarheen om te gaan met sy nood. In ons teks (14) bid Dawid: Wees my genadig, HERE

Luther noem party tekste in die Bybel klein Bybeltjies, omdat daardie tekste kort en kragtig die hele hart van die Evangelie saamvat. So kan ons ook hierdie gebed van Dawid ‘n klein Gebedeboek noem. Dit vat kort en kragtig die diepste kern van die gebed saam. Wees my genadig, HERE … In Nuwe Testamentiese woorde vertaal, is dit: Verhoor ons om Christus wil.

Wees my genadig, HERE … kort, ‘n kort gebed, ‘n kort leer. Maar dit is ‘n trap, ‘n leer wat tot in die hemel reik. Met hierdie gebed in die Naam van Christus kom ons tot by God. En nie net dit nie. Daarin lê ook die sekerheid dat God ons sal verhoor. In al ons nood, in al ons dood, in al ons hartseer. Met so ‘n gebed tree Christus Self vir ons in.

In die volgende woorde word hierdie troosryke genade uitgespel:

  1. U wat my verhef uit die poorte van die dood;
  2. sodat ek al u roemryke dade kan vertel, in die poorte van die dogter van Sion kan juig oor u heil.
  3. Eers hoor ons van poorte van die dood en dan
  4. van die poorte van die Nuwe Jerusalem, Sion.

Twee maal poorte … By hierdie twee Evangelie-wonders wil ek verder stilstaan. Dawid sê eerstens:

2.2 God het hom gered uit die poorte van die dood

So dodelik-ernstig, so tot-die-dood-toe-kritiek was die bedreiging vir Dawid, dat hy hom bevind het in die poorte van die dood. Sy nood was doods-nood, sterwens-nood. Kan dit erger, kan dit swaarder wees?

En ons weet: Geen mens kan ons help as dit by die dood kom nie. Geen mensehande is sterk genoeg om ons uit die kake van die doderyk te verlos nie.

Maar Dawid het ervaar: geen nood is vir God te groot nie. Die HERE is sterker selfs as die dood.

Dawid vertel ons hoé die HERE hom gered het. En hy het hierdie verlossing opgeteken, sodat ons in die aangesig van die dood ons deur hierdie verlossingsgeskiedenis sal laat bemoedig. Hy vertel: U het my verhef uit die poorte van die dood. Toe Dawid daar in die poorte van die dood gelê het, was die hande van die HERE daar; daardie hande het hom opgetel uit die poorte van die dood.

En as Nuwe Testamentiese gelowiges weet u: Dit is ‘n afskaduwing van die sterwe en opstanding van Christus. Hy het nie net voor die poorte van die doderyk gelê nie, maar – Hy het daarin gegaan. Maar God het Hom verhef uit die dood. Jesus het opgestaan en ons saam met Hom. Hy het die dood vernietig deur sy verlossing (2 Tim 1:10). En ons het deel daaraan. Want Efesiërs 2:4-6 jubel: God, wat ryk is in genade, het ons deur sy grote liefde waarmee Hy ons liefgehad het, … lewend gemaak saam met Christus en saam opgewek.

Christus is die hand van God, wat ons verhef uit die poorte van die dood.

Daarom sê ons Here Jesus ook vir Petrus: die poorte van die doderyk sal die kerk, die poorte van die doderyk sal God se kinders nie oorweldig nie. (Mt 16:18)

In Psalm 9 vers 14 bid Dawid: … HERE, aanskou my ellende. Sien dit! En in Psalm 10:14 verklaar hy: U hét dit gesien; want U aanskou die moeite en verdriet, sodat ‘n mens dit in u hand sal gee. Die HERE se sien is meerr as ons sien. Ons sien ons verdriet en ons sien mekaar se hartseer. Maar – ons kan niks daaraan doen nie. Maar God sien en sy sien beteken verlossing: Hy verhef ons uit die poorte van die dood tot …

2.3 in die poorte van die heerlikheid

Dawid vertel: Hy is verhef uit die poorte van die dood, sodat ek al u roemryke dade kan vertel, in die poorte van die dogter van Sion kan juig oor u heil. (Ps 9:14)

  1. Eers was daar die poorte van die dood.
  2. Nou hoor ons van die poorte van die dogter van Sion, van Jerusalem.

Die HERE het Dawid gered uit die dood met die bedoeling: sodat ek al u roemryke dade kan vertel, in die poorte van die dogter van Sion kan juig oor u heil. Dawid kon terugkeer na die stad Jerusalem en hy het in die tabernakel gejuig oor God se heil. Daarvoor is hy gered, om God se roemryke dade te vertel. In die poorte beteken: binne-in die stad.

