Argief

(28) Die Psalms van Christus

Psalm 6 (3): Vir my is die lewe Christus

KLIEK HIER om ‘n samevattende PDF-dokument van ALLE oordenkings van die Psalms af te laai

Want vir my is die lewe Christus en die sterwe wins. (Fil 1:21) Met hierdie woord sê Paulus wat vir hom die sin van sy lewe, die doel van sy bestaan was: Christus, om Hom te verheerlik, om God te prys vir sy werk in sy Seun.

Dit is ook presies waaroor dit vir Dawid in Psalm 6 vers 5 tot 6 gaan: Keer terug, HERE, red my siel; verlos my om u goedertierenheid ontwil. Want in die dood word aan U nie gedink nie; wie sal U loof in die doderyk?

Kom ons luister daarom saam met aandag na hierdie woorde van Dawid in vers 5 en 6.

Red, verlos my HERE, sê Dawid om u goedertierenheid ontwil. Ek wil dit liewer so vertaal: ter wille van  u genadige verbondsliefde. Die ter wille van dui die doel aan waarom die HERE hom moet red. As die HERE hom red, sal dit dien tot verheerliking en lofprysing van die HERE.

Daarom wil hy ook bly leef: om dit te kan doen. Red, verlos my sodat (ter wille van = met die doel dat) ek u goedertierenheid kan gedink en u kan loof daarvoor.

Met die wantwant in die dood word aan U nie gedink nie; wie sal U loof in die doderyk? – gee hy die rede aan hoekom hy wil bly leef en nié wil sterf nie: want as hy in die graf is, kan hy nie meer in die kerk kom nie, as hy sterf, kan hy nie meer daar in die vergadering van die lewendes God loof vir sy genadige verbondsliefde nie.

HERE, as U my red, kan ek u goedertierenheid verkondig, soos dit gestalte vind in my redding.

Daar is geen beter kommentaar op die Bybel en ook op hierdie gedeelte nie as die Skrif self nie. Ek dink veral aan Psalm 9:14-15. Daar bid Dawid: Wees my genadig, HERE, aanskou my ellende vanweë my haters, U wat my verhef uit die poorte van die dood; sodat ek al u roemryke dade kan vertel, in die poorte van die dogter van Sion kan juig oor u heil.

Hoor u dit in Psalm 9? Daarom verlos die HERE Dawid uit die poorte van die dood, sodat hy al die roemryke dade van die HERE kan vertel en in die poore van Sion kan juig oor sy verlossing.

Dit is mos presies waarom Paulus ook nog in die lewe wou bly, ter wille van Christus se lof in die kerk van Filippi: … as ek in die vlees moet lewe, dan beteken dit vir my vrugbare arbeid in die gemeente (Fil 1:22), sodat Christus … groot gemaak sal word in my liggaam, dit wil sê ook in my lewe (Fil 1:20).

 

(27) Die Psalms van Christus

Psalm 6 (2): Straf my soos ‘n Vader

KLIEK HIER om ‘n samevattende PDF-dokument van ALLE oordenkings van die Psalms af te laai

Psalm 6 begin met die gebed van Dawid: o HERE, straf my (maar nie) nie in u toorn nie, en kasty my (maar nie) nie in u grimmigheid nie. Die nadruk is op die nie in u toorn nie en nie in u grimmigheid nie. Dawid bid dus dat die HERE hom vaderlik sal tugtig en nie soos ‘n streng regter (= in toorn, in grimmigheid) nie.

Luther skryf in sy preek oor Psalm 6: God straf op twee maniere:

  • Die een manier is dat hy as vriendelike Vader in genade tydelik straf;
  • Die ander manier is dat hy as streng Regter in toorn ewig straf.

Daarom skryf Augustinus ook: O God, verdruk maar hier (= hier, aan hierdie sy van die graf – AHB), tref maar hier, slaan maar hier; maar slaan ons nie (eenmaal, in die hiernamaals – AHB) vir ewig voor u regterstoel nie.