So mag ons ook die werk van Christus en ons sterwe as gelowiges sien. God, wat ryk is in geade, het ons deur sy grote liefde waarmee Hy ons liefgehad het, … lewend gemaak saam met Christus … en saam opgewek en sáám laat sit in die hemele in Christus Jesus (Ef. 2:4-6). In beginsel, deur die geloof in Christus, het ons klaar deur die poorte gegaan en sit ons reeds in die hemele. En met ons dood gaan ons in om vir altyd by Hom te wees.

Sterwe beteken om deur die poorte van die Nuwe Jerusalem te gaan. In die woorde van Psalm 118:10:

Dit is die poort van Isr’els HERE,

wat voor sy huis as wagter staan;

die poort wat meld van heil en ere,

waardeur sy gunsvolk in mag gaan.

En daar, daar in die Nuwe Jerusalem sal ons die roemryke dade van die HERE vertel:

Daar sal ek, HEER, met dankgebede

U groot maak op die dag van fees,

want U was in my angsverlede

vir my tot hulp en heil gewees.

Sterwe beteken in die woorde van Psalm 43:3:

Dan gaan ek in na Gods altare,

tot God, my God, my vreugde=en lied;

dan speel ek met die harpenare,

dan ruis vir U my blye snare –

vir U wat my, ná kort verdriet,

‘n eewge vreugde bied.

3. Slot

Psalm 9:15 vertel van die heerlike uitsig wat ons as gelowiges het. Ons word gered uit die dood, sodat ek al u roemryke dade kan vertel, in die poorte van die dogter van Sion kan juig oor u heil.

In die beryming van Openbaring 7 vers 9 tot 17:

9:1

Toe staar ek deur die wêreldnagte

– lighoogtes het my oog geboei -,

en ‘k sien uit alle mensgeslagte

‘n skaar, ontelbaar, saamgevloei.

Hul staan, uit alle volke en lande,

nou voor die Lam en voor Gods troon,

die vredespalmtak in die hande,

hul wit gewaad in eenvoud skoon.

9:2

Ek hoor hul stem die lug deurbewe:

“Die reddingseer”, so hef hul aan,

“bring ons aan God, so hoog verhewe,

en aan die Lam wat by Hom staan!”

En om die troon en ouderlinge,

en viertal wesens wonderbaar,

sien ek in altyd wyer kringe,

oneindig ver, die eng’leskaar.

En dit begin nou al – waar geliefdes in Christus ontslaap.

AMEN

Net die Woord kan die Woord verklaar

Daar word nogal aansprake gemaak oor die belangrikheid van byvoorbeeld die argeologie en kennis van die kultuur van die Bybellande om die Bybel te kan verklaar.

Dit is ‘n baie gevaarlike opvatting. Ek noem 2 redes:

  1. As dit regtig waar is, kan ‘n lidmaat die Bybel nie verklaar nie en ook nie verstaan nie. Dan is ons terug by die Roomse Kerk, waar die kerk tussen die Bybel en die lidmaat instaan. Die lidmaat moet dan by die teoloog hoor wat die Here sê.
  2. Dit is ‘n belediging vir God, want daarmee maak ons asof God nie die Bybel kan verklaar sonder die hulp van mense, van  wetenskaplikes nie.

Dit was egter deur die eeue heen die geloof dat die Bybel sy eie Uitlegger is. Skrif-met-Skrif-vergelyking noem ons dit. Deur te luister na ander tekste (na die stem van die Here Jesus Christus, ons hoogste Leraar), verklaar ons Leraar Self sy eie Woord vir ons.
Hy het ook belowe dat Hy dit sal doen. Wie maak asof die wetenskap noodsaaklik is, plaas n vraagteken agter die betroubaarheid van hierdie belofte.
Net die Woord alleen is heeltemal genoeg om die Woord te verklaar. Daarom moet die Woord aan die Woord kom in Skrifverklaring.
Die Woord is volmaak, mense nie.

Die kerk is ’n hospitaal vol siek mense

Die kerk is ‘n hospitaal vol siek mense.

So het Martin Luther die kerk op ‘n keer op sy kenmerkende manier beskryf.

Daar is mense wat neersien op die kerk en sê: As die kerk so lyk, wil ek nie aan die kerk of aan hierdie spesifieke kerk behoort nie. Mense loop weg uit die kerk, omdat hulle hulle erger aan die sondaars in die kerk. Hulle neem aanstoot aan so ‘n nes van melaatses, siekes, lammes, kreupeles en bedelaars.

Hierdie mense is in hulle eie oë hulle kerngesond en daarom wil hulle nie in ‘n hospitaal bly nie.

Hierdie houding openbaar ‘n gebrek aan selfkennis. Juis sulke mense het ons Here Jesus aangespreek met die woord: Die wat gesond is, het die geneesheer nie nodig nie (Mt 9:12). Daarmee het Jesus bedoel: Die wat dínk dat hulle gesond is, het geen behoefte aan ‘n dokter nie. Dit was gemik teen die Fariseërs, wat Jesus nie nodig gehad het nie. Hulle was na eie mening gesond, maar stokblind was vir hulle eie doodstoestand, vir hulle eie pasiëntstatus – blind en doof en dood.

So ‘n houding openbaar nie net ‘n gebrek aan selfkennis nie. Nee, dit is nog baie erger. Dit verraai ‘n totale gemis aan Christus-kennis. By sulke mense ontbreek die kennis waarom ons Here Jesus gekom het en moes kom: nie om regverdiges te roep nie, maar sondaars tot bekering. (Mt 9:13)

Vir die Fariseërs wat so tot barstens toe vol was van hulle eie goeie gesondheid sê Jesus: Gaan leer wat dit beteken: Ek wil barmhartigheid hê en nie offerande nie …. (Mt 9:13)

Dit is ‘n aanhaling uit Hosea 6:6: Want Ek het ‘n behae in liefde en nie in offerande nie, en in kennis van God meer as in brandoffers.

Dit moes die Fariseërs tot in die fondamente van hulle gewaande vroomheid en slimmigheid geruk en verneder het: Gaan leergaan leer in die Bybel, in die Woord, wat julle meen julle so goed ken, maar nie ken nie. Gaan leer … gaan lees ‘n slag gelowig julle Bybel en met name Hosea 6 vers 6. Gaan leer … want julle het dit nog nie geleer nie. Wie nie luister en gehoorsaam nie, het nog nie geleer nie. Jy kan ongeleerd wees ten spyte van en ondanks al jou geleerdheid.

Daar in Hosea word dieselfde probleem aangespreek: mense wat op hulle naaste trap, maar dink dat hulle baie vroom is met al hulle offers – mense wat blind is vir hulle eie siekte en doodstoestand.

Gaan leer wat dit beteken: Ek wil barmhartigheid hê. En dan wys Jesus hulle op die hoogste, heerlikste, wonderlikste, mees volmaakte daad van barmhartigheid wat die wêreld ooit gesien het: Ek het nie gekom om regverdiges te roep nie, maar sondaars tot bekering.

Na wat ‘n hospitaal het Hy nie gekom nie: mense tot die dood toe siek. Nee, eintlik het Hy na die lykshuis van die hospitaal gegaan. Want daar het ons almal gelê: dood in die misdade en in die sonde.

Weet ons nog wat barmhartigheid is? Onverdiende, verbeurde, genadige liefde van God vir sondaars, vir gehospitaliseerdes. Hy het gekom om sondaars te roep tot bekering. En weet u nog wat bekering is: om so siek en melaats as wat u is, na die groot Geneeshaar te keer. Ja, om kerk toe te gaan, na die hospitaal toe, met die geloofsoortuiging: Nogtans het Hy óns krankhede op Hom geneem, en óns smarte—dié het Hy gedra… die straf wat vir ons die vrede aanbring, was op Hom, en deur sy wonde het daar vir ons genesing gekom. (Jes. 53:4,5)

Ek wil barmhartigheid hê. Dit wil sê ons Here Jesus Christus vra dit ook van ons: Ek wil barmhartigheid hê óók, ja óók van julle. Hy vra van ons sondaarsliefde. Hy vra dat ons mekaar sal liefhê, al verdien die ander dit nie – want dít is wat barmhartigheid is.