Dit sal nie goed wees as God ons nie vaderlik tugtig nie. Dit weet die Nuwe Testament ook, want die Hebreër-brief (12:5-7) sê: En julle het die vermaning heeltemal vergeet wat tot julle as seuns spreek: My seun, ag die tugtiging van die Here nie gering nie en beswyk nie as jy deur Hom bestraf word nie; want die Here tugtig hom wat Hy liefhet, en Hy kasty elke seun wat Hy aanneem. As julle die tugtiging verdra, behandel God julle as seuns; want watter seun is daar wat die vader nie tugtig nie?

Dit is verder belangrik om te sien dat Dawid nie vaskyk teen wat mense, vyande, hom aandoen nie, maar dat hy agter die vyandsoptrede die Vader se slaanende hand erken, wat deur die hand van vyande ons teregwys.

Dit is treffend dat Dawid ondanks die HERE se tugtiging nogtans roep tot die HERE. Agt maal weerklink die Naam HERE in hierdie Psalm ; vyf maal roep hy die Naam van die HERE aan in die eerste vyf verse.

In vers 3 bid hy om verlos te word van die straf: Wees my genadig, Here, want ek is verswak; maak my gesond, Here, want my gebeente is verskrik. Let op die wees my genadig, Here. Dawid weet dat hy die straf verdien het. In homself vind hy geen gronde waarom die HERE moet ophou met die straf nie. Hy kan alleen pleit: uit genade, HERE, om Christus wil. God se genade is die enigste, maar ook die sekerste grond waarop hy kan staan. Daardie genade kan ons so spel: C-H-R-I-S-T-U-S. In Christus is al God se genade saamgevat.

Die HERE slaan Dawid in die arms van Christus. Dit is die resultaat van die vaderlike tugtiging. Met die tugtiging het die Vader altyd die heel beste met ons op die oog: Hy bring ons by sy Christus en sy genade in Christus. Die Vader gee sy kinders ‘n salige pakslae.

(26) Die Psalms van Christus

Psalm 6 (1): Die eerste van sewe Boetpsalms

KLIEK HIER om ‘n samevattende PDF-dokument van ALLE oordenkings van die Psalms af te laai

In die Boek van die Psalms is daar 7 Psalms wat al vir eeue bekendstaan as Boetpsalms.

Psalm 6 is die eerste in die ry. Die ander ses Boetpsalms is Psalms 32, 38, 51, 102, 130 en 143.

‘n Boetpsalm is ‘n Psalm waarin ‘n bekeerde sondaar met sy hemelhoë skuld na God toe gaan: Dáár – voor die HERE – bely hy sy ontsaglike groot sondes. Maar Boetpsalms is óók Psalms waarin die sondaar tot die HERE roep om sy vergifnis. Die Psalmdigters bely hulle kleinheid en jubel oor die grootheid van God se genade – tot eer van God alleen en van sy Lam.

Dit alles sien ons ook so mooi in Psalm 51. Dit is die Psalm wat Dawid gedig het na sy sonde met Batseba. Toe het die HERE hom deur sy profeet Natan en deur die krag van sy Woord oortuig en Dawid het bely: Ek het teen Ú ootree en nie maar net teen mense nie. Toe het Dawid geroep, toe het hy gepleit om God se genade en barmhartigheid, toe het hy gebid dat die HERE uit genade sy sondes nie sal straf nie.

Bid u dit ook: HERE, my sondes is só groot, ek het u genade só nodig? Vergewe my hemelhoë skuld alleen om Christus wil.

Die negentiende eeuse teoloog HF Kohlbrugge het ‘n reeks preke oor Psalm 51 gehou. Wat hy daar aan die begin van sy preek oor Psalm 51 skryf, sal ek nooit vergeet nie. Hy skryf naamlik: Psalm 51 staan bekend as ‘n Boetpsalm. En, sê hy, Psalm 51 kan maar die naam behou. Maar as ek die woorde van Jesus lees in Lukas 15 (vv 7,10) , in die gelykenis van die verlore skaap,as ek daar lees: so is daar blydskap in die hemel oor een sondaar wat hom bekeer – as ek daaraan dink, verstaan ek waarom die Heilige Gees hierdie Psalm nie ‘n Boetpsalm noem nie, maar ‘n Psalm. Psalm beteken immers: ‘n loflied op God se genade. Want elke keer as die engele hierdie Psalm hoor, sê hulle: Wat ‘n koninklike lied! Hoe verheerlik hierdie klanke nie die ewige God nie!

Hierdie kommentaar van Kohlbrugge op Psalm 51 belig ook die ander Boetpsalms en dan ook Psalm 6. Daarom het ek dit as noodsaaklike inleiding op die komende stukke oor Psalm 6 geag.

Gebrek aan lofprysing op God se genadewerke het altyd alles te make met gebrek aan selfkennis, sondekennis. Genadekennis laat jou jubel. In die Boetpsalms gaan dit oor waaragtige sondekennis en genadekennis. Daarby breek die Evangeliewoord ons lippe daarvoor oop. Die Evangelie alleen laat en maak ons sing. Sonder Christus sal die Boetpsalms altyd onbegryplik wees.

(25) Die Psalms van Christus

Psalm 5 (2): ‘n Gebed wat oorloop van sekerheid en vertroue

KLIEK HIER om ‘n samevattende PDF-dokument van ALLE oordenkings van die Psalms af te laai

Die eerste wat Dawid in die oggend gedoen het, was om te bid. So hoor ons in Psalm 5.

Dit is duidelik dat dit ‘n dringende gebed is, dat die nood groot is: Gee aandag aan my gesug (gekreun) (v 2), gee aandag aan my roep (skreeu) om hulp (v 3).

Maar die gebed van Psalm 5 is óók
‘n gebed wat oorloop van sekerheid.

Die sekerheid word reeds in die aanspreekvorms uitgedruk:

  • Twee maal spreek hy die HERE in vers 2 tot 4 aan as HERE. Dit is die Verbondsnaam. Daarmee sê hy: HERE, U het tog ‘n verbond met my gesluit.
  • Daarby noem hy Hom my Koning en my God. Die klein woordjies my is groot van belangrikheid. Dawid roep nie tot ‘n onbekende, onpersoonlike God nie, maar tot Koning en God. Die Koning en God wat met hom ‘n verbond opgerig het. Die my spreek van vertroue. Dit is wat Thomas ook na Jesus se opstanding vir Hom gesê het: my Here (Koning) en my God (Joh 20:28)

, om te sê , HERE U is Koning en God – dit is woorde wat die HERE in ons mond en hart moet lê. Uit jou eie sê ‘n mens dit nie. Deur die Heilige Gees alleen is ons instaat om te sê: Here Jesus, U is my Koning en my God, U het gesterf en U het dit ook vir gedoen.

Die goddelose mag nie – wil trouens ook nie – tot die HERE nader nie. Dawid daarenteen het heerlike sekerheid: Maar ek, deur die grootheid van u goedertierenheid mag ek in u huis ingaan, my buig na u heilige tempel, in u vrees. Die maar ek staan daar met nadruk en as teenstelling: maar ek in teenstelling tot die goddelose.

En dan onthul hy die geheim waarom hy wél mag nader tot die HERE: Maar ék, deur die grootheid van u goedertierenheid mag ek in u huis ingaan. Dit is die grootheid van die HERE se goedertierenheid (=genadige verbondsliefde) in Christus. Hierin lê sy rede, sy vrymoedigheid om te kan bid: Koning en God.

Dit moet ons opval opval, is dat Dawid nie sy vroomheid as rede aanvoer, waardeur hy wel in God se teenwoordigheid mag kom nie. O nee, Dawid weet dat hy dit self ook verbeur het deur sy sonde. Maar hy weet van die grootheid van die HERE se genade: Ek mag in u huis kom … deur die grootheid van u goedertierenheid! Die goedertierenheid, die liefde van die HERE word as groot beskryf.

Vir die goddelose wag daar slegs oordeel: Verklaar hulle skuldig, o God! Laat hulle val deur hul planne; dryf hulle weg oor die menigte van hul oortredinge, want hulle is wederstrewig teen U. (v 10). Wat ‘n smart.