Weet u wat is die hoogste en heerlikste vorm van barmhartigheid? As u aan u medepasiënte vertel van die barmhartigheid van ons groot Geneesheer: Hy het nie gekom om regverdiges te roep nie, maar sondaars tot bekering. Is dit nie heerlik om dit te mag doen nie?

En weet u wanneer sal u barmhartig wees? Daardie dag as u die barmhartigheid van ons Here Jesus Christus aan eie lyf ervaar het.

Salig is die barmhartiges (en hulle alleen), want aan hulle (alleen) sal barmhartigheid bewys word. (Mt 5:7)

Die moeilike leer van die uitverkiesing

Preek gehou op 17 April 2016

 

Skrifgedeelte: 1 Tessalonisense 1

Teks: 1 Tessalonisense 1:2-4

Datum: 17 April 2016

Psalms: 105:1,2,3; 89:6,7; 86:6; 105:4,5,6; 72:2, 10, 11

1. Inleiding

Baie gelowiges vind die leer van die uitverkiesing ‘n uiters moeilike, onverstaanbare leerstuk. Daarmee moet die dominee gewone lidmate liewer nie belas nie, om van pas bekeerdes nie eens te praat nie. Dit is eerder ‘n leerstuk wat tuishoort op teologiese skole. Dit kan eerder gepreek word aan gemeentes wat bestaan uit geleerdes soos professore, doktore en studente.

So voel baie lidmate.

Tog staan dit in die Bybel en álles- ja ook die leer van die uitverkiesing- , álles wat in die Woord opgeneem is, is noodsaaklik is tot God se eer en tot ons saligheid.

Ek oordink vandag: Die moeilike leer van die uitverkiesing.

  1. Die moeilike leer verkondig aan ‘n baie jong gemeente
  2. Die uitverkiesing kan gesien word
  3. Die uitverkiesing het sy oorsprong in God se liefde, sy liefde vind gestalte in sy werke

2. Inhoud

2.1 Die moeilike leer verkondig aan ‘n baie jong gemeente

In 1 Tessalonisense skryf Paulus aan ‘n jong gemeente. Dit is is dus ‘n gemeente wat bestaan uit mense wat maar kort tevore tot bekering gekom het.

Die gemeente is gestig op sy tweede sendingreis. Daar was ryk vrug op die apostel se Woordverkondiging. Binne die kort tydperk van twee weke het die gemeente tot stand gekom. Dit wys ‘n mens die krag van die Woord. Paulus skryf ook in v 5: ons evangelie het tot julle nie gekom in woord alleen nie, maar ook in krag ….

Ongelukkig was daar Jode wat onbekeerd gebly het. Hulle kon die evangelie nie verdra nie – iets wat van nature eie is aan ons almal. Daarom het hierdie Jode ‘n oproer in die stad bewerk. Die gevolg was dat Paulus en sy metgeselle moes padgee.

Hulle was dus skaars ‘n maand of twee werksaam in die gemeente. ‘n Mens sou dink: Dit kan beslis nie genoeg tyd wees om die gemeente in te lei in die leer van die kerk nie.Wel het Paulus later nog vir Timoteus teruggestuur om die gemeente te verstek.

Kort na sy vlug en na die terugkeer van Timoteus het Paulus hierdie brief geskrywe. Die gemeente was toe net enkele maande oud.

En dan is die verrassende in die brief dít: Paulus begín met met die moeilike leer van die uitverkiesing. Soos wat die geval is met die meeste van sy briewe, begin hy hierdie een ook met ‘n dankgebed. En hierdie dankgebed is een groot loflied op God se uitverkiesing. Die genadige uitverkiesing van God, sy werke dus, staan in die middelpunt in hierdie bede.

Asof dit nie al moeilik genoeg is nie, sê Paulus boonop: Ons weet van julle verkiesing, broeders wat deur God bemin word. Ons wéét dat julle uitverkies is … Dit sal menige Gereformeerde se oë laat rek: Kan ons dit weet? Is dit iets wat ons eers sal hoor as die boek van die lewe eenmaal oopgeslaan sal word nie? As ons in die hemel kom nie?

2.2. Die uitverkiesing kan gesien word

Paulus skryf: Ons wéét van julle verkiesing. Hierdie woord wéét het die betekenis van: Ons wéét dit op grond van sekere sigbare feite; ons kennis van julle verkiesing berus dus nie op raaiwerk nie, maar op sigbare bewyse.