Van die gelowige daarenteen bid Dawid: Maar laat húlle almal bly wees wat by U skuil; laat hulle vir ewig jubel, en beskut U hulle; en laat in U juig die wat u Naam liefhet.Want U seën die regverdige, o HERE, U omring hom met welbehae soos met ‘n skild. (vv 11-12). Op die noot van sekerheid en sekere veiligheid eindig Dawid sy gebed – met ‘n gejubel en gejuig.

Weer hoor ons die woordjie skuil van Psalm 2:12. Wie steun op die grootheid van die HERE se goedertierenheid, wie vir Jesus sê my Koning en my God – skuil by God.

Toe Luther na Augsburg op pad was om voor kardinaal Cajetanus te verskyn, het een van Cajetanus se knegte spottend vir Luther gesê: “Waar sal jy skuiling vind as jou beskermheer, die keurvors van Sakse, jou in die steek laat?” Daarop het Luther geantwoord: “Onder die skuilplek van die hemel”. Dit was Dawid se skuilplek. Laat dit ook ons skuiling wees. Daar is geen sekerder skuilplek as dit vir ‘n gelowige nie.

(24) Die Psalms van Christus

Psalm 5 (1) : Gebed die eerste item op ons dagprogram



‘n Môre-gebed – dit was nommer een op Dawid se dagprogram. Dit moet ook die eerste item op ons dagrooster wees.

Luther het op ‘n keer gesê: As hy ‘n baie besige, moeilike dag voor hom het, het hy nie een uur nie, maar juis twee ure aan die gebed afgestaan. Ons doen die omgekeerde: As ons baie besig is, sny ons juis aan ons omgang met God. Wie het vandag in die oggend nog ruimte vir Skrifstudie en gebed in ons gejaagde tyd? Wie bid nog ernstig aan die begin van elke dag?

Dawid daarenteen bid ‘n hartstogtelike oggend-smeekgebed. Dit is meer as ‘n gebed net met woorde. Dit het gepaardgegaan met versugting en gekreun (vers 2). Dit is duidelik dat sy nood groot was. Hy het ‘n moeilike dag voor hom gehad.

Die agtergrond van hierdie gebedspsalm was dat Absalom besig was om rewolusie te organiseer teen Dawid, die gesalfde van die HERE (Ps 2). Die vyande was daarom vyande van die HERE en sy groot Gesalfde, Christus, wat Dawid afbeeld.

Onder hierdie omstandighede bid Dawid: In die môre, Here, sal U my stem hoor; in die môre sal ek dit aan U voorlê en afwag. Die woord voorlê is offertaal – die priester wat die hout en die dier voorlê of rangskik voor God. Gebed is offer; gebed is om met die offer van ons lippe in die teenwoordigheid van God te kom. Gebed is voorlê en afwag (met sekere verwagting).

Dawid hét toegang gehad tot sy Here en sy God.

Van die goddelose daarenteen skryf Dawid vers 5 en 6 dat hulle géén toegang tot God het nie: Die kwaaddoener sal by U nie vertoef nie. Die onsinniges sal voor u oë nie standhou nie (Vgl 1:5: die sondaars sal nie bestaan/staan in die vergadering van die regverdiges nie.) Hulle sal in die teenwoordigheid van die HERE nie kom nie.

Let daarop dat die goddelose nie in God se teenwoordigheid mag kom nie. Maar was Dawid nie eweneens ‘n sondaar nie? Van die goddelose sê Psalm 5:10: Hulle keel is ‘n oop graf; hulle maak hul tong glad. Maar in Romeine 3:13 word hierdie selfde woorde op alle mense toegepas – ook op Dawid en ons.

Maar hoe sal Dawid – self ook sondaar – dan wel in die teenwoordigheid van die HERE kan en mag kom?

Dit sê hy in vers 8: Maar ek, deur die grootheid van u goedertierenheid mag ek in u huis ingaan, my buig na u heilige tempel, in u vrees. Met die grootheid van God se goedertierenheid van God bedoel hy: die grootheid van sy Koning en sy God se verbondsliefde (goedertierenheid) in Christus. Moet die woord grootheid nie miskyk nie. God se genade in sy Seun is groot.

Wat kan Dawid en ons beter – en noodsaakliker – in ons gebedsoffer bring as die offer van Christus? Sy offer alleen verleen toegang tot God en ook die heerlikste en mees vaste sekerheid van verhoring.