Jy kan dus wéét dat jy uitverkies is! En jy kan dit wéét uit drie dinge: geloof, hoop en liefde. Dit is vir Paulus bewyse van ons uitverkiesing: 1. die werk van julle geloof en 2. die arbeid van julle liefde en 3. die lydsaamheid van julle hoop op onse Here Jesus Christus, voor onse God en Vader (v 3).

Ek wil by aldrie stilstaan. Dit kom ter sprake in vers 3. En in vers 8 tot 10 kry ons ‘n verdere beskrywing van wat met geloof, hoop en liefde bedoel word. Dit is daarom baie belangrik om vers 8 tot 10 te gebruik in die verklaring van vers 3.

  1. Die eerste bewys van hulle uitverkiesing is hulle geloofswerke.

Uit hulle geloof het werke voortgespruit. Uit hulle werke het hulle geloof geblyk. Dit is immers ‘n kenmerk van die ware geloof: dat die vrugte dra.

By die werke kan ons maar gerus so wyd as moontlik gaan: ons getroue kerkgang, ons liefde vir mekaar, ons bereidheid om te vergewe, ens.

Maar veral dink Paulus in die verband van die brief aan dit wat ons lees in vers 8: Want van julle uit het die woord van die Here weerklink nie alleen in Macedónië en Acháje nie, maar ook op elke plek het julle geloof in God uitgegaan …. Die lidmate van Tessalonika het dus die Woord aktief uitgedra.

Dink u dit nou maar ‘n bietjie in: Maar hoogstens ses maande tevore het hierdie mense die evangelie gehoor. En nou alreeds kan Paulus skryf: Van julle uit is die Woord verkondig in Acháje en Macedonië, ja, in alle plekke. Met alle plekke bedoel Paulus waarskynlik Palestina, Sirië en Klein-Asië. Ons staan dus voor die byna ongelooflike feit dat ‘n groepie pasbekeerdes die Woord binne die tydsbestek van enkele maande die Evangelie oor so ‘n wye gebied verkondig het.

Paulus gebruik hier ‘n baie interessante woord, weerklink: Van julle uit het die Woord weerklink. Die Tessalonisense word vergelyk met ‘n klankbord: ‘n klankbord wat klanke opvang, versterk en in verskillende rigtings weerkaats. So ‘n klankbord skep nie self die klanke nie, maar ontvang dit uit ‘n ander bron, versterk dit en weerkaats dit in verskillende rigtings. So het die Tessalonisense die geklank van die Woord opgevang en verder laat weerklink.

Meer nog: hulle het ook die klank versterk deur die manier waarop hulle ontvang het, naamlik met blydskap.

Dit maak ‘n mens skaam as jy hoor van so ‘n jong sendinggemeente wat die Woord so aktief uitgedra het. Hoe lyk dit by ons, ‘n ou, gevestigde kerk? Laat ons die Evangelie ook so weergalm in huwelik en gesin, by die werksplek en op skool? Is ons blydskap en geloofswerke sigbaar? En in verband met ons gelese gedeelte: Dra ons die Woord uit? En kan ons ‘n klankbord wees as daar geen klankbron is nie, as ons nie Sondae kom onder die geklank van die Woord nie?

  1. ‘n Tweede teken dat die Tessalonisense uitverkorenes was, was hulle liefde vir God en naaste.

Die arbeid van julle liefde, noem Paulus dit. Dit wil sê: Hulle liefde het sigbaar geword in hulle arbeid, in hulle dade. Hulle liefde vir God en hulle naaste was sigbaar.

Die liefde het hulle gedryf tot dade van liefde.

In vers 9 vertel Paulus meer van hierdie liefdesarbeid: hoe hulle hulle van die afgode bekeer het tot God, om die lewende en waaragtige God te dien.

Die Evangelie het ‘n geweldige omwenteling in hulle lewe gebring. Hulle het gebreek met die afgode, wat hulle sedert hulle kinderdae gedien het. Hulle het die rug gekeer op die gode, wat hulle voorgeslagte en die meerderheid van hulle stad gedien het. Dit was sekerlik nie maklik om teen die meerderheid en om teen die openbare mening in te gaan nie.