Daarom weet Dawid dat sy gebed verhoor sal word en dat hy beskerm sal word teen die vyandelike aanslag teen hom. Daarom kan hy sy gebed in vers 12 en 13 met geloofsblydskap en sekerheid eindig: Maar laat húlle almal bly wees wat by U skuil; laat hulle vir ewig jubel, en beskut U hulle; en laat in U juig die wat u Naam liefhet. Want U seën die regverdige, o HERE, U omring hom met welbehae soos met ‘n skild. Hier het ons weer die woord skuil van Psalm 2:12.

(23) Die Psalms van Christus

Psalm 4: Gebed om die lig van die HERE se aangesig

Psalm 4 is gedig in die selfde tyd as Psalm 3. Dit was toe Dawid moes vlug vir sy seun Absalom.

Dit was vir die groepie lojales wat Dawid gevolg het op sy vlug ‘n moeilike tyd. Die opstand van Absalom was groot. Baie het teen Dawid opgestaan, sê hy in Psalm 3:2..

Dit het die klein groepie by Dawid moedeloos gemaak. Hulle skouers het gehang. In vers 7a lees ons wat Dawid se klein groepie aanhangers gesê en gedink het: Baie sê:
Wie sal ons die goeie laat sien? Wie kan onder sulke omstandighede help? Alles het uitsigloos gelyk. Letterlik staan daar: Baie het bly sê ,baie het aanhou dink ….

Wat doen die herder Dawid dan? Dan praat hy nie met die skape nie, maar – hy praat met Gód. Hy bid tot God: Verhef oor ons die lig van u aangesig, o Here! Dit is ‘n samevatting van die priesterlike seën uit Numeri 6:24-26: Die HERE sal jou seën en jou behoed; die HERE sal aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees; HERE sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou vrede gee.

As ons die seën van Numeri 6 met aandag lees, sal ons presies weet waarvoor Dawid bid in hierdie seën en wat die seën inhou: Die HERE sal … jou seën en jou
bewaar; die HERE sal … jou genadig wees; HERE sal … aan jou vrede gee.

Dawid weet dat, al moet ons alle ander dinge mis, juis dít die belangrikste is: die HERE, die troue Verbondsgod, se seën, bewaring, genade en vrede. Dan het jy alles – as jy Hom het, as die lig van sy teenwoordigheid oor jou skyn. So laat die HERE ons ondanks alles die goeie sien.

Hierdie lig van die HERE se nabyheid het Dawid so bly gemaak. Daarom laat hy op die bede volg: Groter vreugde het U in my hart gegee as wanneer hulle koring en hulle mos oorvloedig is. Absalom en sy manne het oorvloedig koring en mos gehad, terwyl die vlugtende Dawid en sy manne skynbaar gebrek gehad het. En tog het Dawid en sy makkers meer gehad as Absalom en sy manne. Hulle het die lig van die HERE se aangesig gehad. Dit is groter vreugde. Die groter vreugde het Dawid ook al ervaar in die verlede – daarom staan dit in die verlede tyd. Hy beroep hom ook nou op die God van die verlede en vertrou op die God van die verlede in die hede van hulle druk.

In vers 8 sien ons die vrug van die gebed van Dawid: Ek wil in vrede gaan lê en meteens aan die slaap raak; want U, o Here, alleen laat my in veiligheid woon. In vers 8 sien ons die vrede en bewaring (in veiligheid woon) van Dawid se gebed om die priesterlike seën gestalte vind.

Dit moet ons ook altyd en onder alle omstandighede onthou: Wie die HERE het, wie in die lig van sy aangesig mag leef, het alles, al moet jy alle ander dinge mis.

Kyk na die woordspeling in vers 2: In benoudheid (letterlik: in die engte van Absalom se bedreiging) het U vir my ruimte gemaak, die ruimte van die lig van u aangesig: u seën, bewaring, genade en vrede. Dít is ruimte, lewensruimte. Dit is die goeie.

Met die gebed om genade begin die Psalm en daarmee eindig dit: Dawid slaap gerus, in vrede, bewus van die HERE en sy genade.