Geld, werk, sport, ontspanning is baie mense se afgode in ons tyd. As hierdie dinge ons aandag sodanig in beslag, dat ons kerkwerk, ons huisgodsdiens, ons erediensbywoning daaronder ly – dan is dit afgode. Alles wat belangriker is as God – dit alles is afgode.

Om te breek met die afgode, om te besluit dat God belangriker is as enigiets en enigiemand anders – dit is sekerlik nie maklik nie. Hoe het die Tessalonisense dit reggekry? Deur die liefde. Die liefde, wat Gód geskep het in hulle harte, die ware liefde het hulle gedring en gedryf en gedra. Die liefde was die groot geheim van hulle vurige liefde vir die Here.

En hierdie liefde was sekerlik nie maar net ‘n saak van die hart nie. Dit sien ‘n mens in die betekenis van die woord bekeer in vers 10. In die Bybel is daar twee woorde vir bekering: die een dui op ‘n harts-verandering; die ander wys op’n verandering in dade, in arbeid. Bekering is nooit maar net ‘n hartsomwenteling nie. Ware liefde tot God kom tot openbaring dade van liefde. Ook dade van liefde vir ons medemens. Ware liefde vir God het alles te make met liefde vir ons broeder. As iemand sê: Ek het God lief—en sy broeder haat, is hy ‘n leuenaar, sê 1 Johannes 4:20. Die liefde is sagmoedig, dit hou nie boek van die kwaad nie (1 Kor 13).

  1. Die derde bewys van die uitverkiesing van die Tessalonisense was hulle hoop: hulle hoop op die wederkoms van hulle Here Jesus Christus op die wolke van die hemel.

Die uitsig op daardie groot en heerlike dag het hulle laat aanhou, laat volhard in geloofswerke. Dit het hulle laat aanhou in arbeid vir die Here ondanks hewige vervolging wat hulle moes verduur. Die hoop het hulle aangevuur om aan te hou werk vir die saak van die Evangelie.

In hulle geloofsvolharding, in hulle ywerig aanhou werk vir God – in al hierdie dinge kon ‘n mens sien dat hulle vol hoop verlang het na die wederkoms.

In vers 10 kom die Tessalonisense se hoop weer ter sprake. Daar lees ons dat hulle die Seun van God verwag het uit die hemele. Hulle het Hom verwag, dit wil sê: Hulle het met groot geduld en met vaste vertroue uitgesien na daardie dag.

Hierdie verwag het ook die betekenis van: om gereed te wees vir sy terugkeer. As jy ‘n besoeker verwag, berei jy jou voor vir sy koms. Jy sorg dat alles in jou huis in orde is om hom ‘n goeie ontvangs te gee. Net so beteken “om Jesus te verwag” om gereed te wees vir sy koms, om jou voor te berei.

Hulle hoop het dus die Tessalonisense se lewe beïnvloed. Die verwagting het hulle beïnvloed om hulle lewenshuis in orde te kry. Dit het hulle aangespoor tot liefdesarbeid vir God en naaste.

Is ons voorbereid? Bepaal en beïnvloed die verlange na die wederkoms ons lewens? Hoe het ons lewe gelyk in die week wat verby is? Kon dit in u doen en late, kon dit in u liefdevolle optrede en geduld teenoor medegelowiges gesien word dat u diep onder die indruk is van die nabyheid van ons Here Jesus se wederkoms?

Geloof, liefde en hoop – hierdie drie was die tekens van die gelowiges in Tessalonika se uitverkiesing.

Maar waar het hulle dit gekry? Van God.

2.3 Die uitverkiesing het sy oorsprong in God se liefde, sy liefde vind gestalte in sy werke

Hy is die Gewer van hulle geloof, liefde en hoop. Daarom dank Paulus Hom ook daarvoor in hierdie dankgebed: Ons dank God altyd oor julle almal as ons aan julle dink in ons gebede en onophoudelik in gedagte hou die werk van julle geloof en die arbeid van julle liefde en die lydsaamheid van julle hoop…

In vers 5 skryf Paulus hoe die Here hierdie drie dinge in hulle lewens gewerk het: Want ons evangelie het tot julle nie gekom in woord alleen nie, maar ook in krag en in die Heilige Gees en in volle versekerdheid, soos julle weet hoedanig ons onder julle om julle ontwil gewees het. God het dit in hulle gewerk deur sy Woord en Gees.

Deur die prediking het die Heilige Gees die geloof, liefde en hoop in hulle harte uitgestort.

Dit moet ons onder die indruk bring hoe belangrik die prediking is ook vir ons vandag. Want deur die prediking van die Woord verwerklik God se uitverkiesing in ons lewe. Geloof, hoop en liefde ontkiem in die vrugbare grond van die Evangelie.

In vers 4 noem die apostel die Tessalonisense uitverkorenes, broeders wat deur God bemin word. Agter hulle uitverkiesing en in die oorsprong daarvan en en in die vrugte daarvan, sien hy dus die liefde van God.

Hierdie liefde is nie iets vaags nie. Die gawe van sy Seun is die hoogste bewys van sy liefde. Want so lief het God die wêreld gehad, dat Hy sy eniggebore Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar die ewige lewe kan hê. (Joh 3:16) Hierin is die liefde van God tot ons geopenbaar, dat God sy eniggebore Seun in die wêreld gestuur het, sodat ons deur Hom kan lewe. En dit is ‘n onverdiende liefde, want: Hierin is die liefde: nie dat ons God liefgehad het nie, maar dat Hy ons liefgehad het en sy Seun gestuur het as ‘n versoening vir ons sondes. (1 Jn 4:9,10) In Romeine 5:8 sê die apostel: God bewys sy liefde tot ons daarin dat Christus vir ons gesterf het toe ons nog sondaars was.

In sy groot, genadige liefde kom Hy na mense toe, wat Hom nie lief het nie en deur die krag van die Woord skenk Hy aan hulle geloof, liefde, hoop.

Daar is mense wat die uitverkiesing beskou as ‘n harde leer. Die Bybel laat ons egter iets anders agter en in die uitverkiesing sien: die liefde van God die Vader.

3. Slot

Dit moet gesién word dat u ‘n uitverkorene is. U geloof, liefde en hoop is die tekens daarvan.

U moet ook God daarvoor dank, want in hierdie drie sien u sy liefde in u lewe.

En ons mag Hom ook met vrymoedigheid daarom bid in die Naam van Jesus Christus.

Maar dan moet ons ook kerk toe gaan. Dan moet ons die instrumente soek, waardeur Hy die geloof, liefde en hoop in ons skep – sy Gees en Woord.

Wie glo dat Christus weerkom, wie Hom verwag, sal hom of haar ook daarop voorberei deur die prediking van die Woord.

Dan kry ons ook ons gesindheid teenoor mekaar, ons liefde in orde.

AMEN

Calvyn oor die heerlikheid en troos van die Evangelie: God se genade het ons ellende verswelg

In ‘n voorwoord tot ‘n Franse Bybelvertaling in 1534 skryf Calvyn oor die groot lyn van die  héle Bybel, Ou en Nuwe Testament:

Sonder die Evangelie is alles nutteloos en tevergeefs.

Sonder die Evangelie is ons nie Christene nie.

Sonder die evangelie

  • is alle rykdom armoede,
  • is alle wysheid dwaasheid voor God,
  • is krag swakheid, en
  • is al die geregtigheid van die mens onder die oordeel van God.

Maar – deur die kennis van die Evangelie is ons gemaak

  • tot kinders van God,
  • tot erfgename van God saam met Jesus Christus …

Deur Jesus Christus

  • is die swakke sterk,
  • is die sondaar geregverdig,
  • is die verlatene getroos,
  • die twyfelende seker
  • en slawe vry …

Die Evangelie is die krag tot redding van elkeen wat glo …

Hieruit volg dat alle goeie dinge wat ons kan begeer, in Christus alleen te vind is.

Want …:

  • Hy is veroordeel om ons vry te spreek …
  • Hy is ‘n vloek gemaak sodat ons geseën kan word …

Hy het gesterf, …

  • sodat ons kan lewe …
  • sodat die doderyk weggesink het in die doderyk
  • sodat die hel deurboor is ….

In kort: (sy) genade het (ons) ellende verswelg …

En dan is ons

  • getroos ondanks verdrukking,
  • bly ondanks smart …,
  • ryk ondanks armoede …,
  • lewend ondanks die dood.

Dit is in kort wat ons behoort te soek in die hele Skrif:

Om Christus waarlik te ken en die oneindige groot rykdom in Hom, wat die Vader aan ons skenk.”