Hierdie Psalm moet ons as Nuwe Testamentiese kerk so ryklik troos en verbly. Omstandighede in ons lewens en in die kerk kan so uitsigloos lyk, die kans op uitkoms so bitter min. As die meerderheid, die oorwig, teen ons is, wie kan dan help? Baie dink so en sê dit ook. Maar vergeet tog nie: Ons het die Opperherder van die skape, die groot Voorbidder, wat vir ons bid (Joh 17). Deur sy Voorbidding het ons die lig van God, het ons God Self, het ons die lig van sy aangesig, wat oor ons skyn: sy seën, bewaring, genade en vrede. Daarom, klein kudde, waarom so onrustig? Gaan slaap in vrede. Die kerk is veilig.

(22) Die Psalms van Christus

Psalm 3 (2): Staan op, verlos my



Die Psalms is so mooi. Alles hang so pragtig saam en in die samehang is soveel lering.

Kyk nou maar na Psalm 3 en woorde soos staan op en verlossing. Hierdie twee woorde is die kernwoorde van hierdie Psalm:

  • Staan op word 2x gebruik:
  1. In vers 2 sê Dawid in die gebed vir die HERE: Baie staan teen my op.

Die teenstand teen hom was enorm groot, maar wat doen hy daaraan? Hy sê dit vir die HERE.

  1. Baie staan teen Dawid op (v 2). Sy antwoord daaarop is om tot die HERE te bid: Staan (U) op, Here; verlos (U) my, my God! (v 8)

Dawid staan nie self op nie, maar hy vra dat die HERE sal opstaan. Vgl. Ps 68:1 (berymd – Totius): Die HEER sal opstaan tot die stryd ….

Staan (U) op, Here – dit is ‘n strydkreet. Of nog liewer: ‘n strydgebed. Dit was die gebed van Moses as die Israeliete laer opbreek en die ark van die HERE voor hulle begin uittrek. Dan het Moses gebid: Staan op, HERE, dat u vyande verstrooi kan word en u haters voor u aangesig kan vlug (Num 10:35). Dan stry vir sy volk.

  • Verlossing kom 3x voor:
  1. Dawid se teenstanders sê vir hom: Daar is geen verlossing (heil) vir hom by God nie.

Dit is die heel ergste versoeking wat daar is: God het jou verlaat; Hy sal jou nie help nie. Spurgeon skryf: As alle beproewings uit die hemel, as alle versoekings uit die hel en as alle kruise wat opkom uit die aarde gemeng en saamgepers sou word in een, sal dit nog nie so erge beproewing wees soos hierdie een nie. Dit is die bitterste beproewing om verlei te word om te vrees dat God jou nie sal help nie.

Dit is hierdie versoeking wat Jesus aan die kruis moes verdra, toe hulle vir Hom gesê het: Ander het Hy verlos, Homself kan Hy nie verlos nie. As Hy die Koning van Israel is, laat Hom nou van die kruis afkom, en ons sal in Hom glo. Hy het op God vertrou; laat Hy Hom nou verlos as Hy behae in Hom het (Mt 27:42, 43).

  1. Teenoor die vyand se hoon dat die HERE hom nie sal verlos nie, antwoord Dawid afhanklik-gelowig: Staan op, Here; verlos my, my God!

En dan voeg hy daarby: Want U het al my vyande op die kakebeen geslaan; U het die tande van die goddelose stukkend gebreek. Hy stel die oorwinning van die HERE oor sy vyande, sy verlossing, in die verlede tyd – so seker is hy dat die HERE hom sal verlos.

Let op dat Dawid ongeag die vyand se aanspraak dat hy geen verlossing by God het nie, die HERE my God noem en met die Naam HERE, troue VerbondsGod dus.

So roep Jesus ook aan die kruis: My God, My God … (Mt 27:46).

  1. In vers 9 sê hy: Die verlossing (heil) behoort aan die HERE.

Dit is Dawid se belydenis.

Dit is die hoofsom en die inhoud van die Calvinistiese leer. Dit is die groot leerstuk van die Woord: Ons verlosssing is net die HERE se werk.

Dit moet ons ook onthou in ons tyd, waarin die kerk so onder druk is.